Ατολμος ο νόμος για τις δωρεές οργάνων

«Ηλπιζα και περίμενα περισσότερα» έλεγε ο Μάριους Σέφερ στους διαδρόμους της Μπούντεσταγκ μετά την απόφαση για τις δωρεές οργάνων. Ο πνευμονοπαθής 19χρονος ζει μόνον επειδή το 2012 του έγινε επιτυχώς μεταμόσχευση πνεύμονος από ζώντες δωρητές, τον πατέρα του και τη μητέρα του. Ηταν η πρώτη επέμβαση αυτού του είδους στη Γερμανία και ήταν η μόνη δυνατότητα να συνεχίσει να ζει, αφού περίμενε μάταια άλλο μόσχευμα. Μετέφερε τη βαθιά απογοήτευσή του και στην πρόεδρο του κόμματος των Πρασίνων, Αναλένα Μπέρμποκ, η νομοθετική πρόταση της οποίας μόλις είχε εγκριθεί από την Ολομέλεια της γερμανικής Βουλής. «Της είπα ότι δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι ουσιαστικά» είπε ο Σέφερ στην εφημερίδα του Βερολίνου «Ταγκεσπίγκελ». Θεωρεί ότι ο νέος νόμος είναι μια «μεγάλη ήττα» για όλους εκείνους που η ζωή τους εξαρτάται από την έμπρακτη αλληλεγγύη των υπολοίπων με τη μετά θάνατον δωρεά οργάνων.

Και με τον νέο νόμο που πέρασε στην Μπούντεσταγκ δωρεά οργάνων επιτρέπεται μόνον στην περίπτωση ρητής συναίνεσης του δωρητή. Αυτό προέβλεπε και το καθεστώς που ίσχυε μέχρι τώρα. Η διαφορά είναι ότι εφεξής οι πολίτες θα ερωτώνται τακτικά από γιατρούς, είτε κατά την ανανέωση των ταυτοτήτων, αδειών οδήγησης κ.λπ. εάν θέλουν σε περίπτωση θανάτου να γίνουν δωρητές οργάνων. Ταυτόχρονα θα δημιουργηθεί κεντρική τράπεζα πληροφοριών με τα ονόματα των δηλωμένων δωρητών. Η πρόταση νόμου υποστηρίχτηκε από την πρόεδρο των Πρασίνων Μπέρμποκ, την πρόεδρο του κόμματος Αριστερά Κάτια Κίπινγκ και μια ομάδα βουλευτών από όλα τα κόμματα.

Ηττημένοι είναι οι υποστηρικτές μιας προωθημένης λύσης, ο Χριστιανοδημοκράτης υπουργός Υγείας Γιενς Σπαν και ο Σοσιαλδημοκράτης Καρλ Λάουτερμπαχ, επικεφαλής άλλης ομάδας βουλευτών, που ήθελαν ριζική αλλαγή του σημερινού μοντέλου: να θεωρούνται όλοι δυνητικά δωρητές οργάνων, εκτός από εκείνους που το αρνήθηκαν ρητά πριν από τον θάνατό τους και οι άμεσοι συγγενείς τους μπορούν να στοιχειοθετήσουν ότι ο θανών ήταν αντίθετος με τη δωρεά οργάνων. Η πρότασή τους όμως μειοψήφησε και οι υποστηρικτές της επέλεξαν το μη χείρον, συντάχθηκαν με την πρόταση της «πράσινης» Μπέρμποκ, η οποία πέρασε τελικά με άνετη πλειοψηφία 432 βουλευτών υπέρ και 200 κατά. Οι διαφορές απόψεων στο θέμα αυτό διαπερνά οριζόντια όλα τα κόμματα. Ειδικά για την ψηφοφορία αυτήν είχε αρθεί η κομματική πειθαρχία και οι βουλευτές ψήφισαν κατά συνείδηση.

Η βασική συλλογιστική του νέου νόμου είναι ότι ο άνθρωπος είναι απόλυτα κυρίαρχος στην απόφαση για το σώμα του και μετά θάνατον. Διασφαλίζεται η αυτοδιάθεση του ατόμου έναντι της κρατικής παρέμβασης για την τύχη του σώματός του. Οι γιατροί, όπως και σε άλλες επεμβάσεις, θα πρέπει να έχουν τη συναίνεση του ασθενούς προτού πάρουν στα χέρια τους νυστέρι και σκαρπέλο.

Αναμενόμενη ήταν η θετική αντίδραση των δύο μεγάλων εκκλησιών της Γερμανίας, Καθολικής και Ευαγγελικής. Με κοινή ανακοίνωσή τους χαιρέτισαν την απόφαση της Βουλής που δεν έκανε το μεγάλο βήμα, αλλά «διατήρησε βασικές αρχές, στις οποίες εδράζονται τα θεμέλια της κοινωνίας».

Οι ηθικές αναστολές, ωστόσο, δεν βοηθούν κανέναν από τους σχεδόν 10.000 βαριά ασθενείς που περιμένουν στις λίστες αναμονής των κέντρων μεταμόσχευσης στη Γερμανία. Από αυτούς, ένας στους δέκα, περίπου 900, πεθαίνουν κάθε χρόνο επειδή δεν βρίσκεται έγκαιρα το κατάλληλο μόσχευμα. Η ελπίδα τους είναι με τη δημόσια συζήτηση που πυροδότησε ο νέος νόμος και τις προβλέψεις του για καλύτερη ενημέρωση και μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση των πολιτών να αυξηθεί και ο αριθμός των εθελοντών δωρητών οργάνων μετά θάνατον που σώζουν τις ζωές των άλλων.