«Δεν είμαι ιμπρεσιονίστρια αλλά ναΐφ ζωγράφος»

Η περιπέτειά μου στον κόσμο της κεραμικής άρχισε να αναπτύσσεται από τη συλλογή που είχε αρχικά ο πατέρας μου, Τάκης Ελευθεριάδης, με πήλινα αγγεία στη Λέσβο και μετά εκείνη που δημιούργησα με τον πρώην σύζυγό μου, τον Πέτρο Βέργο, στην Αθήνα. Για τον λόγο αυτόν και στα ζωγραφικά μου έργα εμφανίζονται συχνά κεραμικά αγγεία.

Τα πρώτα μου πιάτα μοιάζουν με εκείνα που έκαναν κι άλλοι τεχνίτες του πηλού. Τα επόμενα καλοκαίρια άρχισα να φτιάχνω τον δικό μου κόσμο με τοπία, ψηλόλιγνες γυναικείες φιγούρες είτε πάνω σε πιάτα είτε σε παλιά βυζαντινού τύπου κεραμίδια που είχα βρει σε μια οικοδομή. Κάποια στιγμή, όταν εξοικειώθηκα με το μέσο, αποφάσισα πως θα κάνω τους πίνακές μου πάνω στις κεραμικές επιφάνειες. Αλλωστε μου αρέσουν τα μικρά σχήματα, ο μεγαλύτερος πίνακας που έχω κάνει έχει διαστάσεις 20Χ80 εκ. Στην τωρινή έκθεση παρουσιάζω περισσότερα από 60 πιάτα, έξι κεραμίδια, γραγούδες (κεσέδες γιαουρτιού), κουτιά με ζωγραφική σε ξύλο ή ύφασμα, πέτρες, αλλά και αυθεντικά αγγεία που είναι η πηγή έμπνευσής μου από τη Σάμο, το Τσανάκαλε και τη Λέσβο.

Ολα ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 2013 στο Καρλόβασι της Σάμου, όταν ένας φίλος μου – ο δικηγόρος Ντίνος Κόγιας, συλλέκτης σαμιώτικων αγγείων, που υπογράφει το κείμενο του καταλόγου – με ρώτησε: “Θες να ζωγραφίσεις στον πηλό;”. Με πήγε στο εργαστήριο του Γιάννη Κοντορούδα. Εκεί ζωγράφιζε ο Ρίτσος όταν ήταν στην εξορία. Ενας τοίχος από πάνω ως κάτω γεμάτος με τα πιάτα του, σπάνια πλέον, συλλεκτικά. Είχα κουραστεί από τον καμβά. Μόλις τελείωσα το σχέδιο στο πρώτο πιάτο, το πήρε ο Κοντορούδας και το έριξε μέσα σε ένα ζουμί. Το σχέδιο εξαφανίστηκε. Τα έχασα. Δεν ήξερα ότι ήταν το υγρό αδιαφανές γυαλί που καλύπτει τον πηλό πριν μπει στο καμίνι και πως ύστερα από ψήσιμο 24 ωρών στους 1.000 βαθμούς Κελσίου το σχέδιο θα επανεμφανιζόταν! Μια από τις δυσκολίες της ζωγραφικής στον πηλό είναι το χρώμα: άλλο βλέπεις κι άλλο βγαίνει. Το μπλε του κοβαλτίου, για παράδειγμα, πριν το ψήσεις έχει το χρώμα του κυκλάμινου και όταν βγει από τον φούρνο είναι μπλε ρουά. Χρειάζεται λίγη φαντασία και τύχη. Τα μικρά ατυχήματα μπορεί να αποδειχθούν και υπέρ του έργου.

Ζωγραφίζω τη θέα από το παράθυρό μου στη Μυτιλήνη – όχι στην Αθήνα, διότι δεν με ελκύει το αστικό τοπίο – ή εικόνες από το Πήλιο όπου πήγαινα παλιότερα τα καλοκαίρια. Αν ζήσω έναν τόπο, είτε τον ζωγραφίζω επί τόπου είτε αργότερα βάσει όσων θυμάμαι, διότι δεν με ενδιαφέρει το φως της στιγμής. Βάζω τα χρώματα που θέλω. Δεν είμαι ιμπρεσιονίστρια αλλά ναΐφ ζωγράφος.

INFO

Η έκθεση της Νίκης Ελευθεριάδη «Ζωγραφίζοντας τον πηλό» παρουσιάζεται στο Ιδρυμα Παναγιώτη και Εφης Μιχελή (Βασιλίσσης Σοφίας 79) έως τις 19 Ιανουαρίου 2020