Ο πρόεδρος που γεννήθηκε από το μίσος

To πρωί της ορκωμοσίας του τον Ιανουάριο του 2017, ο Ντόναλντ Τραμπ έστειλε ένα μήνυμα στους πολίτες της χώρας του. Ανήρτησε ένα tweet. Τρία χρόνια και περισσότερα από 12.000 tweet αργότερα, ο αμερικανός πρόεδρος αποτελεί, αναντίρρητα, έναν πόλο έντασης στη διεθνή σκηνή. Είναι μια προεδρία που ζυμώνεται με εκρήξεις θυμού, παρορμητικές αποφάσεις, χιλιάδες ψευδείς δηλώσεις που πια μετρώνται μία προς μία από τις εφημερίδες των ΗΠΑ και ορίζεται πια και από την παραπομπή του από τη Βουλή σε δίκη με τις κατηγορίες κατάχρησης εξουσίας και παρακώλυσης ερευνών του Κογκρέσου, με το αίτημα της καθαίρεσής του. Αυτή η δεύτερη δεκαετία του 21ου αιώνα οδήγησε στην εμφάνιση του φαινομένου Τραμπ, που με τη σειρά του δημιουργεί τη διάθεση σε πολιτικούς σε διάφορα μέρη του κόσμου να τον αντιγράφουν. Πολιτικούς που δεν δίνουν δεκάρα για την ουσία της πολιτικής, κινούμενοι πάνω στο κύμα του λαϊκισμού και της δυσαρέσκειας.

Oι πολίτες είναι άλλη ιστορία. Πριν από λίγες ημέρες οι Γερμανοί (4 στους 10) απάντησαν σε δημοσκόπηση ότι θεωρούν τον Τραμπ ως τον πιο επικίνδυνο ηγέτη – περισσότερο από τον Κιμ Γιονγκ Ουν της Βόρειας Κορέας ή τους προέδρους της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και της Κίνας Σι Τζινπίνγκ. Μια θέση που ο Τραμπ διατηρεί σταθερά τα τρία χρόνια της θητείας του. Δεν είναι μόνο η εξωτερική του πολιτική (όπως το «πράσινο φως» στην Τουρκία για την εισβολή στη βόρεια Συρία, που προκάλεσε διαρραγή των σχέσεων στο εσωτερικό του ΝΑΤΟ, με τον γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν να αποκαλεί τη συμμαχία «εγκεφαλικά νεκρή», προκαλώντας με τη σειρά του άλλες αντιδράσεις) ή οι βαριές κυρώσεις σε συμμαχικές χώρες επειδή προχωρούν σε σχέδια που δεν του αρέσουν ή η συμμαχία με αυταρχικούς ηγέτες σε άλλες χώρες.

Είναι πως η ρητορική μίσους που χρησιμοποιεί, η δαιμονοποίηση των μεταναστών στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι ακραίες προσωπικές επιθέσεις που κάνει σε πολιτικούς του αντιπάλους δημιουργούν μέσα στη χώρα ένα εμφυλιοπολεμικό κλίμα. Και όσοι σπεύδουν να θεωρήσουν πως το φαινόμενο Τραμπ – που ακολούθησε μια 8ετία ενός από τους πιο προοδευτικούς προέδρους στην ιστορία της χώρας, του Μπαράκ Ομπάμα – θα ξεφουσκώσει τόσο γρήγορα όσο δημιουργήθηκε, μάλλον θα απογοητευθούν. Ο πρόεδρος, πρώην σταρ ριάλιτι σόου που ξεφύτρωσε σαν από το πουθενά, είναι πιθανότατο ότι θα επηρεάσει το μέλλον των Ηνωμένων Πολιτειών όσο λίγοι πριν από εκείνον.

Εξηγούμαστε: Μπορεί να φέρει για πάντα το στίγμα της παραπομπής, όμως η δίκη του στη Γερουσία τον επόμενο μήνα αναμένεται να ολοκληρωθεί με συνοπτικές διαδικασίες και να οδηγήσει στην απαλλαγή του από τις κατηγορίες. Ομως δεν είναι λίγοι εκείνοι που προειδοποιούν ότι το στίγμα που θα αφήσει ο Τραμπ στις ΗΠΑ θα διατηρηθεί πολλές δεκαετίες, ιδιαίτερα στον περιορισμό των ελευθεριών. Κι αυτό διότι ο 45ος πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών έχει διαμορφώσει την ηγεσία του δικαστικού σώματος σε μια ιδιαίτερα συντηρητική κατεύθυνση. Εξασφαλίζοντας την επικύρωση του 50ου εφέτη στις αρχές Δεκεμβρίου, ο Τραμπ κατοχύρωσε τη θέση του προέδρου που έχει επικυρώσει τους περισσότερους ομοσπονδιακούς δικαστές στη σύγχρονη ιστορία της προεδρίας των ΗΠΑ.

Κανένας άλλος πρόεδρος της χώρας δεν έχει ορίσει τόσους ανώτατους και ανώτερους δικαστές τόσο γρήγορα. Ο Μπαράκ Ομπάμα επικύρωσε μόνο 55 στα οκτώ χρόνια της θητείας του. Ο Τραμπ βρίσκεται μόλις στον τρίτο χρόνο παραμονής του στον Λευκό Οίκο. «Μεταξύ των συντηρητικών, αυτό ίσως είναι το μεγαλύτερο επίτευγμα», σχολιάζει ο Τζος Μπλάκμα, καθηγητής Νομικής στο πανεπιστήμιο του Τέξας. «Δεν χαίρονται όλοι οι συντηρητικοί με κάποια από αυτά που έχει κάνει ο Τραμπ, όσον αφορά όμως το δικαστικό σώμα, συμφωνούν πως είναι η μεγάλη του επιτυχία».

Ακόμα και την ώρα που η Βουλή πριν από λίγες ημέρες συζητούσε την παραπομπή του, η Γερουσία συνεδρίασε για τους τελευταίους 13 υποψήφιους που επέλεξε ο Τραμπ για τα περιφερειακά δικαστήρια, που είναι μια βαθμίδα κάτω από τα εφετεία. Με 13 να επικυρώνονται μόνο την τελευταία εβδομάδα, ο Τραμπ φθάνει στο τέλος του 2019 έχοντας ορίσει 133 ομοσπονδιακούς δικαστές, σε σύνολο 677, 50 εφέτες σε σύνολο 179 και δύο μέλη του Ανωτάτου Δικαστήριου της χώρας σε σύνολο 9. Η επιρροή του στις αποφάσεις που θα λαμβάνουν όλα τα δικαστήρια των ΗΠΑ τις επόμενες δεκαετίες είναι τεράστια. Ενας λόγος που συμβάλλει σε αυτό είναι πως ο Τραμπ έχει επιλέξει εξαιρετικά νέους δικαστικούς, που θα παραμείνουν για πολλά χρόνια στις έδρες τους.

«Ο αμερικανικός λαός θα πρέπει να ανησυχεί βαθιά για τα δικαιώματα και τις ελευθερίες του τις επόμενες τρεις με τέσσερις δεκαετίες», υποστηρίζει ο Ντάνιελ Γκόλντμπεργκ, διευθυντής της Συμμαχίας για Δικαιοσύνη. Πολλοί από τους νεοδιορισθέντες δικαστικούς μάχονται σε όλη την καριέρα τους εναντίον των αμβλώσεων, των νόμων για την περιβαλλοντική προστασία, εναντίον των δικαιωμάτων των γυναικών και των ομοφυλόφιλων.

Και η επιρροή δεν σταματά εκεί. Καθώς ήδη έχει ξεκινήσει η προεκλογική εκστρατεία για τις κάλπες του επομένου Νοεμβρίου, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πως η αλλαγή τόσων δικαστών είναι πιθανό να επηρεάσει και το τελικό αποτέλεσμα αν, όπως γίνεται συνήθως στις τελευταίες εκλογές, κάποια απο τα αποτελέσματα κριθούν σε τοπικά δικαστήρια, που θα διαμορφώσουν μια τελική εικόνα θετική για τον ρεπουμπλικανό πρόεδρο.