Μικρές παρεμβάσεις μεγάλης αξίας

«Οικονομία, μεταρρυθμίσεις, καθημερινότητα». Tρεις λέξεις στη σειρά που ακούγονταν συνεχώς ως το μητσοτακικό τρίπτυχο πίσω από το τσιτάτο «ανάπτυξη για όλους» στον δρόμο για την εθνική κάλπη. Εξι μήνες μετά, αποτελεί για το πρωθυπουργικό επιτελείο κάτι παραπάνω από ένα ζωηρό σύνθημα. Για την ακρίβεια, είναι το διπλό στοίχημα του Κυριάκου Μητσοτάκη: να συνδεθεί ο ίδιος προσωπικά και η κυβέρνησή του με ριζικές αλλαγές στα μεγάλα πολιτικά μέτωπα και να ανοίξει τη βεντάλια των παρεμβάσεων στα μικρότερα από την αρχή της κυβερνητικής θητείας. Την πρόκληση επιβεβαιώνουν πρόσωπα του Μαξίμου, όταν λένε πως «για τον Πρωθυπουργό υπάρχουν δύο πυλώνες που θα σφραγίσουν την κυβερνητική τετραετία». Ο ένας είναι οι μεγάλες πολιτικές επιλογές και ο άλλος τα ζητήματα που αγγίζουν το 24ωρο του πολίτη. Αλλωστε το μήνυμα της «μάχης» για την καθημερινότητα έχει σταλεί στα κυβερνητικά στελέχη σε όλους τους τόνους και με κάθε διατύπωση. Είναι προφανές ότι ο Μητσοτάκης θέλει να περάσει και τα «μικρά» σχέδιά του από τη θεωρία στην πράξη. Ορισμένα υπάρχουν προς το παρόν σε επίπεδο συζήτησης με τους επιτελείς του και άλλα περιμένουν να βγουν από το συρτάρι.

Το 112

Στο μυαλό του Μητσοτάκη το πλάνο είναι ήδη ώριμο: το 112 θα γίνει ο… αριθμός του κράτους, 24 ώρες, επτά ημέρες την εβδομάδα. Φαίνεται πως ο σχεδιασμός αφορά ένα ενιαίο τηλεφωνικό σύστημα έκτακτης ανάγκης αποκλειστικά μέσα από το 112. Με βάση το πρωθυπουργικό σκεπτικό, λένε οι πληροφορίες, δεν χρειάζεται να υπάρχουν ως ξεχωριστά τα τηλεφωνικά κέντρα της Αστυνομίας, της Πυροσβεστικής, του ΕΚΑΒ, του Λιμενικού και πάει λέγοντας, άρα θα πάψουν να λειτουργούν και τα αντίστοιχα τριψήφια (100, 199, 166, 108 κ.λπ.). Εν ολίγοις, ένα τριψήφιο για οποιοδήποτε περιστατικό πολίτη ο οποίος βρίσκεται σε κίνδυνο και ζητάει βοήθεια. Ο Ευρωπαϊκός Αριθμός Εκτακτης Ανάγκης, που ενεργοποιήθηκε επιχειρησιακά και στην Ελλάδα την 1η Ιανουαρίου 2020, λειτουργεί με αρμόδιο φορέα τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας. Και ήδη ανάμεσα στις δυνατότητες του 112 είναι ακόμα και η καταγραφή της θέσης του καλούντος. Οι πληροφορίες απεικονίζονται άμεσα σε έναν ηλεκτρονικό χάρτη στην οθόνη του εκάστοτε χειριστή, ο οποίος τις κωδικοποιεί και τις προωθεί σε πραγματικό χρόνο στον αρμόδιο ή τους συναρμόδιους φορείς.

«ΜΑΖΙ» στην αξιολόγηση

Οσα βλέπει ο Πρωθυπουργός στον υπολογιστή του θα βλέπουν και οι πολίτες παρακολουθώντας βήμα βήμα τη δράση υπουργών και υφυπουργών. Το πρωθυπουργικό επιτελείο σκοπεύει να δώσει χαρακτήρα «Διαύγειας» στο – προς το παρόν μυστικό – πληροφοριακό σύστημα «ΜΑΖΙ», που καταγράφει λεπτομερώς την πορεία του κυβερνητικού έργου. Είναι το ηλεκτρονικό μάτι του Μάξιμου – κάτι σαν γιγαντιαίο Excel -, ένα βασικό εργαλείο συντονισμού της κυβέρνησης και, μοιραία, αξιολόγησης (με στατιστικά) των στελεχών της, φορτωμένο ήδη με στρατηγικές επιλογές, δεκάδες στόχους ανά υπουργείο και εκατοντάδες έργα. Αυτό, δηλαδή, που δείχνει στον Πρωθυπουργό και ελάχιστους συνεργάτες του ποιοι ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις, ποιοι κωλυσιεργούν και γιατί, και τελικά ποιοι αντέχουν να παραμείνουν… μαζί. Ως μια – συμβολική ίσως – κίνηση εξωστρέφειας του Μαξίμου, μέρος της εφαρμογής ή και όλο το σύστημα αναμένεται να αποκαλυφθεί στα κινητά τηλέφωνα των πολιτών προς το τέλος του έτους. Ο,τι γίνει πάντως από το προσεχές φθινόπωρο, σίγουρα μετά την πρώτη βαθιά αξιολόγηση της απόδοσης της κυβερνητικής μηχανής.

