Ο Λόουτς, ο Ντεπ, ο άνθρωπος

«Δυστυχώς απουσιάζετε» («Sorry we missed you», Αγγλία, 2019). Το φλέγον ζήτημα που πυροδοτεί την ιστορία της τελευταίας ταινίας του Κεν Λόουτς είναι βέβαια το οικονομικό και αυτή τη φορά με τον μόνιμο τα τελευταία χρόνια σεναριογράφο του, τον Πολ Λάβερτι, εξετάζει την κατάσταση που επικρατεί στον τομέα της «μερικής απασχόλησης» και της σύμβασης μηδενικού ωραρίου. Ο σκηνοθέτης εδώ παρακολουθεί τη ζωή ενός νεαρού παντρεμένου ζευγαριού, του Ρίκι και της Αμπι Tέρνερ (Κρις Χίτσεν και Ντέμπι Χόνεϊγουντ), γονιών δύο παιδιών, με ατελείωτες υποχρεώσεις και αγωνία για να τα βγάλουν πέρα όπως μπορούν. Ο Ρίκι έχει το δικό του μίνι βαν για να κάνει μεταφορές, όμως δεν είναι αυτοαπασχολούμενος γιατί στην ουσία έχει και εργοδότη, το πρακτορείο που του τις κλείνει. Ο Λόουτς δείχνει να καταλαβαίνει απολύτως τους ανθρώπους που κινηματογραφεί, μπαίνει ακόμα και στη θέση του σκληρού υπευθύνου των μετακινήσεων της εταιρείας (τον υποδύεται ένας εξαίρετος ερασιτέχνης ηθοποιός, αστυνομικός στην πραγματικότητα, ο Ρος Μπρούστερ), ο οποίος από την πλευρά του έχει δίκιο. Είναι το σύστημα που φταίει και που πρέπει να αλλάξει, όχι οι άνθρωποι που το υπηρετούν. Αυτή είναι η κοινωνική θέση της ταινίας, στην οποία χαίρεσαι παρ’ όλ’ αυτά να βλέπεις ανθρώπους καταπιεσμένους που δεν χάνουν το κουράγιο, ούτε το χιούμορ τους. Απλώς αναρωτιέσαι μέχρι πότε θ’ αντέξουν.

Βαθμολογία: 8

«Ποτέ δεν είναι αργά, κύριε καθηγητά» («Richard says goodbye», ΗΠΑ, 2018). Θα ήταν κοινοτοπία αν έλεγα ότι ο Τζόνι Ντεπ είναι ο καλύτερος ηθοποιός της γενιάς του, όμως θα το πω, όπως επίσης θα πω ότι είχα καιρό να τον δω σε κάτι που πραγματικά του ταιριάζει, όπως ακριβώς συμβαίνει σε αυτή την ταινία του Γουέιν Ρόμπερτς. Ο ρόλος ενός τελειωμένου (λόγω ανίατης ασθένειας) καθηγητή πανεπιστημίου, ο οποίος αποφασίζει να ζήσει τις τελευταίες μέρες του χωρίς κανέναν φόβο μήπως και εκτεθεί, κάνοντας και λέγοντας ό,τι περνά από το μυαλό του, ταιριάζει γάντι στον Ντεπ, για τον οποίο το λιγότερο που θα μπορούσες να πεις είναι ότι δείχνει πραγματικά να το διασκεδάζει. Χωρίς αμφιβολία αυτή η ελευθερία του καθηγητή Ρίτσαρντ Μπράουν (απέναντι στην οικογένεια, στους μαθητές και στον «κοστουμαρισμένο» καθωσπρεπισμό του πανεπιστημίου όπου εργάζεται) είναι το σώμα και η ψυχή αυτής της καλογραμμένης ταινίας δωματίου (με ελαφριές δόσεις «Κύκλου των χαμένων ποιητών») από την οποία, ευτυχώς, απουσιάζουν τα κλισέ μελοδραματισμού που συνήθως συναντάμε σε αυτού του τύπου το σινεμά και δη το αμερικανικό.

Βαθμολογία: 7

«Κλέφτης αλόγων» (Δανία/ Σουηδία/ Νορβηγία, 2018). Οι μνήμες της παιδικής ηλικίας που πολιορκούν ανελέητα το μυαλό ενός ηλικιωμένου άνδρα, του Τροντ (Στέλαν Σκάσγκαρντ), αποσυρμένου στη σιωπή της σουηδικής επαρχίας, πυροδοτούν με ουσία την τελευταία ταινία του νορβηγού σκηνοθέτη Χανς Πέτερ Μόλαντ. Η αφήγηση γίνεται με ασταμάτητες εναλλαγές ανάμεσα στο σήμερα και το χθες (1948), ο Τροντ «ξαναβλέπει» τον εαυτό του παιδί (Σγιουρ Βάτνε Μπρέαμ), ξαναβιώνει τις καλοκαιρινές διακοπές στο σπίτι του ξυλοκόπου πατέρα του (Τομπίας Σάντελμαν) τη χρονιά που μια τραγωδία χτύπησε την πόρτα της περιοχής. Ενα παιδί που ωρίμασε απότομα, σχεδόν βίαια και μέσα στον πόνο (τον δικό του και των άλλων), ενταγμένο στο περιβάλλον της σουηδικής φύσης που εδώ αποκτά έναν μυστηριακό, σχεδόν θρησκευτικό χαρακτήρα.

