Η επίθεση και η εξτρεμιστική Ακροδεξιά

Το κλίμα αλλάζει ραγδαία. Η ένοπλη επίθεση στη Συναγωγή του Χάλε, και μάλιστα την ημέρα της μεγαλύτερης εβραϊκής γιορτής, Γιομ Κιπούρ, ήταν η καμπάνα αφύπνισης για τον κίνδυνο από την εξτρεμιστική, ακροδεξιά βία στη Γερμανία. «Η επίθεση-ντροπή για ολόκληρη τη χώρα» είναι ο κοινός παρονομαστής των δηλώσεων των γερμανών πολιτικών, κυβερνητικών και μη. Ακόμη και το ακροδεξιό AfD, που δίνει συχνά την πολιτική κάλυψη των ακροδεξιών εξτρεμιστών, αναγκάστηκε να δηλώσει ότι «το εβραϊκό στοιχείο ανήκει στη Γερμανία».

Η επίθεση στη Συναγωγή του Χάλε είναι τομή, όχι μόνον για τον στόχο, αλλά και για τον αυτουργό της. Τα δύο θύματα, μια 40χρονη γυναίκα έξω από τη Συναγωγή και ένας 20χρονος νέος, πελάτης στο τουρκικό φαστφούντ, βρέθηκαν τη λάθος στιγμή στο λάθος μέρος. Αλλά η επιλογή του στόχου ήταν συγκεκριμένη: η Εβραϊκή Συναγωγή με τους 80 Εβραίους που βρίσκονταν σε αυτήν και γλίτωσαν μόνον επειδή άντεξε η πόρτα στους πυροβολισμούς. Και εναλλακτικά, αφού απέτυχε με τους Εβραίους, στράφηκε στους ξένους, στο τουρκικό εστιατόριο.

Ολα αυτά σε ζωντανή μετάδοση από τον ίδιο μέσω της πλατφόρμας «Twitch» που ανήκει στην Amazon. Στη μισή ώρα που έμεινε το βίντεο το κατέβασαν 2.200 χρήστες. Είναι προφανής ο παραλληλισμός με τις πολύνεκρες επιθέσεις σε τζαμιά στο Κράιστ-τσερτς της Νέας Ζηλανδίας και στο Ελ Πάσο. Το υποτυπώδες αντισημιτικό «μανιφέστο» του δράστη ήταν στα αγγλικά για να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή απήχηση και εκτός Γερμανίας.

Για την επίθεση στο Χάλε υπάρχουν ακόμη πολλά ερωτήματα ανοιχτά: Καταρχήν για την επίθεση καθεαυτή. Πού βρήκε ο 27χρονος νεοναζί τα όπλα και τα 4 κιλά εκρηκτικά που είχε στο αυτοκίνητο; Πότε και από ποιον τα προμηθεύτηκε;

Αλλά και κρίσιμα ερωτήματα για την πολιτική ηγεσία και τις αρχές ασφαλείας. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάγερ διαβεβαίωσε ότι θα προστατευθεί η ζωή των Εβραίων. Αλλά γιατί η αστυνομία δεν είχε πάρει κανένα μέτρο προστασίας της Συναγωγής την ημέρα της εβραϊκής γιορτής;

Ο αντισημιτισμός και η άρνηση του Ολοκαυτώματος είναι στο κλασικό ρεπερτόριο των ακροδεξιών εξτρεμιστών. Με τα κοινωνικά δίκτυα περνάει και σε ευρύτερα στρώματα της κοινωνίας και διαμορφώνει το κλίμα της καθημερινότητας και των Εβραίων. Ερευνα που δημοσιεύτηκε στα τέλη του 2018 με εντολή της Υπηρεσίας Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ έδειξε ότι οι Εβραίοι στη Γερμανία γίνονται πολύ συχνότερα στόχος επιθετικής συμπεριφοράς από ό,τι σε άλλες χώρες της ΕΕ. Το 41% των ερωτηθέντων στη Γερμανία ανέφεραν ότι τον προηγούμενο χρόνο έπεσαν θύμα παρενόχλησης επειδή ήταν Εβραίοι, ο μέσος όρος στην ΕΕ ήταν 28%. Δύο τρίτα των Εβραίων στη Γερμανία αποφεύγουν να κυκλοφορούν δημόσια με εβραϊκά σύμβολα και διακριτικά όπως η Κίπα.

ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΕΙΣ. Από καιρό η Υπηρεσία Προστασίας του Συντάγματος που παρακολουθεί εκατοντάδες προφίλ και κανάλια του ακροδεξιού φάσματος σε κοινωνικά δίκτυα διαπίστωνε ότι «υπάρχει ένας κίνδυνος ριζοσπαστικοποίησης μεμονωμένων προσώπων και μικρών ομάδων, ο οποίος δεν πρέπει να υποτιμηθεί».

Υποτιμήθηκε στην περίπτωση του Χάλε. Στην πόλη, όχι πολύ μακριά από τη Συναγωγή, έχει εγκατασταθεί από το 2017 το κέντρο της εξτρεμιστικής ακροδεξιάς κίνησης εθνικιστών IB (Identitäre Bewegung) που έχει δυσδιάκριτα όρια με τους νεοναζί. Από το Χάλε συντονίζουν τις ενέργειές τους σε ολόκληρη τη Γερμανία. Οι Αρχές υπολογίζουν ότι υπάρχουν παγγερμανικά πάνω από 12.000 ακροδεξιοί εξτρεμιστές που προσανατολίζονται στη χρήση βίας.

Η ένοπλη επίθεση στο Χάλε ανέδειξε το ιδιαίτερο πρόβλημα που έχει η Γερμανία με την Ακροδεξιά στα ανατολικά κρατίδια της πρώην κομμουνιστικής DDR. Οπως και το οξυμμένο πρόβλημα της εξτρεμιστικής βίας, που δεν περιορίζεται ωστόσο στην Ανατολική Γερμανία.

Τον Ιούνιο του 2019 δολοφονήθηκε ο Βάλτερ Λίμπκε στην αυλή του σπιτιού τού κυβερνητικού γραμματέα του Κάσελ στην Κεντρική, Δυτική Γερμανία. Ο δολοφόνος Στέφαν Ε. είναι ακροδεξιός εξτρεμιστής που είχε μέχρι την τελευταία στιγμή σχέσεις με μέλη νεοναζιστικής οργάνωσης. Είχε προηγηθεί μια άνευ προηγουμένου καμπάνια στα κοινωνικά δίκτυα εναντίον του χριστιανοδημοκράτη πολιτικού για μια δήλωσή του υπέρ των προσφύγων στο αποκορύφωμα της προσφυγικής κρίσης το 2015. Ηταν η πρώτη φορά που θύμα της ακροδεξιάς βίας δεν ήταν πλέον αλλοδαπός, πρόσφυγας, αλλά ένας γερμανός πολιτικός.

Η δολοφονία του Λίμπκε και η επίθεση στη Συναγωγή του Χάλε είναι καμπή για την ακροδεξιά βία στη Γερμανία.