Οι αλληλοκατηγορίες{CR} και τα χαρακώματα

Ακόμα και κυριολεκτικά κινδυνεύουν πλέον να βρεθούν αντιμέτωπες Τουρκία και Ρωσία, στα χαρακώματα της Συρίας, με ό,τι μπορεί αυτό να σημάνει για την ευρύτερη περιοχή. Εξαλλος με τον θάνατο 13 τούρκων στρατιωτών, τις τελευταίες 10 ημέρες, από πυρά των συριακών φιλοκυβερνητικών δυνάμεων στην επαρχία Ιντλίμπ, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απείλησε χθες πως ο τουρκικός στρατός θα βάλει στο στόχαστρο τις συριακές δυνάμεις, τόσο από ξηράς όσο και από αέρος, παντού στη Συρία αν πληγεί έστω και ένας ακόμη τούρκος στρατιώτης, κατηγορώντας παράλληλα τη Μόσχα ότι συμμετέχει στη «σφαγή» αμάχων στη βορειοδυτική Συρία. Εντονη ήταν η αντίδραση της Ρωσίας, που κατήγγειλε με τρεις ξεχωριστές ανακοινώσεις την Αγκυρα για κακοπιστία.

Το Κρεμλίνο κατηγόρησε την Τουρκία ότι δεν τήρησε την υπόσχεσή της να εξουδετερώσει τους τζιχαντιστές στην Ιντλίμπ, κάτι που χαρακτήρισε απαράδεκτο∙ το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών υπενθύμισε στην Αγκυρα ότι οι δυνάμεις της βρίσκονται στη Συρία χωρίς τις ευλογίες της συριακής κυβέρνησης∙ και το ρωσικό υπουργείο Αμυνας δήλωσε πως η παρουσία των τουρκικών στρατευμάτων επιβαρύνει σημαντικά την κατάσταση στην Ιντλίμπ – όπως και η μεταφορά όπλων και πυρομαχικών από τα τουρκοσυριακά σύνορα. «Ο πραγματικός λόγος για αυτήν την κρίση στη ζώνη αποκλιμάκωσης της Ιντλίμπ είναι δυστυχώς η μη τήρηση από τους τούρκους συναδέλφους μας των δεσμεύσεών τους να διαχωρίσουν τους μετριοπαθείς μαχητές της αντιπολίτευσης από τους τρομοκράτες», επεσήμανε.

«Ζώνη αποκλιμάκωσης» υποτίθεται ότι έγινε η Ιντλίμπ με βάση τη συμφωνία του Σότσι, που υπογράφηκε τον Σεπτέμβριο του 2018 ανάμεσα στον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν, τον μεγαλύτερο σύμμαχο του Μπασάρ αλ Ασαντ και τον τούρκο ομόλογό του, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, τον προστάτη της συριακής εξέγερσης. Η συμφωνία έδινε στην Τουρκία 12 στρατιωτικά φυλάκια επιτήρησης, σε αντάλλαγμα για τη δέσμευσή της να αφοπλίσει τους τζιχαντιστές της Χαγιάτ Τακρίρ Αλ-Σαμ, που παραμένουν κυρίαρχοι στην Ιντλίμπ, και να δώσει πίσω στη Δαμασκό τον έλεγχο των αυτοκινητοδρόμων M5 και M4, κάτι που δεν έκανε ποτέ.

Η Ιντλίμπ επρόκειτο κανονικά να μετεξελιχθεί σε μία «αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη». Αντιθέτως, παραμένει το θέατρο σφοδρών μαχών και μιας κλιμακούμενης ανθρωπιστικής κρίσης. Μέσα Δεκεμβρίου, οι συριακές φιλοκυβερνητικές δυνάμεις, με τη στήριξη της ρωσικής αεροπορίας και ιρανικών πολιτοφυλακών στο έδαφος, εξαπέλυσαν μεγάλη επιχείρηση προκειμένου να ανακαταλάβουν αυτόν τον τελευταίο θύλακο των δυνάμεων που μάχονται τον Ασαντ: προχθές, έθεσαν υπό τον έλεγχό τους, για πρώτη φορά από το 2012, τον στρατηγικής σημασίας αυτοκινητόδρομο M5, που συνδέει τη Δαμασκό με το Χαλέπι και τη νότια Συρία. Τουλάχιστον πέντε τουρκικά φυλάκια παρατήρησης είναι επί του παρόντος περικυκλωμένα και άρα μη λειτουργικά. Και κάπου ένα εκατομμύριο άμαχοι έχουν εκτοπιστεί – το μεγαλύτερο ενιαίο κύμα εκτοπισμού από τις αρχές του εννιάχρονου πολέμου.

Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι Ερντογάν και Πούτιν είχαν τηλεφωνική επικοινωνία και συμφώνησαν πως οι δύο πλευρές θα συνεχίσουν τις επαφές τους για τη Συρία. Η Αγκυρα ανακοίνωσε πως τουρκική αντιπροσωπεία θα μεταβεί για αυτόν τον λόγο στη Μόσχα τις επόμενες ημέρες. Η Ευρώπη ωστόσο παρακολουθεί ανήσυχη – και ανήμπορη: «Παρακολουθούμε συγκρούσεις μεταξύ του συριακού καθεστώτος και των τουρκικών δυνάμεων χωρίς να υπολογίζουμε τον κίνδυνο να δούμε τούρκους και ρώσους στρατιώτες να αντιπαρατίθενται», δήλωσε ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Χοσέπ Μπορέλ, στη διάρκεια ομιλίας του την Τρίτη στο Ευρωκοινοβούλιο. «Οι εντάσεις αυτές ενδέχεται να προκαλέσουν με τη σειρά τους μία πιο ευρεία περιφερειακή σύρραξη. Η εκεχειρία στην οποία συμφώνησαν Αγκυρα και Μόσχα πρέπει να εφαρμοστεί», υπογράμμισε. Ο ίδιος αναγνώρισε παράλληλα πως η ανικανότητα της ΕΕ να επηρεάσει τη συριακή κρίση προκαλεί «ένα αίσθημα αγανάκτησης» διότι «η ΕΕ φαίνεται αδύναμη».