Αποκέντρωση υπουργείων

Στο Μαξίμου ανοίγει η κουβέντα για την επιχείρηση «αποκέντρωση υπουργείων». Επισήμως δεν έχουν γίνει εξαγγελίες, ωστόσο είναι θέμα χρόνου να αρχίσει να απασχολεί τις συσκέψεις του Μαξίμου, με αιχμές τη λειτουργικότητα και το κόστος. Ενδεικτικό των προθέσεων Μητσοτάκη είναι ότι σκεφτόταν ακόμα και τη… μετακόμιση της δικής του έδρας, αφήνοντας το Μαξίμου ως «στρατηγείο» μόνο για επίσημες συναντήσεις με ξένους ηγέτες ή απαιτητικές συσκέψεις. Αυτό έμεινε στη σκέψη, όμως η κυβέρνηση θα επιδιώξει να εφαρμόσει το μοντέλο του υπουργείου Παιδείας που έχει μεταφερθεί εκτός κέντρου (στο Μαρούσι) σε άλλα έξι υπουργεία: Οικονομικών, Ανάπτυξης, Εσωτερικών, Υγείας, Εργασίας και Υποδομών. Το πλάνο, σύμφωνα με τους γνωρίζοντες, πέραν του περιορισμού των εξόδων, εντάσσεται σε μια συνολική στρατηγική να δοθεί ανάσα στο κέντρο της Αθήνας, στην οποία άλλωστε δείχνει να ποντάρει και επικοινωνιακά η κυβέρνηση.

Αστικές αναπλάσεις

Η ανάδειξη του δημόσιου χώρου μέσα από δράσεις αστικής ανάπλασης – και με τη βοήθεια ιδιωτικού μπάτζετ – θεωρείται κομβική για το πρωθυπουργικό επιτελείο που επιδιώκει μεγάλες και μικρότερες παρεμβάσεις (σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πειραιά κ.α.). Στην κορυφή της ατζέντας βρίσκεται το έργο της αναμόρφωσης του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, που ο Μητσοτάκης χαρακτηρίζει εμβληματικό, ως σύμβολο αναβάθμισης του κέντρου. Ηταν μία από τις εξαγγελίες του και προδιαγράφονται εξελίξεις στους πρώτους μήνες του έτους. Ως το τέλος Ιανουαρίου αναμένεται η κατάθεση μιας πρώτης μελέτης για να δρομολογηθούν στη συνέχεια τα πρώτα κομβικά βήματα (αρχιτεκτονική μελέτη κ.λπ.). Ο σχεδιασμός θέλει την επέκταση, υπογείως, του Μουσείου, τη διασύνδεσή του με το Ακροπόλ και τη συλλειτουργία του με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.

e-νέα εποχή

Για την κυβέρνηση το γενικό σύνθημα της «μετάβασης σε νέα εποχή» περνά από το… Διαδίκτυο. Και αυτό που επιδιώκει είναι να δώσει στους πολίτες ψηφιακό κλειδί για όλο το Δημόσιο. Από τον πρώτο μήνα της διακυβέρνησης η πρωθυπουργική εντολή στα αρμόδια υπουργεία ήταν ο εκσυγχρονισμός των κρατικών υπηρεσιών στα πρότυπα των αναπτυγμένων κρατών – σχέδιο μάλλον φιλόδοξο και σίγουρα χρονοβόρο μπροστά στην ελληνική πραγματικότητα. Πάντως οι πρώτες σημειακές παρεμβάσεις άρχισαν. Το υπουργείο Εργασίας έχει αναδείξει το 2020 ως έτος ψηφιακής μεταρρύθμισης για τον ΕΦΚΑ και υπόσχεται ψηφιακές συντάξεις εντός του χρόνου. Με βάση το χρονοδιάγραμμα, που μένει να φανεί εάν θα τηρηθεί, το ένα τρίτο των νέων συντάξεων θα εκδίδεται ψηφιακά από τον ερχόμενο Ιούνιο. Δεύτερη ψηφιακή πρόκληση είναι η λειτουργία ηλεκτρονικής βάσης με τα – σκόρπια σήμερα – δεδομένα που αφορούν επενδυτική και κατασκευαστική δραστηριότητα. Κάθε πολίτης θα μπορεί μέσω Ιντερνετ – με τον ενιαίο ψηφιακό χάρτη ακινήτων – να βλέπει χρήσεις γης, όρους δόμησης, δάση, αρχαιολογικούς χώρους κ.λπ. Πρόκειται για υλοποίηση πρότασης του ΤΕΕ, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει από «δύσκολες» χωροταξικά περιοχές, όπως δήμοι της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης.