Η ιστορία {LF}απ’ την πλευρά των γυναικών

Η Μέριλιν Γιάλομ, πολυγραφότατη φεμινίστρια και θεωρητικός της ιστορίας του πολιτισμού πέθανε σε ηλικία 87 ετών στις 20 Νοεμβρίου, στην κατοικία της στο Πάλο Αλτο της Καλιφόρνια, σύμφωνα με την επίσημη ιστοσελίδα του Πανεπιστήμιου του Στάνφορντ. Ο γιος της Ριντ Γιάλομ ανακοίνωσε ότι αιτία θανάτου είναι το πολλαπλό μυέλωμα. «Η εμπνευσμένη διανοούμενη άφησε το στίγμα της στο ερευνητικό της πεδίο, καθώς διερεύνησε θέματα που δεν είχαν θιγεί και προκάλεσαν διευρυμένες συζητήσεις», αναφέρει η νεκρολογία στον ιστότοπο.

Από τη μέσα της δεκαετίας του 1970 η Μέριλιν Γιάλομ διετέλεσε καθηγήτρια Γαλλικής Φιλολογίας και διευθύντρια σπουδών του Ινστιτούτου Κλέιμαν για τις Σπουδές Φύλου στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ. Ως μία από τις  κορυφαίες ιστορικούς πολιτισμικών σπουδών της Αμερικής, η Γιάλομ  θαύμαζε την κουλτούρα των φιλολογικών σαλονιών στη Γαλλία του 18ου αιώνα όπου οι γυναίκες πρωταγωνιστούσαν στη διοργάνωση αυτών των εκδηλώσεων. Η ίδια μάλιστα διακρίθηκε σε αυτό το πεδίο, καθώς αναβίωσε αυτήν την παράδοση στο περιβάλλον των ερευνητριών συναδέλφων της στο Στάνφορντ. Καθώς και στην κατοικία της στο Πάλο Αλτο, όπου ζούσε με τον σύζυγό της, ψυχίατρο και συγγραφέα Ιρβιν Γιάλομ.

Η Μέριλιν Γιάλομ γεννήθηκε στις 10 Μαρτίου 1932 στο Σικάγο και μεγάλωσε στην Ουάσιγκτον. Το 1956 τελείωσε τις μεταπτυχιακές σπουδές της στα γαλλικά και τα γερμανικά από το Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ. Το 1963, της απονεμήθηκε το διδακτορικό δίπλωμα στη συγκριτική βιβλιογραφία από το Πανεπιστήμιο Johns Hopkins. Η διατριβή της επικεντρώθηκε στον «μύθο της δίκης» στα έργα του Αλμπέρ Καμύ και του Φραντς Κάφκα. Η Γιάλομ έφτασε στην πανεπιστημιούπολη του Στάνφορντ το 1976 ύστερα από ακαδημαϊκά περάσματα στο Πανεπιστήμιο της Χαβάης Μανόα και το κρατικό πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας Χέιγουορντ.

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΓΥΝΑΙΚΑΣ. Στη διάρκεια του επιστημονικού της έργου η Γιάλομ γεφύρωσε ιστορικές εποχές με γεωγραφικές περιοχές μέσα από τις θεματικές που έφερναν στο επίκεντρο τη θέση της γυναίκας. Διερεύνησε και έγραψε για το πώς ο γάμος, που θεωρήθηκε κάποτε  θρησκευτικό καθήκον στη μεσαιωνική Ευρώπη, εξελίχθηκε σε μια αίσθηση προσωπικής εκπλήρωσης στη σύγχρονη Αμερική. Προσέγγισε τις ιδέες, τις εικόνες και τις αντιλήψεις για το γυναικείο στήθος στη θρησκεία, την ψυχολογία, την πολιτική, την κοινωνία και τις τέχνες. Ασχολήθηκε με τον γαλλικό πολιτισμό και την ιδιάζουσα εμμονή του στις διαφορετικές εκφάνσεις αγάπης που αντανακλούν τα λογοτεχνικά έργα, η ζωγραφική, τα τραγούδια, το θέατρο και το γαλλικό σινεμά. Εθιξε επίσης τις αλλαγές στην αντίληψη της φιλίας μεταξύ γυναίκας και άνδρα από τη Βίβλο και τους Ρωμαίους, έως τον Διαφωτισμό και τα κινήματα για τα δικαιώματα των γυναικών της δεκαετίας του 1960.

Στο έργο της για τις γυναίκες της Γαλλικής Επανάστασης, «Ο καιρός των καταιγίδων» (εκδ. Αγρα) η Μέριλιν Γιάλομ κατόρθωσε και ένωσε ζωή και λογοτεχνία. Υστερα από πολυετή έρευνά της στις βιβλιοθήκες όλου του κόσμου, σε αυτή τη μελέτη της συγκεντρώνει 80 απομνημονεύματα και  αποκαθιστά στην ιστορία τη φωνή των γυναικών που υπήρξαν μάρτυρες της Γαλλικής Επανάστασης. Από τον ίδιο εκδοτικό οίκο κυκλοφορούν μεταφρασμένα στα ελληνικά τα βιβλία της «Η ιστορία του γυναικείου στήθους», «Η γέννηση της βασίλισσας του σκακιού», «Η ιστορία της συζύγου», το οδοιπορικό «Τα αμερικανικά νεκροταφεία: 400 χρόνια ιστορίας μέσα από τα κοιμητήρια και τους τόπους ταφής» (με φωτογραφίες του Ριντ Γιάλομ) και «Πώς οι Γάλλοι επινόησαν τον έρωτα». Το 1992 της απονεμήθηκε από τη γαλλική κυβέρνηση ο τίτλος του Αξιωματούχου του Ακαδημαϊκού Φοίνικα.