Βαθμολογία: 7

«Δόκτωρ Υπνος» («Doctor Sleep», ΗΠΑ, 2019). Τόσο η ταινία «Δόκτωρ Υπνος» του Μάικ Φλάναγκαν όσο και το μπεστ σέλερ του Στίβεν Κινγκ στο οποίο στηρίχτηκε εξετάζουν τι απέγινε ο Ντάνι Τόρανς, το παιδί της «Λάμψης», ενός άλλου μπεστ σέλερ του συγγραφέα, που έγινε μια θρυλική ταινία τρόμου από τον Στάνλεϊ Κιούμπρικ. Η «λάμψη» είναι η ονομασία του «χαρίσματος» της πνευματικής επικοινωνίας με τους άλλους, το οποίο ο Ντάνι, στα 45 του πλέον, εξακολουθεί να έχει, αν και έχει καταντήσει ρεμάλι. Με βαρόμετρο αυτόν, ο Κινγκ έστησε μια νέα ιστορία μεταφυσικού τρόμου στην οποία ο Ντάνι (Γιούαν Μακ Γκρέγκορ) συνεργάζεται με ένα κοριτσάκι που έχει το ίδιο χάρισμα (Κάιλι Κουράν) για την αντιμετώπιση μιας ομάδας «βρικολάκων», που με ηγέτιδα μια γυναίκα (Ρεμπέκα Φέργκιουσον) απάγει και σκοτώνει παιδιά «ρουφώντας» την υπερφυσική αύρα τους. Το αποτέλεσμα είναι μια κάπως ασυνήθιστη ταινία τρόμου, που αν μη τι άλλο παρακολουθείται με περιέργεια, χωρίς ποτέ να ξεφεύγει τελείως από τη σκιά του αξεπέραστου Κιούμπρικ (ακόμα και πλάνα της ταινίας «Δόκτωρ Υπνος» είναι επίτηδες τραβηγμένα έτσι ώστε να θυμίζουν τη «Λάμψη»).

Βαθμολογία: 5

«Η δύναμη της αλήθειας» («Donbass», 2017). Τόσο ως μυθοπλάστης, αλλά και ως ντοκιμαντερίστας, ο ουκρανός σκηνοθέτης Σεργκέι Λόζνιτσα ασχολείται συχνά με το πολιτικό, οικονομικό, κοινωνικό χάος της πατρίδας του, ένα χάος που, όπως φαίνεται εδώ, αγγίζει τα όρια του απόλυτου εξευτελισμού της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο ξένος τίτλος «Donbass» είναι το όνομα της τοποθεσίας στην Ανατολική Ουκρανία όπου συμβαίνουν τα όσα εδώ βλέπουμε (συρραφή 13 επεισοδίων που με έναν τρόπο συνδέονται μεταξύ τους και είναι όλα βασισμένα σε πραγματικά περιστατικά). Αυτός ο παραλογισμός ενός κράτους σε πλήρη διάλυση, εκεί όπου όχι απλώς ο νόμος αλλά ακόμα και η στοιχειώδης λογική καταπατώνται λυσσαλέα, απεικονίζεται από τον Λόζνιτσα, άλλοτε με τραγικούς όρους και άλλοτε με «κωμικές» σκιές (προσέξτε τη σκηνή όπου μια αντιπροσωπεία πάει να ζητήσει κάτι από έναν δήμαρχο).

Βαθμολογία: 6

«Οικογένεια Ανταμς» (ΗΠΑ, 2019). Η οικογένεια τεράτων της εκπληκτικής cult σειράς της τηλεόρασης στη δεκαετία του 1960, που αργότερα πέρασε με επιτυχία και στον κινηματογράφο, έγινε ένα έξυπνο και ακετά αντισυμβατικό καρτούν για μικρούς και μεγάλους, αν και πολύ θα μου είχε αρέσει να δω την ίδια ταινία με ζωντανούς ηθοποιούς (προβάλλεται μεταγλωττισμένη αλλά και στην πρωτότυπη εκδοχή της με τις φωνές των Σαρλίζ Θέρον, Οσκαρ Αϊζακ κ.ά.).

Βαθμολογία: 7

«Zombieland: Διπλή βολή» (Zombieland: Double tap, ΗΠΑ, 2019). Το χιούμορ είναι που κάνει τη διαφορά σε αυτές εδώ τις μονομαχίες ανάμεσα σε ένα κουαρτέτο ζωντανών (Γούντι Χάρελσον, Τζέσι Αϊζενμπεργκ, Εμα Στοουν, Αμπιγκέιλ Μπρέσλιν) με ζόμπι, τα οποία φέτος έχουν την τιμητική τους, αφού δεν έχει περάσει και πολύς καιρός που είδαμε το «Οι νεκροί δεν πεθαίνουν» του Τζιμ Τζάρμους (μήπως το έχουν παραξηλώσει πια;). Η συγκεκριμένη ταινία του Ρούμπεν Φλάισερ είναι «συνέχεια» του «Zombieland» (2009) που δεν παίχθηκε ποτέ στα ελληνικά σινεμά.

Βαθμολογία: 5

«Τα μάρμαρά μας»: Στο ντοκιμαντέρ του Νίκου Παπακώστα επώνυμοι καταθέτουν την άποψή τους για το ζήτημα της επιστροφής των κλεμμένων Γλυπτών από τον λόρδο Ελγιν στην Ακρόπολη όπου ανήκουν. Ως ταινία τεκμηρίωσης δεν έχει ιδιαίτερες αρετές, όμως η η παρακολούθησή της κρίνεται απαραίτητη διότι μέσα σε μία ωρα και μερικά λεπτά κατορθώνει να δώσει στον θεατή μια πλήρη εικόνα γύρω από ένα πολύ σοβαρό θέμα που συμβαδίζει με τον ελληνικό πολιτισμό από τότε που το έγκλημα κατά αυτού ακριβώς του πολιτισμού συνέβη.

Βαθολογία: 5