Ετσι θα γίνει η Ευρώπη κλιματικά ουδέτερη

Μια πρόγευση της μελλοντικής κανονικότητας χαρακτήρισαν χθες επιστήμονες τις πυρκαγιές που κατακαίνε εδώ και μήνες την Αυστραλία – αν δεν περιοριστούν γρήγορα οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου. Με φόντο αυτή την προειδοποίηση, η Κομισιόν παρουσίασε χθες το οικονομικό της σχέδιο για τον πράσινο μετασχηματισμό της ευρωπαϊκής οικονομίας, με στόχο να καταστεί έως το 2050 η Ευρώπη η πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρος.

Η νέα πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει αναγορεύσει την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής υπ’ αριθμόν 1 προτεραιότητά της, προαναγγέλλοντας μια Πράσινη Συμφωνία, με στόχο να επιτευχθεί εντός των επόμενων τριών δεκαετιών στην ΕΕ απόλυτη ισορροπία ανάμεσα στην ποσότητα του άνθρακα που εκπέμπεται και του άνθρακα που απορροφάται. Παράλληλα, η ΕΕ αύξησε πρόσφατα τον στόχο της για το 2030 όσον αφορά τη μείωση των εκπομπών στο 50%-55% σε σύγκριση με το 1990. Συνολικά, η Φον ντερ Λάιεν έχει δεσμευτεί για επενδύσεις ύψους ενός τρισεκατομμυρίου ευρώ μέσα στην επόμενη δεκαετία: τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζει να βρει τα χρήματα αυτά, το Επενδυτικό Σχέδιο της Πράσινης Συμφωνίας, ανέλυσε χθες, συμπεριλαμβανομένου του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης που επινοήθηκε, όπως σχολίαζε ευρωπαίος αξιωματούχος στη «Monde», «ώστε να μη γεμίσει Κίτρινα Γιλέκα η Ευρώπη».

Σύμφωνα λοιπόν με την Κομισιόν, περίπου τα μισά χρήματα θα προέλθουν από τον μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ (οι συζητήσεις για τον προϋπολογισμό της περιόδου 2021-2027 βρίσκονται στο τελευταίο τους στάδιο). Αυτό θα πυροδοτήσει περισσότερα από 100 δισ. σε συγχρηματοδοτήσεις από τα κράτη – μέλη. Κάπου 300 δισ. θα προέλθουν από ιδιωτικές πηγές. Και άλλα 100 δισ. από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, που θα βοηθήσει «εδάφη με υψηλούς αριθμούς απασχολουμένων στην παραγωγή άνθρακα, λιγνίτη, ασφαλτούχου σχιστόλιθου και τύρφης, καθώς και εδάφη με βιομηχανίες με μεγάλο αποτύπωμα άνθρακα που είτε θα διακόψουν την παραγωγή τους ή θα υποστούν σοβαρό πλήγμα από τη μετάβαση».

Τα 100 δισ. του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης θα βρεθούν κυρίως μέσω της μόχλευσης κεφαλαίων 7,5 δισ. ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ, από εγγυήσεις της ΕΕ καθώς και από δάνεια της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Στόχος είναι να συγκεντρωθούν παράλληλα κεφάλαια από ιδιώτες, καλύπτοντας τις επενδύσεις με το υψηλότερο ρίσκο.

Στον τρόπο κατανομής των χρημάτων θα λαμβάνεται υπόψη και ο συνολικός πλούτος της χώρας, ενώ, προκειμένου να αυξήσει τις χρηματοδοτικές επιλογές, η ΕΕ σχεδιάζει να αναθεωρήσει έως τα τέλη του έτους τους κανόνες της για τις κρατικές ενισχύσεις. Απομένει να φανεί αν οι προτάσεις αυτές θα είναι αρκετές ώστε να κάμψουν τις αντιστάσεις της Πολωνίας, του μοναδικού ευρωπαϊκού κράτους που αρνείται μέχρι στιγμής να υιοθετήσει τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050.