Η ενεργειακή κρίση που ξέσπασε στις αρχές Μαρτίου είναι πλέον στη δεύτερή της φάση. Μετά το αρχικό σοκ, οι αγορές έχουν κάπως σταθεροποιηθεί. Η σταθερότητα φυσικά αντανακλά μια αναμονή – είναι προσωρινή και αρκετά εύθραυστη.
Επιτρέπει όμως μια πρώτη αποτίμηση για τον τρόπο με τον οποίο έχει επηρεάσει η κρίση την Ελλάδα. Οπως και σε άλλες χώρες, η κρίση οδήγησε σε μια αύξηση στην τιμή των καυσίμων: το πετρέλαιο κίνησης ανέβηκε 35% μέσα στον Μάρτιο, ενώ η βενζίνη 17%.
Για αυτό η πρώτη δέσμη μέτρων που πήρε η κυβέρνηση εστίασε στα καύσιμα: πλαφόν στο περιθώριο κέρδους στην εμπορία καυσίμων και στα πρατήρια, επιδότηση στο ντίζελ και στα λιπάσματα, και fuel pass για τις μεταφορές. Ηδη τα μέτρα αυτά αποδίδουν. Πέρα από τις αυξήσεις στις τιμές, πολλές χώρες αντιμετωπίζουν θέματα επάρκειας. Εδώ η χώρα μας έχει κάποια πλεονεκτήματα. Η παραγωγή από τα διυλιστήρια υπερκαλύπτει την κατανάλωση της χώρας – μάλιστα εξάγουμε βενζίνη, ντίζελ, και άλλα προϊόντα. Μαζί με τα στρατηγικά αποθέματα που διατηρούμε, αυτό το γεγονός μας παρέχει επιπλέον δικλίδες ασφαλείας.
Στο φυσικό αέριο, η χώρα μας έχει ένα διαφοροποιημένο μείγμα χωρίς εξάρτηση από τον Κόλπο. Η βασική μας ανησυχία συνεπώς αφορά τις τιμές και όχι την τροφοδοσία. Με το πέρας του χειμώνα, η χρήση του φυσικού αερίου εστιάζεται κυρίως στην ηλεκτροπαραγωγή – αυτό παρακολουθούμε στενά. Και η εικόνα στο ρεύμα είναι σαφώς θετική. Η στροφή που έχει κάνει η χώρα προς τις ΑΠΕ αποτελεί σημείο καμπής για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Το 2019 εισάγαμε το 18% των αναγκών μας σε ηλεκτρική ενέργεια και είχαμε την ακριβότερη τιμή χονδρικής στο ευρωπαϊκό σύστημα. Φέτος εξάγουμε σχεδόν κάθε μέρα και έχουμε μια από τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής στην Ευρώπη.
Προς το παρόν οι τιμές στη χονδρική δεν έχουν ανέβει. Τον Μάρτιο, η τιμή ήταν χαμηλότερη από τον Ιανουάριο. Τον Απρίλιο, ως τώρα, οι τιμές κινούνται στα ίδια επίπεδα με τον Μάρτιο. Σίγουρα, η κρίση κρατάει τις τιμές ψηλά (για την εποχή). Αλλά δεν έχουν αυξηθεί. Αυτό φάνηκε και στις περιορισμένες ανατιμήσεις στα τιμολόγια. Και φυσικά υπάρχει ένα μεγάλο ποσοστό καταναλωτών που έχει μπλε τιμολόγιο και άρα κλειδωμένη τιμή για ένα χρονικό διάστημα.
Σε μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση, κανείς δεν μένει ανεπηρέαστος. Η χώρα μας όμως έχει αναχώματα. Τα διυλιστήρια, οι υποδομές, και η στροφή στις ΑΠΕ αποτελούν σημαντικούς πυλώνες ενεργειακής ασφάλειας. Μετριάζουν τις επιπτώσεις μιας κρίσης. Και επιβεβαιώνουν το μείγμα πολιτικής και τις στρατηγικές επιλογές που έκανε η χώρα μας τα τελευταία χρόνια.
