«Κανένα ρεσιτάλ δεν είναι τέλειο»

Δύο μήνες πριν από την «εκκίνηση» της επετείου για τα 250 χρόνια από τη γέννηση του Μπετόβεν, η Royal Philharmonic Concert Orchestra του Λονδίνου συμπράττει στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών με τον καταξιωμένο πιανίστα Βασίλη Τσαμπρόπουλο, σε ένα πρόγραμμα – φόρο τιμής και στον κορυφαίο μουσικοσυνθέτη. Ειδικά για την περίσταση, το σύνολο, που προέρχεται από τον κορμό της Βασιλικής Φιλαρμονικής Ορχήστρας, καλείται να ερμηνεύσει την εισαγωγή «Κοριολανός», γραμμένη για το ομότιτλο θεατρικό έργο του Χάινριχ Γιόζεφ φον Κόλιν (και όχι για την τραγωδία του Σαίξπηρ), καθώς και το κοντσέρτο για πιάνο αρ. 5 («Αυτοκρατορικό», έργο 73) του Μπετόβεν, μαζί με το κοντσέρτο για πιάνο αρ. 20, K. 466 του Μότσαρτ. Μιλήσαμε για το πρόγραμμα με τον Βασίλη Τσαμπρόπουλο, ο οποίος θα έχει διπλό ρόλο ως σολίστ και διευθυντής ορχήστρας.

ΤΟ ΚΥΝΗΓΙ ΤΗΣ ΤΕΛΕΙΟΤΗΤΑΣ. Η μάστιγα της εποχής στον χώρο της τέχνης είναι η προσήλωση στα τεχνικά χαρακτηριστικά της εκτέλεσης. Ενα άτυπο κυνήγι της τελειότητας, το οποίο απάδει προς την πραγματική μουσική. Καμία μουσική ερμηνεία, καμία παράσταση, κανένα ρεσιτάλ δεν μπορεί να είναι τέλειο. Ο μεγάλος καλλιτέχνης, ο ιδιοφυής, δεν είναι τέλειος. Οι μικρές ανεπάρκειες είναι τέχνη αφού η ίδια η φύση είναι ατελής. Η τέχνη δεν αποτυπώνει και δεν εξωτερικεύει τις εμπειρίες μας. Ονομάζοντάς την έκφραση, την περιορίζουμε. Για να προσεγγίσουμε το αγαθό της πρέπει να υπερβούμε εαυτόν.

ΝΑΡΚΙΣΣΙΣΜΟΣ. Θεωρώ πολύ σημαντική και επιζητώ την εξέλιξη. Οι άνθρωποι πρέπει να αλλάζουν και να μεταμορφώνονται ειδικά όταν έχουν στοχοπροσήλωση και επιδιώκουν να κατακτήσουν κάτι. Ο καλλιτέχνης πρέπει να συνθλιβεί για να καταφέρει να αλλάξει και να περάσει την επικίνδυνη στροφή του ναρκισσισμού. Ολοι περνάμε από αυτό το στάδιο – ακόμη και κάποιος που θα ανεβεί στη σκηνή για να πει ένα ποίημα. Πόσω μάλλον κάποιος που έχει ταλέντο. Αυτό είναι το πρελούδιο για ένα τεράστιο «εγώ», που πρέπει να το ελέγχεις και ταυτοχρόνως να βάλλεις εναντίον του. Να το καταρρίψεις αν θέλεις να ανελιχθείς. Αισθάνθηκα κι εγώ όταν ήμουν περίπου 20 ετών σαν μικρός βασιλιάς του κόσμου. Ηταν η στιγμή που το ταλέντο, η δεξιοτεχνία και το χάρισμα είχαν ανοίξει σαν ένα λουλούδι. Το ταλέντο σού δίνει ένα προβάδισμα έναντι των υπολοίπων που δεν το διαθέτουν. Την ίδια στιγμή είναι και μια μεγάλη παγίδα. Μπορεί να σε εγκλωβίσει και να σε βάλει σε μανιέρα. Ο άνθρωπος πρέπει να διαλέξει: τη διεκπεραίωση, τη μίμηση ή τον ίδιο τον τρόπο.

ΑΓΓΛΙΚΕΣ ΟΡΧΗΣΤΡΕΣ. Οσο και αν αγαπώ τη μουσική, όσο κι αν το πιάνο είναι η ζωή μου, προσπαθώ να απεγκλωβίζομαι ταυτόχρονα από αυτή την ιδιότητα – του μουσικού. Αγωνίζομαι για την κατανόηση του εγώ. Αυτό το κομμάτι οφείλω να εξελίσσω. Οταν εξελίσσεται αυτό, προοδεύει και η ιδιότητα του μουσικού. Η συναυλία με τη Royal Philharmonic Concert είναι από τις καλύτερες στιγμές της πορείας μου. Εχω συμπάθεια στις αγγλικές ορχήστρες, επειδή αγαπώ τον ζεστό ήχο, ιδιαίτερα των εγχόρδων τους.

ΜΠΕΤΟΒΕΝ, ΜΟΤΣΑΡΤ ΚΑΙ ΗΘΙΚΗ. Επέλεξα έργα του Μπετόβεν και του Μότσαρτ, τα οποία αγαπώ πολύ. Ο «Κοριολανός», αυτή η υπέροχη οβερτούρα του Μπετόβεν, με την ανεπανάληπτη, ασύγκριτη αίσθηση του ανθρωπισμού, εισήγαγε την έννοια της ηθικής πραγματοκρατίας: η ηθική για τον συνθέτη υφίσταται αυτοτελώς, ανεξάρτητα από την αντιληπτική ικανότητα του παρατηρητή. Το ίδιο ισχύει και για τον Μότσαρτ. Είναι η στιγμή της γέννησης της μουσικής. Γι’ αυτό και υπάρχει μεγάλος βαθμός δυσκολίας στο να ερμηνεύσεις τα έργα τους. Ο ιδανικός τρόπος για να τα ερμηνεύσεις είναι να ακολουθήσεις το στοιχείο της αφαίρεσης. Στη συναυλία είμαι μαέστρος και σολίστ – κάτι σαφώς πιο δύσκολο. Για να παίξεις μέτρια μια σονάτα Μότσαρτ απαιτούνται 15 χρόνια. Για να διευθύνεις μέτρια χρειάζονται 6 μήνες. Ποιοι όμως είναι οι μεγάλοι μαέστροι; Εκείνοι που υπήρξαν φιλόσοφοι της μουσικής. Ο Αρτούρο Τοσκανίνι, ο Κάρλος Κλάιμπερ, ο Κλάουντιο Αμπάντο, ο Λόριν Μάζελ, ο Δημήτρης Μητρόπουλος ήταν χαρακτήρες που έπλασαν ήθος μουσικό.

INFO{CR}Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, Βασ. Σοφίας και Κόκκαλη, τηλ. 210-7282.000, Τετάρτη 30/10, στις 20.30. Προπώληση: www. megaron.gr