Γυναίκες παντού

«Φως στο σκοτάδι» (Light of my life, ΗΠΑ, 2019). Με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία που σκηνοθέτησε στον κινηματογράφο (είχε προηγηθεί το ψευδοντοκιμαντέρ για τον Χοακίν Φίνιξ «I’m still here» δέκα χρόνια στο παρελθόν), ο Κέισι Αφλεκ ομολογουμένως εντυπωσιάζει. Εχοντας γράψει ο ίδιος το σενάριο και κρατώντας για τον εαυτό του τον κεντρικό ρόλο ενός αφοσιωμένου (και απελπισμένου) πατέρα ο οποίος προσπαθεί να προστατεύσει το παιδί του (εξίσου καλή η Ανα Πνιόφσκι) σε μια δυστοπική, κατεστραμμένη κοινωνία, ο Αφλεκ μας παρασύρει στο σκοτεινό σύμπαν μιας κατάμαυρης ιστορίας που φωτίζεται από τη λάμψη μιας γνήσιας αγάπης.

Δεν μαθαίνουμε πώς ακριβώς προέκυψε ο ιός που οδηγεί στον θάνατο τις γυναίκες στη γη, ούτε και το πώς η Ραγκ (Πνιόφσκι) κατάφερε να γλιτώσει. Ο Αφλεκ, που προφανώς έχει εμπνευστεί τόσο από τον «Δρόμο» του Κόρμακ Μακάρθι (που επίσης έγινε μια ενδιαφέρουσα ταινία), όσο και από τα «Παιδιά των ανθρώπων» του Αλφόνσο Κοουαρόν, αρκείται στην προσπάθεια επιβίωσής τους, προτεραιότητα της οποίας είναι η κόρη να παρουσιάζεται πάντα ως αγόρι.

Ο κίνδυνος παραμονεύει διαρκώς, όμως με την ατσαλένια αγάπη του ο πατέρας είναι ο μόνιμος προστάτης του παιδιού. Το αποτέλεσμα είναι μια έντονων συναισθημάτων ταινία περιπλάνησης, στην οποία ο Αφλεκ μοιράζεται καλά δουλεμένες σκηνές με την Πνιόφσκι. Τους βλέπουμε να τσακώνονται για το αν το κορίτσι θα πρέπει ή όχι να φορέσει φουστάνια, να αντιμετωπίζουν σαν σύμμαχοι τους κινδύνους, και στις πιο όμορφες στιγμές της ταινίας να ανταλλάσσουν παραμύθια – ένας τρόπος για να κάνουν μια στάση έξω από την κόλαση που ζουν στην καθημερινότητά τους.

Βαθμολογία: 7 ½

«Μικρές κυρίες» (Little women, ΗΠΑ, 2019). Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε να μεταφέρεται στο σινεμά το κλασικό αμερικανικό μυθιστόρημα της Λουίζα Μέι Αλκοτ, ένας λογοτεχνικός ύμνος πάνω στην απελευθέρωση μα και την αποφασιστικότητα των γυναικών των τελών του 19ου αιώνα. Και κάτι μας λέει ότι σε μια περίοδο όπως η σημερινή, που η γυναίκα διανύει τη νέα της επανάσταση, αυτή η καινούργια κινηματογραφική μεταφορά του εν λόγω βιβλίου κρίθηκε σχεδόν… αναγκαία στο Χόλιγουντ. Η ιστορία παρακολουθεί την ωρίμανση τεσσάρων αδελφών (Σίρσα Ρόναν, Φλόρενς Πιου, Εμα Γουότσον και Ελίζα Σκάνλεν) την περίοδο του αμερικανικού εμφυλίου. Ολες έχουν μια κλίση προς τα γράμματα και τις τέχνες (λογοτεχνία, μουσική, υποκριτική, εικαστικά) αλλά όχι την ίδια τύχη. Με μια καλόψυχη μάνα στο πλευρό τους (Λόρα Ντερν) και έναν πατέρα στον πόλεμο (Μπομπ Οντενκερκ) τα τέσσερα κορίτσια μάχονται με το εξωτερικό περιβάλλον, με τον εαυτό τους και μεταξύ τους, χωρίς ποτέ μα ποτέ να υπάρχει μια κλιμάκωση που να σου προκαλεί πραγματικά το ενδιαφέρον. Η Γκρέτα Γκέργουιγκ έκανε ό,τι περνούσε από το χέρι της για να καταλήξει σε μια απολύτως ακαδημαϊκή, παλαιομοδίτικη ταινία – μια περιποιημένη τηλεταινία πολυτελείας, ικανή να φέρει τον θεατή στα όρια της ανίας. Τα σκηνικά υπέροχα, τα κοστούμια το ίδιο, όμως ως εκεί. Και σίγουρα όχι μια ταινία που να δικαιολογεί την ποσότητα των Οσκαρ για τα οποία είναι υποψήφια (έξι).

