Οσκαρ, όμηροι, ολιγάρχες

Ο χρόνος διάρκειας ενός ντοκιμαντέρ είναι στιγμή συμπύκνωσης νοήματος και εντυπωσιασμού. Τόσο όσο χρειάζεται δηλαδή ο εξαντλημένος και ταυτόχρονα απορροφημένος θεατής από τις ριπές εικόνων που πλημμυρίζουν την ύπαρξή του προκειμένου να γοητευτεί και στη συνέχεια να κατανοήσει μια ερευνητική προσπάθεια.

Το 22ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης φιλοξενεί οσκαρικούς σκηνοθέτες, οξυδερκείς χρονικογράφους της κάμερας, καλλιτέχνες της εικόνας και της αρχειακής έρευνας, οι οποίοι μέσα από  τις ταινίες τους μας «ξεναγούν» στον άγνωστο γνωστό μας κόσμο. Επεξεργάστηκαν την επικαιρότητα, τα σημεία των καιρών, τις κοινωνικές μεταβολές και τις επιπτώσεις τους στο διεθνές κοινωνικό περιβάλλον. Η τεχνολογία των νέων μέσων που χρησιμοποιούν γίνεται ένα ακόμη εργαλείο στην πολλαπλών επιπέδων αφήγησή τους. Οπως η Μπάρμπαρα Κοπλ (δύο φορές κάτοχος Οσκαρ), η οποία αποκαλύπτει στο ντοκιμαντέρ «Desert One» την πραγματική ιστορία πίσω από τη μυστική επιχείρηση διάσωσης αμερικανών ομήρων στο Ιράν το 1979. Χρησιμοποιώντας animation, συνεντεύξεις με τους ανθρώπους που ενεπλάκησαν στην επιχείρηση – μεταξύ αυτών και ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ, Τζίμι Κάρτερ – και σπάνιο αρχειακό υλικό, η σκηνοθέτρια παρουσιάζει μία από τις πιο περίπλοκες και επώδυνες επιχειρήσεις στην αμερικανική ιστορία.

Σήμερα, που η απειλή της πανδημίας ενός νέου θανατηφόρου ιού σκιάζει το άμεσο μέλλον του παγκόσμιου πληθυσμού, το ντοκιμαντέρ «5Β» του βραβευμένου με δύο Οσκαρ σκηνοθέτη Πολ Χάγκις και του Νταν Κράους γύρω από την ιστορία των ανθρώπων οι οποίοι εργάζονταν στην πρώτη μονάδα που δημιουργήθηκε για τη φροντίδα ασθενών που πάσχουν από AIDS στο Γενικό Νοσοκομείο του Σαν Φρανσίσκο ξεχωρίζει για την προσέγγιση του θέματός του.

Μια ανθρωπολογία διαφορετικών περιπτώσεων εξιχνιάζουν τα ντοκιμαντέρ «Citizen K» του Αλεξ Γκίμπνι και «XY Chelsea» του Τιμ Τρέιβερς-Χόκινς. Το πρώτο εξιχνιάζει την άνοδο και την πτώση του ρώσου ολιγάρχη Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, ο οποίος αποτελεί για τους διαφωνούντες με τον Πούτιν ένα σύμβολο διαμαρτυρίας της κυριαρχίας του. Το δεύτερο αφορά την ιστορία της διεμφυλικής πρώην στρατιωτικού Τσέλσι Μάνινγκ – αναμεμειγμένης στην υπόθεση Wikileaks – και τη ζωή της μετά την αποφυλακισή της, όταν ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα της απένειμε χάρη.

Τη συναρπαστική ζωή του βρετανού πολεμικού ανταποκριτή Ρόμπερτ Φισκ εξερευνά το ντοκιμαντέρ «This is not a movie» του Καναδού Γιουνγκ Τσανγκ, ακολουθώντας τον στην εμπόλεμη Συρία και στο Ισραήλ. Μέσα από την καριέρα του βετεράνου ανταποκριτή το ντοκιμαντέρ θέτει ερωτήματα για τη φύση της σύγχρονης δημοσιογραφίας. Το μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ «For Sama» των Γουαάντ αλ Κατέμπ και Εντουαρντ Γουότς, υποψήφιο στα φετινά Οσκαρ, αποτελεί μια προσωπική καταγραφή της εμπειρίας μιας γυναίκας στον πόλεμο.

INXS ΚΑΙ STONES. Σε αυτή την επιλογή της φετινής διοργάνωσης ξεχωρίζει επίσης και η ιστορία της μουσικής μέσα από δύο διαφορετικού πρίσματος ντοκιμαντέρ: Το πορτρέτο του τραγουδιστή των INXS, Μάικλ Χάτσενς, ο οποίος βρέθηκε σε ηλικία 37 ετών κρεμασμένος σε δωμάτιο ξενοδοχείου στο Σίδνεϊ. Παρουσιάζει το «Mystify: Michael Hutchence» του Ρίτσαρντ Λόουενσταϊν. Ο σκηνοθέτης χρησιμοποιεί σπάνιο αρχειακό υλικό και εξερευνά τα δύσκολα παιδικά χρόνια του τραγουδιστή, τη μετεωρική του άνοδο, τις ερωτικές σχέσεις του, τη μάχη του με τα ναρκωτικά και την προσπάθειά του να βρει εσωτερική γαλήνη. Παράλληλα, προσπαθεί να φωτίσει το μυστήριο του θανάτου του.

Το ντοκιμαντέρ «The Quiet One» παρουσιάζει μια άλλη πλευρά της ιστορίας των Rolling Stones. Από την πλευρά του Μπιλ Γουάιμαν, ενός από τα ιδρυτικά μέλη του θρυλικού συγκροτήματος. Ο Γουάιμαν τράβηξε χιλιάδες φωτογραφίες και πολλές πολλές ώρες οπτικού υλικού που δεν προβλήθηκε ποτέ. Στο «The Quiet One» αποκαλύπτει αυτή τη μοναδική συλλογή συνεντεύξεων με φίλους και μέλη της οικογένειάς του και ξεναγεί το κοινό στο μυαλό του γνωστού μουσικού.

info

Το 22ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ της Θεσσαλονίκης θα διαρκέσει από τις 5 έως τις 15 Μαρτίου.