«Η καπηλεία του τρόμου»

Ο ηθοποιός που πρωταγωνίστησε σε κλασικά γουέστερν και υποδύθηκε πολλές φορές τον σκληροτράχηλο Αμερικανό, έπαιρνε αρκετά συχνά θέση για την πολιτική πραγματικότητα της πατρίδας του. Το 2013, για παράδειγμα, έγραψε ένα κείμενο στη «Huffington Post» εναντίον της οπλοκατοχής: «Εχω παίξει αρκετές φορές τον καλό καουμπόη στη μεγάλη οθόνη. Σήμερα, όλοι νομίζουν ότι είναι καουμπόηδες. Αυτό με τρομάζει. Εχουμε γίνει μια χώρα με πολλούς “‘καουμπόηδες” και ακόμη περισσότερα όπλα…». Και πριν από τρία χρόνια, παραμονές της εκλογής Ντόναλντ Τραμπ, δημοσιοποίησε μια προσωπική εξομολόγηση ως αυτόπτης μάρτυς ενός αιώνα που περιείχε διχασμό, μίσος, πόλεμο και μετακίνηση πληθυσμών. Εξ ου και τα αποσπάσματα: «Βρίσκομαι στο 100ό έτος της ηλικίας μου. Οταν γεννήθηκα, το 1916, στο Αμστερνταμ της Νέας Υόρκης, πρόεδρός μας ήταν ο Γούντροου Γουίλσον. Οι γονείς μου, που δεν μπορούσαν να μιλήσουν ή να γράψουν στα αγγλικά, ήταν μετανάστες από τη Ρωσία. Αυτό που δεν είχαν συνειδητοποιήσει όταν έφταναν ήταν ότι τα υπέροχα λόγια, χαραγμένα στο Αγαλμα της Ελευθερίας, στο λιμάνι της Νέας Υόρκης, δεν απευθύνονταν σε όλους τους νέους Αμερικανούς ισότιμα: “Δώστε μου τους κουρασμένους σας, τους φτωχούς σας, τις άμορφες μάζες σας που λαχταράνε να αναπνέουν ελεύθερα…”. Οι Ρώσοι, οι Πολωνοί, οι Ιταλοί, οι Ιρλανδοί, ειδικά οι καθολικοί και οι Εβραίοι, ένιωσαν το στίγμα να τους συμπεριφέρονται σαν εξωγήινους, σαν ξένους που δεν θα γίνονταν ποτέ “αληθινοί Αμερικανοί”.

Πριν από λίγες εβδομάδες ακούσαμε να λέγονται πράγματα στην Αριζόνα, όπου η σύζυγός μου Αν, που γεννήθηκε στη Γερμανία, τα ανέφερε ανατριχιάζοντας. Θα μπορούσαν να είχαν ειπωθεί το 1933 (σ.σ.: η χρονιά που ο Χίτλερ έγινε καγκελάριος): “Πρέπει να λέμε την αλήθεια ότι δεν θα αφομοιωθούν με επιτυχία όσοι αναζητούν άσυλο στη χώρα μας. Είναι δικαίωμά μας ως κυρίαρχου κράτους να επιλέγουμε μετανάστες που νομίζουμε ότι έχουν τις λιγότερες πιθανότητες να πετύχουν εδώ… συμπεριλαμβανομένων και ελέγχων που θα περιλαμβάνουν πιστοποιητικά ιδεολογίας”… Μέχρι τώρα πίστευα ότι τελικά είχα δει τα πάντα κάτω από τον ήλιο. Αλλά αυτό ήταν το είδος της καπηλείας του τρόμου που δεν έχω ποτέ δει να αποπειράται κανένας μεγάλος προεδρικός υποψήφιος στη ζωή μου. Εζησα μια μακριά, καλή ζωή. Δεν θα είμαι εδώ για να δω τις συνέπειες αν το κακό αποκτήσει ρίζες στη χώρα μας. Αλλά τα παιδιά σας και τα δικά μου θα είναι».