Αυξανόμενη ένταση και{CR}υπέρμετρη φιλοδοξία

Ολο και περισσότερο οξύνεται η ένταση ανάμεσα στην Αγκυρα και τη Δαμασκό – και, εμμέσως, ανάμεσα στην Τουρκία και τη Ρωσία – στην επαρχία Ιντλίμπ της Συρίας, εκεί όπου εκτυλίσσεται ένα από τα πιο δραματικά επεισόδια του εννεαετούς συριακού πολέμου. Πέντε τούρκοι στρατιωτικοί σκοτώθηκαν χθες και πέντε ακόμη τραυματίστηκαν από πυρά πυροβολικού του συριακού κυβερνητικού στρατού σε μία επίθεση εναντίον τουρκικής στρατιωτικής βάσης στην περιοχή Ταφτανάζ της Ιντλίμπ, στη Βορειοδυτική Συρία: ακριβώς μία εβδομάδα νωρίτερα, στην ίδια περιοχή, σφοδρές συγκρούσεις ανάμεσα σε τούρκους και σύρους στρατιώτες είχαν προκαλέσει οκτώ θανάτους στην τουρκική πλευρά και 13 στη συριακή. Οπως και τότε, έτσι και τώρα, η Τουρκία διαβεβαίωσε ότι προχώρησε σε αντίποινα: έπληξε σύμφωνα με ανακοίνωσή της 115 συριακούς κυβερνητικούς στόχους καταστρέφοντας τους 101. Η Αγκυρα στέλνει ενισχύσεις πολλαπλασιάζοντας παράλληλα τις προειδοποιήσεις και τα τελεσίγραφα προς την – υποστηριζόμενη από τη Μόσχα και την Τεχεράνη – Δαμασκό. Δεν είναι ωστόσο βέβαιο πως διαθέτει τα μέσα ώστε να ανταποκριθεί στις φιλοδοξίες της.

Η Δαμασκός ελέγχει πλέον του 70% του συριακού εδάφους. Οι τζιχαντιστές της Χάγιατ Ταχρίρ αλ Σαμ (πρώην πτέρυγα της Αλ Κάιντα στη Συρία) εξακολουθούν από την πλευρά τους να ελέγχουν λίγο περισσότερο από το μισό της επαρχίας Ιντλίμπ, και παρακείμενες περιοχές των γειτονικών επαρχιών του Χαλεπιού, της Χάμα και της Λαττάκειας. Στη ζώνη αυτή έχουν βρει καταφύγιο και άλλοι πυρήνες τζιχαντιστών, καθώς και αποδυναμωμένες ομάδες ανταρτών – από αυτούς που στηρίζει η Αγκυρα, και οι οποίοι ήλπιζαν κάποτε να ανατρέψουν τον Μπασάρ αλ Ασαντ. Παρών από τον Οκτώβριο του 2017 στην Ιντλίμπ χάρη σε συμφωνίες με το Ιράν και τη Ρωσία, ο τουρκικός στρατός διαθέτει εκεί συνολικά 12 στρατιωτικά φυλάκια επιτήρησης, που ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν εννοεί να διατηρήσει – φοβούμενος μεταξύ άλλων μια νέα συρροή προσφύγων στα κλειστά τουρκικά σύνορα. Στο αντίπαλο στρατόπεδο, ο Ασαντ φιλοδοξεί να συνθλίψει την εξέγερση και να εκδιώξει τις τουρκικές δυνάμεις. Μέσα Δεκεμβρίου, οι συριακές φιλοκυβερνητικές δυνάμεις, με τη στήριξη της ρωσικής αεροπορίας και ιρανικών πολιτοφυλακών στο έδαφος, εξαπέλυσαν μεγάλη επιχείρηση προκειμένου να ανακαταλάβουν τον τελευταίο θύλακο των δυνάμεων που μάχονται τον Ασαντ. Η επιχείρηση έχει ήδη προκαλέσει τον θάνατο 350 αμάχων, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και τον εκτοπισμό σχεδόν 700.000 αμάχων, σύμφωνα με τον ΟΗΕ – οι 100.000 από αυτούς την τελευταία εβδομάδα. Το τελευταίο διήμερο, τα συριακά και ρωσικά πλήγματα επικεντρώνονται σε μία περιοχή παρακείμενη στο τελευταίο κομμάτι του στρατηγικού αυτοκινητόδρομου M5 (ενώνει το Χαλέπι με τη Δαμασκό και τη νότια Συρία) που διαφεύγει από τον έλεγχο της Δαμασκού.

Τρία από τα 12 τουρκικά φυλάκια στην Ιντλίμπ είναι σήμερα περικυκλωμένα από τις συριακές φιλοκυβερνητικές δυνάμεις. Η Τουρκία έχει στείλει χιλιάδες επιπλέον στρατιώτες, καθώς και τεθωρακισμένα, θωρακισμένα οχήματα μεταφοράς προσωπικού και εξοπλισμό ραντάρ. Ο Ερντογάν έχει προειδοποιήσει τη Δαμασκό ότι αν δεν άρει την πολιορκία των τουρκικών φυλακίων μέχρι τα τέλη Φεβρουαρίου, η Τουρκία «θα τη σπάσει η ίδια». Οπως επισημαίνει ωστόσο η Le Monde, η Αγκυρα δεν έχει τον έλεγχο ούτε του συριακού εναέριου χώρου, στον οποίο κυριαρχεί η ρωσική πολεμική αεροπορία, ούτε της σχέσης της με το Κρεμλίνο. Ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει μείνει βουβός, τον τελευταίο καιρό, στην πολεμοχαρή ρητορική του τούρκου ομολόγου του. Μία νέα συνάντηση τούρκων και ρώσων αξιωματούχων πραγματοποιήθηκε χθες στην Αγκυρα, η δεύτερη τις τελευταίες τρεις ημέρες. Η Τουρκία ζητεί από τη Ρωσία να «ελέγξει» τις συριακές κυβερνητικές δυνάμεις, αίτημα στο οποίο η Μόσχα απαντά εκφράζοντας την ανησυχία της για την αύξηση των «τρομοκρατικών δραστηριοτήτων» στην Ιντλίμπ. Οπως θύμισε πρόσφατα ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ρωσία και Τουρκία έχουν η κάθε μία «τις δικές της έγνοιες».