Ρωσική Μονάδα 29155: {LF}στόχος η Ευρώπη

Μια εκστρατεία αποσταθεροποίησης στη Μολδαβία. Η δηλητηρίαση ενός εμπόρου όπλων στη Βουλγαρία. Ενα αποτυχημένο πραξικόπημα στο Μαυροβούνιο. Η απόπειρα δολοφονίας, με έναν νευροτοξικό παράγοντα, του ρώσου πρώην διπλού πράκτορα Σεργκέι Σκριπάλ στη Βρετανία. Στα μάτια των δυτικών υπηρεσιών ασφάλειας όλες αυτές οι επιχειρήσεις έφεραν εξαρχής τα δαχτυλικά αποτυπώματα των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών – σε ένα πρώτο στάδιο, ωστόσο, τις είδαν ως μεμονωμένες, άσχετες μεταξύ τους επιθέσεις. Σύμφωνα όμως με τους «New York Times», δυτικοί αξιωματούχοι ασφάλειας έχουν πλέον καταλήξει στο συμπέρασμα πως οι επιχειρήσεις αυτές, ενδεχομένως και πολλές ακόμη, είναι μέρος μιας συντονισμένης και συνεχιζόμενης εκστρατείας με σκοπό την αποσταθεροποίηση της Ευρώπης. Και πως υπεύθυνη είναι μια επίλεκτη ομάδα της GRU, των μυστικών υπηρεσιών του ρωσικού στρατού, γνωστή ως Μονάδα 29155.

Η ΕΔΡΑ. Η ομάδα επιχειρεί εδώ και τουλάχιστον μία δεκαετία, αλλά οι δυτικές υπηρεσίες την ανακάλυψαν μόλις πρόσφατα. Αξιωματούχοι ασφάλειας τεσσάρων δυτικών κρατών, μάλιστα, προειδοποιούν πως δεν γνωρίζουν πόσο συχνά κινητοποιείται και είναι αδύνατο να πουν πού και πότε θα γίνει το επόμενό της χτύπημα. Γνωρίζουν ότι η έδρα της βρίσκεται στο αρχηγείο του 161ου Κέντρου Εκπαίδευσης Ειδικού Σκοπού, στην Ανατολική Μόσχα. Οτι επικεφαλής της είναι ένας υποστράτηγος ονόματι Αντρέι Αβεριάνοφ, ο οποίος αποφοίτησε το 1988 από τη Στρατιωτική Ακαδημία της Τασκένδης, πολέμησε κατά πάσα πιθανότητα και στους δύο πολέμους της Τσετσενίας και βραβεύτηκε τον Ιανουάριο του 2015 με το μετάλλιο του Ηρωα της Ρωσίας – με το ίδιο μετάλλιο που βραβεύτηκαν από τον Βλαντίμιρ Πούτιν και οι δύο ρώσοι πράκτορες που έχουν κατηγορηθεί από το Λονδίνο για τη δηλητηρίαση του Σκριπάλ και της κόρης του, ο συνταγματάρχης Ανατόλι Τσέπιγκα και ο Αλεξάντερ Μίσκιν. Οι δυτικές υπηρεσίες θεωρούν πως αρκετοί από τους πράκτορες της Μονάδας 29155 είναι παρασημοφορημένοι βετεράνοι κάποιων από τους πλέον αιματηρούς πολέμους της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένων των πολέμων στο Αφγανιστάν, στην Ουκρανία και στην Τσετσενία. Οι επιχειρήσεις της Μονάδας ωστόσο είναι τόσο μυστικές, που ακόμα και άλλοι πράκτορες της GRU αγνοούν πιθανότατα την ύπαρξή της.

Η ΔΗΛΗΤΗΡΙΑΣΗ. Οι δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών την ταυτοποίησαν για πρώτη φορά έπειτα από το αποτυχημένο πραξικόπημα του 2016 στο Μαυροβούνιο, μια συνωμοσία δύο αξιωματούχων της Μονάδας με σκοπό τη δολοφονία του μαυροβούνιου πρωθυπουργού και την κατάληψη του κοινοβουλίου της χώρας. Μόνο όμως μετά τη δηλητηρίαση του Σκριπάλ και της κόρης του, τον Μάρτιο του 2018, άρχισαν να κατανοούν την πραγματική ατζέντα της Μονάδας 29155. Ως γνωστόν, έξι μήνες έπειτα από αυτή την απόπειρα δολοφονίας, οι βρετανικές Αρχές κατηγόρησαν επίσημα τους Τσέπιγκα και Μίσκιν ότι είχαν μεταφέρει τον νευροτοξικό παράγοντα στο σπίτι του Σκριπάλ στο Σάλσμπερι και είχαν πασαλείψει με αυτόν την κύρια πόρτα εισόδου – τα πραγματικά ονόματα των δύο υπόπτων, που είχαν ταξιδέψει με ψευδώνυμα, τα είχε δημοσιοποιήσει ο ερευνητικός ιστότοπος Bellingcat. Η επιχείρηση όμως ήταν πιο περίπλοκη από ό,τι είχε αποκαλύψει τότε το Λονδίνο.

Τρεις πράκτορες της Μονάδας 29155, ο Μίσκιν και δύο ακόμη με ψευδώνυμα, ο «Σεργκέι Παβλόφ» και ο «Σεργκέι Φεντότοφ», είχαν ταξιδέψει, σύμφωνα με δύο ευρωπαίους αξιωματούχους, στη Βρετανία ακριβώς έναν χρόνο πριν από τη δηλητηρίαση – πιθανόν για αναγνωριστικούς λόγους. «Παβλόφ» και «Φεντότοφ», όμως, αναγνωρίστηκαν και ως μέλη της εξαμελούς ομάδας που είχε επιχειρήσει να δολοφονήσει, δις, τον βούλγαρο έμπορο όπλων Εμιλιάν Γκεμπρέφ το 2015. Η αλήθεια είναι βέβαια ότι στις γνωστές τουλάχιστον επιχειρήσεις της η Μονάδα 29155 δεν έχει αποδειχθεί και ιδιαίτερα επιτυχημένη. Ειδικοί σε θέματα ασφάλειας αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο να είναι και αυτή η «τσαπατσουλιά» μέρος του παιχνιδιού, κομμάτι ενός ψυχολογικού πολέμου, όπου σημασία έχει πρωτίστως να γίνουν οι πράκτορες του Κρεμλίνου αισθητοί.