Η παρέλαση {LF}των συμβολισμών

Δεν ήταν «για λιθοβολισμό» (αλίμονο). Δεν ήταν και εξέγερση κατά της νόρμας. Δεν έθιξαν τα όσια και τα ιερά. Ούτε συμβάλλουν στην αμφισβήτησή τους. Δεν προσέβαλαν τη μνήμη. Δεν διακινδυνεύουν και τίποτε. Φαίνεται πως η ανεπεξέργαστη κατάποση επετείων και συμβολισμών μάς έπεσε βαριά. Χρειαζόμαστε πλέον την αποφατική ερμηνεία για να τις ορίσουμε. Σαν να μην ξέρουμε τι άλλο να περιμένουμε από τις μυθολογίες που μας έφεραν ως εδώ και πώς θα τις κουβαλήσουμε στο μέλλον. Ή θα αντέξουμε τις βαριές πέτρες ή θα μας καταπλακώσουν.

Το απροειδοποίητο τεστ την περασμένη εβδομάδα έπεσε για το 1940. Δεν είναι «εθελοντισμός» (το ασθμαίνον τιτίβισμα, η ακυριολεξία και η ανάγκη να υπάρξεις σε ένα μέσο χωρίς ένα μήνυμα πρόδωσαν τη Δόμνα Μιχαηλίδου). Ούτε εφαλτήριο για νέους οικολογικούς αγώνες (ο Πέτρος Κόκκαλης και ο «αέρας» που θα διεκδικούν οι επόμενες γενιές εν μέσω εισπνεόμενων καυσίμων). Δεν είναι, όμως, και πεδίο σοβαροφάνειας για να διαχωρίζεις τους σημαιοφόρους σε μιλιταριστές και μη. «Εμείς ήρθαμε από άλλες πατρίδες. Τις πατρίδες των περιττών, των απρόβλεπτων, των ζωντανών» έγραψαν τα δέκα κορίτσια στην μπρεχτικής αναλαμπής επιστολή προς την «Εφημερίδα των Συντακτών». Από άλλες πατρίδες, ωστόσο, ήρθαν και ορισμένοι από τους παραστάτες. Οπως ο αριστούχος Χασανού Ζαμάν από το Μπανγκλαντές που παρήλασε στο Ελληνικό. Στην περίπτωσή του άραγε παύει ο μιλιταρισμός, οπότε η παρέλαση αποκτά την προοδευτικότητα που τής έχει υποκλέψει δήθεν τάχα ο θεσμικός κανονισμός;

Το μανιφέστο των 10 στέκεται και μόνο του στην ολισθηρή περιοχή όπου ο παιγνιώδης καλλιτέχνης παραχωρεί τη μάσκα του στον αντισυστημικό διαμαρτυρόμενο. Σε σχέση με το δρώμενο της Νέας Φιλαδέλφειας η επιστολή φαίνεται να δίνει οδηγίες χρήσης σε αδαείς. Να θέτει ατζέντα αφ’ υψηλού για ένα δρώμενο που υποτίθεται ότι θα αναγνωριζόταν άμα τη εμφανίσει του (μεταξύ μας, δεν απάντησε κανείς με θάρρος στο ερώτημα αν θα αναγνωρίζαμε τους Μόντι Πάιθον χωρίς να κατονομαστούν). «Τι κοινό μπορεί να ‘χει ο μιλιταρισμός με την ελευθερία; Τι σχέση μπορεί να ‘χει η υπεράσπιση της ελευθερίας ενός λαού με τον πατριωτισμό που διδασκόμαστε από μικρά παιδιά; Στα σχολεία, στις παρελάσεις, παντού». Θα μπλέξουμε με αλληλοκατηγορίες για συντηρητισμό και φυγοπονία, οπότε ας κρατήσουμε ένα επίπεδο: η υπεράσπιση της ελευθερίας δεν έχει κανένα κοινό με τον πατριωτισμό έτσι όπως διδάσκεται στα σχολεία. Αλλά μπορεί να ταυτίζεται με τον πατριωτισμό που ανήκει στην περιοχή της καταγεγραμμένης Ιστορίας. Ειδικά εκείνον που μετουσιώνεται – μακάρι να μετουσιώνεται – σε αυτοπεποίθηση για το νεοελληνικό silly walk χωρίς τα δεκανίκια ή τα λάβαρα του παρελθόντος.

Αν ήταν ζήτημα προσωπικού γούστου, θα είχαμε ξεμπερδέψει με ένα, δέκα, χιλιάδες likes ή με την πλήρη αδιαφορία για τον καλλιτεχνικό ακτιβισμό. Αλλά η υπόθεση πήρε διαστάσεις «Τζόκερ» όταν συνέδραμαν οι ενωμένες ριζοσπαστικές δυνάμεις για να καταδικάσουν τη συντήρηση, η οποία μοιάζει να ενέσκηψε στην Ελλάδα στις 100 ημέρες που κάνει αντιπολίτευση ο Γιάννης Ραγκούσης. Τι σημαίνει αυτό; Πρωτίστως ότι ορισμένοι εξαιρούν τον εαυτό τους από το «κατηγορώ» των 10 ακτιβιστριών. Οι κομματικοί πάτρονες έσπευσαν να αποδεχθούν τη «μεστότητα» του περιεχομένου, όχι για να υποδείξουν την υπερκομματική συνευθύνη, αλλά το έγκλημα των απέναντι. Ο Φλαμπουράρης αναγνώρισε την ατζέντα αλλά όχι τον αποδέκτη της. Το μήνυμα στο μπουκάλι αφορούσε τελικά πολλούς χωρίς να αφορά κανέναν.

Αλλη χώρα. Ακόμη και με τον ακτιβισμό του parade bombing δεν αλλάζει τίποτε σ’ ένα τελετουργικό που επαναλαμβάνεται χωρίς την απαραίτητη επένδυση παιδείας, η οποία ξεκινά στη σχολική αίθουσα. Εκείνο που αλλάζει είναι η πολιτική συγκυρία. Ευτυχώς το 2012 είναι ήδη μια άλλη χώρα. Τότε οι μαθητές ξεσπούσαν με μούντζες κατά των επισήμων, επειδή όλα τα πλάκωνε το «ΟΧΙ» στους μνημονιακούς κατακτητές. Είχαμε τρόικα εξωτερικού και εσωτερικού, πολιτικούς έτοιμους να ξεπουλήσουν την πατρίδα και ένα σύστημα που «είναι ένοχο μα δεν το δίκασε κανείς». Οι παρελάσεις, όπως και οι πλατείες, έγιναν ο διάδρομος για να απογειωθεί η αγανάκτηση κατά παντός επιστητού: από τους ξένους που επιβουλεύονται την εθνική κυριαρχία μας – μέσω των Μνημονίων – έως τους 300 της Βουλής. Το 2019 οι δέκα ακτιβίστριες επανέφεραν ένα αίτημα της δημόσιας συζήτησης, που αγγίζει και τις παρελάσεις: να απομακρυνθούν οι πάσης φύσεως συμβολισμοί που πιθανότατα ταυτίζονται με ιδεοληψίες. Αρκεί στη θέση τους να μη συντηρείται η κατεξοχήν ιδεοληψία στο βασίλειο της αντισυστημικής νεότητας: η μαθητεία στη διεκδίκηση. Εκεί που κάποιοι στις παρελάσεις βλέπουν βαριεστημένους μαθητές, άλλοι βλέπουν μελλοντικούς ψηφοφόρους από τα 17. Τελικά ο «μιλιταρισμός» μπορεί να παρελαύνει, ενώ επελαύνει ο πατερναλισμός.