«Ο ρατσισμός είναι δηλητήριο»

Τα λουλούδια και τα στεφάνια από απλούς πολίτες και τοπικούς πολιτικούς της Εσσης μέχρι τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ έδειχναν τον τόπο του νέου ρατσιστικού εγκλήματος που συγκλονίζει από χθες τη Γερμανία. Ο απολογισμός: εννέα νεκροί, νεαροί θαμώνες δύο μπαρ της πόλης Χάναου. Νεκρός, αυτόχειρας, και ο δράστης, αφού σκότωσε προηγουμένως και την 72χρονη μητέρα του όταν επέστρεψε στο σπίτι του.

Από τις 10 το βράδυ της Τετάρτης που ο Τομπίας Ρ. μπήκε οπλισμένος στο πρώτο σίσα μπαρ στο Χάναου ανοίγοντας πυρ εναντίον των θαμώνων, «άλλαξαν όλα για τις οικογένειες των θυμάτων, για την πόλη και για τη Γερμανία», διαπίστωνε χθες το απόγευμα ο δήμαρχος του Χάναου, Κλάους Καμίνσκι, σε συγκέντρωση στην πλατεία της πόλης παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ και του πρωθυπουργού της Εσσης Φόλκερ Μπουφιέ. Την ίδια ώρα συγκεντρώσεις πραγματοποιούνταν σε πάνω από 15 πόλεις της Γερμανίας, καταδίκη της «αποτρόπαιας τρομοκρατικής επίθεσης» στο Χάναου όπως τη χαρακτήρισε ο Σταϊνμάγερ.

Ο 43χρονος δράστης δεν ήταν σεσημασμένος και οι αστυνομικές αρχές ερευνούν εάν είχε συνεργούς ή εάν γνώριζε κάποιος για τα σχέδιά του. Είχε περάσει από μαθητεία τραπεζικού υπαλλήλου, το Πανεπιστήμιο του Μπαϊρόιτ επιβεβαίωσε ότι σπούδασε εφηρμοσμένη οικονομία από το 2000 μέχρι το 2007. Για κάποιο διάστημα είχε ζήσει και στη Βαυαρία. Αδιευκρίνιστη επίσης είναι η σχέση με την 72χρονη μητέρα του που βρέθηκε νεκρή στο διαμέρισμά του, όπως και ο ίδιος με το όπλο στο χέρι.

Αλλά εκτός από τη μητέρα του, τα εννέα θύματά του ήταν ηλικίας από 21 μέχρι 44 ετών, όλοι είχαν μεταναστευτικό υπόβαθρο, τουρκική ή κουρδική καταγωγή, και σε κάθε περίπτωση δεν ήταν εξ αίματος Γερμανοί. Το ίδιο και οι έξι τραυματίες, ένας εξ αυτών σοβαρά. Στο Χάναου των 92.000 κατοίκων, αλλά και σε άλλες πόλεις της ευρύτερης περιοχής της Φρανκφούρτης, το ποσοστό των ξένων είναι μεγάλο, χιλιάδες Γκασταρμπάιτερ είχαν εγκατασταθεί εκεί από τη δεκαετία του ’60, απασχολούμενοι στα εργοστάσια της OPEL στο κοντινό Ρίσελσχαϊμ.

Ο δράστης επέλεξε τα συγκεκριμένα σίσα μπαρ επειδή γνώριζε ότι σε αυτά συχνάζουν νέοι κατ’ εξοχήν τουρκικής και αραβικής καταγωγής. Είχε «βαθύτατες ρατσιστικές πεποιθήσεις», εξήγησε το απόγευμα στην πρώτη του τοποθέτηση ο ομοσπονδιακός γενικός εισαγγελέας, ο οποίος ανέλαβε αμέσως την ευθύνη των ερευνών. Αυτό πράττει όταν διακυβεύονται η ασφάλεια του κράτους και η κοινωνική ειρήνη.

Το συμπέρασμα για τα κίνητρα ήταν σαφές μετά την πρώτη αξιολόγηση των αναρτήσεων του δράστη στο Διαδίκτυο, ένα συνονθύλευμα από ρατσιστικά συνθήματα για «λαούς που πρέπει να εξολοθρευτούν» μέχρι θεωρίες συνωμοσίας, π.χ. για υπόγειες στρατιωτικές εγκαταστάσεις στις ΗΠΑ, όπου βασανίζονται και θανατώνονται παιδιά. Σε άλλο βίντεο ήταν πεπεισμένος ότι η Γερμανία είναι στα χέρια μυστικών υπηρεσιών που την κατευθύνουν.

«Ο ρατσισμός είναι δηλητήριο, το μίσος είναι δηλητήριο» διαπίστωσε η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ. Τα συλλυπητήρια των πολιτικών στις οικογένειες συνοδεύονταν από την απαίτηση για άμεση, γρήγορη και πλήρη διαλεύκανση του εγκλήματος. Τηλεγραφήματα συμπαράστασης έφτασαν μεταξύ άλλων από τον γάλλο πρόεδρο Μακρόν και τον αυστριακό καγκελάριο Κουρτς. Τη γλώσσα του μίσους εργαλειοποίησε το ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (ΑfD), με στελέχη στις γραμμές της όπως ο «φασίστας» Μπγιορν Χέκε. Μολονότι καταδίκασε την επίθεση στο Χάναου, το AfD είναι για τον σοσιαλδημοκράτη υφυπουργό Εξωτερικών, Μίχαελ Ροτ, ο «πολιτικός βραχίονας» της εξτρεμιστικής Ακροδεξιάς.

Το ρατσιστικό μακελειό στο Χάναου αθροίζεται σε μια θλιβερή αλυσίδα επιθέσεων της ακροδεξιάς τρομοκρατίας στη Γερμανία. Οι δολοφονίες του νεοναζιστικού πυρήνα NSU τη δεκαετία του 2000 με θύματα οκτώ τούρκους καταστηματάρχες και τον Ελληνα Θόδωρο Βουλγαρίδη έδειξαν τα θεσμικά κενά στην αποτελεσματική αντιμετώπιση της ακροδεξιάς βίας. Το καλοκαίρι η δολοφονία του Χριστιανοδημοκράτη Βάλτερ Λίμπκε, κυβερνητικού στελέχους στο κρατίδιο της Εσσης, ήταν καμπανάκι για τις πολιτικές και τις διωκτικές αρχές της Γερμανίας ότι η ακροδεξιά εξτρεμιστική βία έχει υπερβεί τα γνωστά μέχρι τώρα όρια. Ακολούθησαν οι δολοφονίες και η επίθεση στη Συναγωγή στο Χάλε. Και τώρα ήρθε το Χάναου για να ενισχύσει την αίσθηση ότι η Γερμανία περνάει στα χέρια του ακροδεξιού εξτρεμισμού. «Η Ακροδεξιά εκτός ελέγχου;» ήταν ο τίτλος της εκπομπής «Μάιμπριτ Ιλνερ» χθες το βράδυ στο δεύτερο κανάλι, ZDF, ενός από τα πολλά αφιερώματα των γερμανικών καναλιών.