Μια «πύλη της Ευρώπης» στο Ελληνικό

Στις 6 Μαΐου 1960 ο αμερικανο-φινλανδός αρχιτέκτονας Εερο Σααρίνεν φτάνει στην Αθήνα και παρουσιάζει στους δημοσιογράφους τα διαπιστευτήρια των μεγάλων έργων του στην Αμερική και στην Ευρώπη. Σκοπός της άφιξής του η κατασκευή του αεροδρομίου του Ελληνικού. Ο Εερο Σααρίνεν, όπως γράφει ο Φάνης Κλεάνθης για «ΤΑ ΝΕΑ», μιλά για το σχέδιό του η ανατολική πτέρυγα του αερολιμένα να δηλώνει τον χαρακτήρα «πύλη της Ευρώπης»:

«Πρώτη εντύπωσίς μου, όταν αποβιβάσθηκα στο αεροδρόμιο του Ελληνικού ήταν ότι πραγματικά η Αθήνα χρειάζεται καλύτερο αεροδρόμιο» είπε ο Εερο Σααρίνεν κατά τη χθεσινή συνομιλία του με τους αντιπροσώπους. Ο κ. Σααρίνεν είναι σήμερα ο διασημότερος Αμερικανός αρχιτέκτων και μόλις προ πέντε μηνών εξελέγη μέλος της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων και ανέλαβε να επισκοπήσει τα σχέδια για τις κτιριακές εγκαταστάσεις του αερολιμένος του Ελληνικού.

Στην Αθήνα ο κ. Σααρίνεν έρχεται για δεύτερη φορά. Η πρώτη φορά ήταν πριν 25 χρόνια – όταν ήταν ακόμη νεαρός φοιτητής. Τώρα ήρθε  για να ιδή επί τόπου τον χώρο που του προσφέρεται, το περιβάλλον, τη θέα. Τον συνοδεύει η σύζυγός του, Αλίν Σααρίνεν, αρχισυντάκτις των καλλιτεχνικών σελίδων των «Τάιμς της Νέας Υόρκης».

Αφού μελετήση τον χώρο, ο διάσημος αρχιτέκτων θα κάμη μια μικρή κρουαζιέρα στα νησιά. Υστερα θα ξαναφύγη για την Αμερική, όπου θα εκπονήση τα σχέδιά του. Θα ξανάρθη, να τα υποβάλη στην κυβέρνησι, θα ξαναφύγη να τα επεξεργασθή και θα ξαναεπιστρέψη για τα οριστικά σχέδια. Η όλη κατασκευή του αεροδρομίου, την οποία ανέλαβε η εταιρία Αμμον και Γουίτνεϋ, θα αρχίση, τμηματικώς, πολύ σύντομα αλλά θα τελειώση μετά 36 μήνες. Το όλον έργον θα στοιχίση 10 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή 300 εκατομμύρια δραχμές.

Στη χθεσινή «πρες-κόνφερανς» ο κ. Σααρίνεν επέδειξε σε φωτεινές προβολές μερικά από τα κτίρια που έχει κατασκευάσει. Και ετόνισε ότι κάθε αρχιτεκτονικό έργο πρέπει να έχη δικά του χαρακτηριστικά, ιδιαίτερο ύφος, ανάλογο με την αποστολή του, με το τοπίο στο οποίο είναι τοποθετημένο, με το κλίμα.

Και πραγματικά καθένα από τα κτίρια που επέδειξε έχει δικό του ύφος και διαφέρει σημαντικά από τα άλλα. Το οστρακόμορφο «Ωντιτόριουμ» του Τεχνολογικού Ινστιτούτου της Μασαχουσέτης, του οποίου ο θόλος στηρίζεται σε τρία σημεία, τολμηρά μοντέρνο στην εμφάνισι, δεν έχει τίποτε το κοινό, παραδείγματος χάριν, με το κτίριο της Αμερικανικής Πρεσβείας στο Λονδίνο με τη σοβαρή γραμμή.

Οσο για το αεροδρόμιο, αυτό, λέγει ο Σααρίνεν, είναι η «είσοδος» μίας χώρας. Και το αεροδρόμιο του Ελληνικού δεν είναι μονάχα η «είσοδος» της Ελλάδος, είναι πύλη της Ευρώπης και πρέπει οι κτιριακές εγκαταστάσεις να ανταποκρίνονται σε αυτόν τον χαρακτήρα. Εξ άλλου, πρέπει να είναι τέτοια τα κτίρια ώστε στον επισκέπτη να προσφέρεται η υπέροχη θέα του Σαρωνικού από τη μία, της Αθήνας από την άλλη. Και τόσο περίφημη θέα δεν έχει συναντήσει σε κανένα άλλο αεροδρόμιο του κόσμου. Ιδιαίτερη προσοχή θα δώση στην αίθουσα των διερχομένων: αυτή πρέπει να είναι η βιτρίνα της χώρας, με διακόσμησι τέτοια που να κάνη τον περαστικό να θέλη να την επισκεφθή. Και ο Εερο Σααρίνεν έδωσε χθες μιαν υπόσχεσι: «Τα κτίρια του αεροδρομίου θα είναι απόλυτα εναρμονισμένα με το τοπίο, θα είναι ειδικά για την Ελλάδα και για κανένα άλλο μέρος του κόσμου».