Βαθμολογία: 4

«Η αόρατη ζωή της Ευρυδίκης Γκουσµάο» (A Vida Invisível de Eurídice Gusmao, Βραζιλία, 2019).

Αν οι «Μικρές κυρίες» ακολουθούν την ξεπερασμένη συνταγή της περιποιημένης αλλά εν τέλει πλαδαρής ταινίας εποχής, το βραζιλιάνικο αυτό μελόδραμα που βραβεύθηκε στο τελευταίο φεστιβάλ των Καννών (Ενα Κάποιο Βλέμμα) σε κερδίζει με τη σκηνοθετική συνέπεια, την εικαστική ομορφιά και βέβαια το θέμα του, που επίσης αφορά γυναίκες, και μάλιστα και πάλι αδελφές. Στο προσκήνιο εδώ βρίσκονται η Γκουίδα (Χούλια Στόκλερ) και η Ευρυδίκη (Κάρολ Ντουάρτε) η ιστορία των οποίων αρχίζει στο Ρίο Ντε Τζανέιρο στη δεκαετία του 1950 και φτάνει ως τις μέρες μας. Η βαθιά αγάπη που ενώνει τις δύο κοπέλες τσακίζεται με τον πιο άκαρδο τρόπο από έναν σκληρό πατέρα ο οποίος έχοντας αποκηρύξει την Γκουίδα που έφυγε από το σπίτι ερωτευμένη με έναν Ελληνα, καταφέρνει επίσης να διακόψει κάθε επαφή με την αδελφή της. Για μια ολόκληρη ζωή η μία γυναίκα αναζητεί την άλλη και πάνω σε αυτή την ιδέα ο Καρίμ Αϊνούζ χτίζει μια υπέροχη, βαθιά, ουσιαστική σχέση, η οποία, ειρωνικά, πυροδοτείται από την ανθρώπινη απουσία, και όχι την παρουσία. Αν και η ταινία είναι κάπως μεγαλύτερη σε διάρκεια απ’ όσο ίσως χρειαζόταν και αργεί κάπως να μπει στην ουσία του θέματος, όταν αυτό γίνεται, δεν υπάρχει περίπτωση να την αφήσεις. Κάποιες δε σκηνές, όπως αυτή του εστιατορίου, είναι τόσο άψογα δομημένες που κυριολεκτικά εντυπωσιάζουν.

Βαθμολογία: 8

«Winona» (Ελλάδα, 2019). Η ιστορία της τελευταίας μεγάλου μήκους ταινίας του Αλέξανδρου (The Boy) Βούλγαρη, εκτυλίσσεται σε μια ερημική παραλία, όπου παρακολουθούμε μια ημέρα από τη ζωή τεσσάρων νεαρών γυναικών – των μόνων προσώπων που λαμβάνουν μέρος στην ταινία. Ο σκηνοθέτης προσεγγίζει με ευπρόσδεκτη χαλαρότητα το θέμα του και διαχειρίζεται έξυπνα τη χημεία που εμφανώς έχουν μεταξύ τους οι Ηρώ Μπέζου, Σοφία Κόκκαλη, Ανθή Ευστρατιάδου και Δάφνη Πατακιά, οι ηθοποιοί που υποδύονται το κουαρτέτο, φτιάχνοντας η κάθε μία τη δική της ξεχωριστή ηρωίδα. Αξιοσημείωτο το πόσο άνετα περνά η ώρα, με δεδομένη τη λιτότητα σε όλα: στον χώρο (ο ίδιος), στον δραματουργικό χρόνο (μερικές ώρες μιας καλοκαιρινής μέρας) και στα πρόσωπα (τέσσερα). Ακόμα και η έκπληξη του σεναρίου (γραμμένο από τον σκηνοθέτη), η οποία αντιλαμβάνεσαι ότι κάποια στιγμή θα «σκάσει», έρχεται την κατάλληλη στιγμή έτσι ώστε η «Winona» να καταλήξει σε ένα ολοκληρωμένο ευπρεπές σύνολο· η καλύτερη από τις πέντε μέχρι σήμερα ταινίες του ταλαντούχου αυτού σκηνοθέτη.

