Ψαράδες

Από τη μια οι επίσημοι διπλωματικοί σχεδιασμοί, οι τακτικισμοί, δηλώσεις αξιωματούχων, φράσεις – πυροβολισμοί, λέξεις – πυροτεχνήματα, η καλλιέργεια εμπρηστικού ή εξισορροπητικού κλίματος. Από την άλλη οι ψαράδες του Αιγαίου. Δύο λαοί που οι συνθήκες τα έφεραν έτσι να μπαινοβγαίνει ο ένας στην Ιστορία του άλλου εδώ και πολλούς αιώνες, πολύ πριν από την Αλωση της Κωνσταντινούπολης. Αλλες φορές με τα όπλα και τη βία, άλλες «πολιτισμένα» με την ανταλλαγή στοιχείων που έχουν να κάνουν με τη διαμόρφωση της γλώσσας, την Τέχνη και τον πολιτισμό, τη διατροφή, την καθημερινότητα. Και ανάμεσά τους μια θάλασσα. Που άλλοτε τους ενώνει και άλλοτε τους χωρίζει με παντιέρα τον «πόλεμο της τσιπούρας» (μοιάζει σαν σημειολογική συνέχιση του θρύλου για εκείνα τα ψάρια που πήδηξαν έξω από το τηγάνι του καλόγερου όταν έπεσε η Πόλη).

Εκτός από την επίσημη Ιστορία όμως, υπάρχουν και οι ανεπίσημες ιστορίες των ανθρώπων. Που επίσης εδώ και πολλούς αιώνες συνεννοούνται, περισσότερο ή λιγότερο αποτυχημένα, ακόμη και αν δεν μιλούν την ίδια γλώσσα. Χρησιμοποιούν όμως πολλές κοινές λέξεις, τους αρέσουν οι ίδιες γεύσεις, μερακλώνουν, χορεύουν και ερωτεύονται με τα ίδια ακόρντα. Ενα συνεχές αλισβερίσι ανάμεσα σε γείτονες που μένουν σε διαμερίσματα απέναντι πολυκατοικιών. Σπάνια μονιασμένοι, συνηθέστερα τσακωμένοι, αλλά, αν ήταν στο χέρι τους, δεν θα έβαζε ο ένας φωτιά στο σπίτι του άλλου. Διότι ξέρουν ότι οι φλόγες θα αρπάξουν και το δικό τους. Βέβαια, τις μεγάλες αποφάσεις δεν τις παίρνουν, τελικά, οι ίδιοι, αλλά οι διαχειριστές.

Θυμάμαι το καλοκαίρι εκείνου του μακρινού 1999. Μια εποχή που οι ελληνοτουρκικές σχέσεις περνούσαν κρίση. Στις 17 Αυγούστου ο μεγάλος σεισμός στο Ισμίτ. Από τους πρώτους διασώστες που έτρεξαν να βοηθήσουν ήταν οι Ελληνες. Λίγες ημέρες αργότερα, στις 7 Σεπτεμβρίου, ο μεγάλος σεισμός της Αθήνας. Τα πρώτα κλιμάκια διασωστών που ήρθαν να βοηθήσουν έφτασαν από την Τουρκία. Oταν οι λαοί «συνομιλούν» ερήμην των κυβερνήσεών τους.