Ασπρόμαυρη παράνοια

«Ο φάρος» (The lighthouse, ΗΠΑ/Kαναδάς, 2019). Πολύ δύσκολα, στο σινεμά, το αποτέλεσμα της συνεύρεσης δύο αντρών που χωρίς να έχουν καμία ουσιαστική επαφή μεταξύ τους είναι αναγκασμένοι να ζήσουν και να δουλέψουν μαζί, απομονωμένοι σε ένα βραχονήσι και με καθήκον να φροντίζουν τον φάρο του, θα μπορούσε να είναι ευχάριστο. Αλλά αυτή ακριβώς η παρανοϊκή συμβίωση, το θέμα της πολύ παράξενης τούτης ταινίας που μοιάζει με άσκηση στην παράνοια και τη μοναξιά, τελικά σε συνεπαίρνει. Αυτό τουλάχιστον συνέβη με τον υπογράφοντα που είδε την ταινία του Ρόμπερτ Εγκερς δύο φορές – τη δεύτερη για να ελέγξει αν του είχαν ξεφύγει κάποια πράγματα από την πρώτη, αλλά και για να ξαναμπεί για λίγο στην άβυσσο της ανθρώπινης ψυχής που τόσο έντεχνα ο σκηνοθέτης αποτυπώνει στο σελιλόιντ.

Με εργαλεία του δύο τυφλά αφοσιωμένους ηθοποιούς στο πλευρό του, τον Ρόμπερτ Πάτινσον και τον Γουίλεμ Νταφόε, και έναν διευθυντή φωτογραφίας, τον Τζάριν Μπλάσκε, που δικαίως απέσπασε μια υποψηφιότητα για τα Οσκαρ που θα δοθούν τη μεθεπόμενη Κυριακή (9/2), ο Εγκερς διαπρέπει. Οι δύο άντρες, ο έμπειρος πρώην ναυτικός Τομ Γουίκ (Νταφόε) και ο μυστηριώδης πρώην υλοτόμος και άσχετος με τη θάλασσα Τομ Χάουαρντ (Πάτινσον), είναι μια στο καρφί και μια στο πέταλο. Την ώρα που τρώνε και «ανοίγονται» λέγοντας αστεία, είναι έτοιμοι να πιαστούν στα χέρια, από τη μια χορεύουν μεθυσμένοι και από την άλλη μπορούν να καταβροχθίσουν ο ένας τον άλλο. Ο Εγκερς δεν δουλεύει πάνω σε κανένα κλισέ, όλα μπορεί να συμβούν, ο θεατής βρίσκεται σε συνεχή εγρήγορση, οι κεραίες μας οφείλουν να είναι διαρκώς τεντωμένες. Και όλα αυτά, χωρίς να υπάρχει συγκεκριμένη ιστορία στο πιάτο, η ίδια η καθημερινότητα των δύο αντρών είναι η ιστορία και ο απρόβλεπτος παράγοντας, το κακό παραμονεύει διαρκώς. Ο «Φάρος» είναι μεν μια ταινία ικανή να σου τσακίσει τα νεύρα, όμως την ίδια ώρα είναι μια ταινία που σου προκαλεί εθισμό, δεν σου επιτρέπει να ξεκολλήσεις τα μάτια σου από πάνω της και αυτό, προσωπικά, το θεωρώ μεγάλη επιτυχία.

Βαθμολογία: 8

«The gentlemen» (ΗΠΑ, 2019). Οι φίλοι των γκανγκστερικών ταινιών του Βρετανού Γκάι Ρίτσι σίγουρα θα ενθουσιαστούν με αυτή την επιστροφή του στο στυλ κινηματογράφου που στα τέλη της δεκαετίας του 1990 τον έκανε διάσημο· αρχικώς με τις «Δύο καπνισμένες κάννες», αργότερα με το «Snatch» και το «RocknRolla».

Η αλήθεια βέβαια είναι ότι δεν πρέπει να περιμένουν περισσότερα, ο Ρίτσι ακολουθεί την επιτυχημένη συνταγή που ο ίδιος έφτιαξε: πολλά πρόσωπα ανακατεύονται γύρω από μια ιστορία που και αυτή είναι δαιδαλώδης, σε σημείο που εν τέλει «χάνεις την μπάλα», όσο προσηλωμένος μένεις στην αφήγηση που δεν σταματά ποτέ και γίνεται από διαφορετικά πρόσωπα. Από την άλλη πλευρά, αυτή καθαυτή η πλοκή δεν έχει μεγάλη σημασία, οι συμπεριφορές, το στυλ, οι cockney διάλογοι, τα πρόσωπα και το βιτριπλοκό χιούμορ είναι που ενδιαφέρουν τον σκηνοθέτη. Ο Μάθιου ΜακΚόναχι σκαλίζει καλά μια επικίνδυνη πλευρά του παίζοντας τον αμερικανό μεγαλέμπορο μαριχουάνας στο Λονδίνο που επιμένει να λέει ότι όποιος είναι βασιλιάς, δεν πρέπει απλώς να δείχνει βασιλιάς, αλλά και να δρα ως βασιλιάς. Και αυτό σημαίνει ότι στον κόσμο του εγκλήματος καμία καλή πράξη δεν μένει ατιμώρητη. Εξυπνες ιδέες ντύνουν την ταινία, όπως για παράδειγμα το γεγονός ότι δύο γκάνγκστερ μοιάζουν μεταξύ τους γιατί έχουν μούσια και φορούν γυαλιά με σκληρό σκελετό (Τσάρλι Χάναμ, Κόλιν Φάρελ). Ο Χιου Γκραντ είναι μια μικρή αποκάλυψη παίζοντας έναν τέτοιο δόλιο γκάνγκστερ – ίσως ομοφυλόφιλο, ίσως όχι. Ποιος ξέρει και τελικά ποιος νοιάζεται;

Βαθμολογία: 6

«Χαλβάη 5-0» (Ελλάδα, 2020). Δεν έχω παρακολουθήσει ποτέ μου θεατρική παράσταση του Μάρκου Σεφερλή, τον οποίο παραδέχομαι ότι δεν αντέχω, από το λίγο, σε ζάπινγκ, που τον έχω δει στην τηλεόραση. Ομως, αυτή η πρώτη προσπάθειά του στον κινηματογράφο, μια παρωδία των ταινιών από βιβλία της Αγκαθα Κρίστι, των ταινιών Τζέιμς Μποντ, των ταινιών «Ροζ Πάνθηρας», αλλά και των σουρεαλιστικών αστυνομικών κωμωδιών της σειράς «Τρελές σφαίρες», ομολογώ ότι δεν με «χάλασε» και τόσο. Ο Σεφερλής, που έγραψε το σενάριο, «παίζει» διαρκώς με λογοπαίγνια και αυτό ορισμένες φορές λειτουργεί με επιτυχία, δηλαδή γελάς, ίσως όχι με την καρδιά σου, πάντως γελάς. «Ο πατέρας μου χρωστούσε της Μιχαλούς» λέει κάποια στιγμή η Ελένη Καστάνη και όταν συνεχίζει αναφέρεται σε μια πραγματική… Μιχαλού, στην οποία ο πατέρας της όντως χρωστούσε. Τέτοιου τύπου καλαμπούρια ακούγονται διαρκώς στην ταινία με τον ίδιο τον Σεφερλή στον ρόλο του επιθεωρητή Μπέκρα (κατά τον Μπέκα του Γιάννη Μαρή) να προσπαθεί να βγάλει άκρη στο μυστήριο των φόνων που διαρκώς αυξάνονται. Σκηνοθεσία βέβαια δεν διέκρινα, ή αν θέλετε η σκηνοθεσία του Μάνου Καμπίτη δεν μοιάζει και τόσο διαφορετική από εκείνη των βιντετοταινιών της δεκαετίας του 1980, στις οποίες τελικά η «Χαλβάη 5 0» νιώθεις ότι αποτίνει φόρο τιμής.