Βαθμολογία: 7

«Oι Monos» (Monos, διεθνής συμπαραγωγή, 2019). Με ενδιαφέρον όμως παρακολουθείς και τη δεύτερη ταινία του Κολομβιανού (γεννημένου στη Βραζιλία) Αλεχάντρο Λάντες, στην οποία ένας μικρός στρατός εφήβων «ανταρτών» βρίσκεται σε πρώτο πλάνο. Είναι οι «Monos» (η ονομασία προέρχεται από την ελληνική λέξη) και ζουν στα βουνά κάποιας χώρας στη Λατινική Αμερική – προφανώς της Κολομβίας (αν και ο σκηνοθέτης δεν το ξεκαθαρίζει ποτέ). Tα παιδιά είναι οκτώ και ο Λάντες – που έγραψε και το σενάριο – δίνει χώρο για την ανάπτυξη του χαρακτήρα του καθενός, ενώ τους παρακολουθούμε στην καθημερινότητά τους: εκπαιδεύονται, παίζουν ποδόσφαιρο (με κλειστά μάτια), χτυπιούνται μεταξύ τους, κάνουν αστεία, τρώνε, κοιμούνται, φιλιούνται. Στα καθήκοντά τους η φύλαξη μιας αγελάδας που τους παρέχει τροφή, αλλά και η φύλαξη της αμερικανίδας γιατρού (Τζούλιαν Νίκολσον) την οποία κρατούν όμηρο. Ο πόλεμος είναι πανταχού παρών και αυτά τα παιδιά είναι παιδιά του πολέμου, παιδιά χωρίς παρελθόν, χωρίς βέβαιο μέλλον, που ζουν μονάχα το παρόν. Και το φυσικό τοπίο είναι από μόνο του ένας σιωπηλός αλλά υποβλητικός ήρωας σε αυτή την παράξενη, σχεδόν ελεγειακή ταινία που βρήκε τον δρόμο στις αίθουσες μετά την α’ προβολή της στο φεστιβάλ κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, εντός διαγωνισμού.

Βαθμολογία: 7

«Αρπακτικά πτηνά» (Birds of prey, ΗΠΑ, 2020) Η Μάργκο Ρόμπι σε μια οριακά απωθητική ερμηνεία (θυμίζει κάτι ανάμεσα σε κακή εκδοχή της Νίνα Χάγκεν και ακόμη χειρότερη της Μαντόνα στα νιάτα της) υποδύεται το πρώην κορίτσι του Τζόκερ, τη Χάρλεϊ Κουίν, που έχοντας χάσει την εξουσία που κάποτε είχε, προσπαθεί να σώσει το τομάρι της από τον κακό Γιούαν Μακ Γκρέγκορ που τη «βρίσκει» αφαιρώντας το δέρμα των προσώπων των θυμάτων του. Στην πορεία την Χάρλεϊ θα ακολουθήσουν και άλλες γυναίκες (Ρόζι Πέρεζ, Jurnee Smollett-Bell, Ελα Τζέι Μπάσκο, Μαίρη Ελίζαμπεθ Γουίνστεντ) και η όλη εικόνα μοιάζει με καρναβαλίστικο παράρτημα του κινήματος #Metoo στον κόσμο της DC Comics.

Βαθμολογία: 0