Βαθμολογία: 4

«Cosmic candy» (Ελλάδα, 2019). Το εντυπωσιακό, ευφάνταστο ξεκίνημα της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας της Ρηνιώς Δραγασάκη, ένα φαντασμαγορικό όνειρο όπου βλέπουμε την οθόνη να γεμίζει από γλυκίσματα (εντελώς ασυνήθιστη σεκάνς ως προς την εικονογράφησή της στο ελληνικό σινεμά), δεν έχει, φοβάμαι, μια εξίσου εντυπωσιακή συνέχεια. Oταν το όνειρο τελειώνει, η πραγματικότητα μας φέρνει αντιμέτωπους με μια σχέση που αρθρώνεται με σκηνοθετική αβεβαιότητα (πράγμα κατανοητό καθώς πρόκειται για πρώτη μεγάλου μήκους ταινία). Η σχέση αφορά μια υπάλληλο σε σοyπερμάρκετ (Μαρία Κίτσου) και το κοριτσάκι της διπλανής πόρτας στην πολυκατοικία τους (Μάγια Πιπέρα), το οποίο για κάποιον λόγο μένει μόνο του. Η μοναχική, ακοινώνητη, εγωίστρια και εν τέλει αντιπαθής αυτή γυναίκα θα αρχίσει να βλέπει τον κόσμο διαφορετικά όταν παίρνει τον ρόλο της μητέρας και κυρίως φίλης του κοριτσιού, με το οποίο αρχικώς δεν θέλει επαφές. Ο κόσμος του παιδιού είναι που τελικά συμβάλλει στην αλλαγή του δικού της κόσμου και η γυναίκα για πρώτη φορά θα βρεθεί στη θέση να αντιμετωπίσει τα προβλήματα και τις φοβίες της με μια ωριμότητα που ως τότε δεν είχε. Βέβαια, το περιτύλιγμα όλων των παραπάνω, τα οποία σίγουρα ακούγονται θαυμάσια στις προθέσεις τους, δεν δικαιώνει το σύνολο της ταινίας που συχνά διακρίνεται από μια σεναριακή αμηχανία (για παράδειγμα το «ταξίδι» με το κλεμμένο αυτοκίνητο), χωρίς αυτό να σημαίνει ότι το «Cosmic candy» δεν παρακολουθείται, αν μη τι άλλο, με περιέργεια.

Βαθμολογία: 4

«Το πιο απίθανο ταξίδι ενός φακίρη» (The Extraordinary Journey of the Fakir, διεθνής συμπαραγωγή, 2018). Η ταινία – όχημα του ινδού σουπερστάρ Ντανούς για ένα άνοιγμα στον κινηματογράφο της Ευρώπης είναι μια χαριτωμένη κομεντί (σκηνοθεσία: Κεν Σκοτ), στην οποία παρακολουθούμε τις… περιπέτειες ενός φιλόδοξου και πάμπτωχου Ινδού να πιάσει την καλή στην Ευρώπη. Τα εμπόδιά του θα είναι αρκετά, η γραφειοκρατία και ο φυλετικός ρατσισμός ανάμεσά τους, όμως η επιμονή του ατσάλινη· είναι ικανός να ταξιδέψει ακόμα και μέσα στη βαλίτσα μιας σταρ (Μπερενίς Μπεζό) στο αμπάρι αεροπλάνου προκειμένου να πετύχει. Ενα σύγχρονο, feel good παραμύθι που αφουγκράζεται παιχνιδιάρικα και χωρίς πολλές απαιτήσεις ένα πολύ σοβαρό ζήτημα. Είναι βασισμένο στο μπεστ σέλερ του Ρομέν Πουερτολάς.

Βαθμολογία: 4

* Προβάλλεται τέλος και η ρωσική ταινία κινουμένων σχεδίων  «Πρόβατα εναντίον λύκων 2» που προέκυψε χάρη στην επιτυχία τού «Πρόβατα εναντίον λύκων» (2016).