Ο ύστερος καπιταλισμός και το κάλεσμα

Είναι από εκείνες τις περιπτώσεις όπου πίσω από έναν χείμαρρο 3.700 λέξεων βρίσκονται κρυμμένες και άλλες λέξεις. Ή, μάλλον, είναι από εκείνες τις περιπτώσεις όπου πίσω από τα βαριά νοήματα κρύβεται ένα απλό νόημα. Είναι η περίπτωση της Διακήρυξης με την οποία ολοκληρώθηκε η συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ.

Θα αρκούσε ο τίτλος για να καταλάβει κανείς ότι ο ΣΥΡΙΖΑ είναι ένα κόμμα μόνο που ψάχνει μέλη. Ο τίτλος είναι «Δημοκρατικό κάλεσμα ένταξης στον ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία», αλλά για όποιον δεν κατάλαβε τι λέει ο τίτλος, το κάλεσμα επιστέφει ξανά και ξανά. «Να ενώσουμε τις δυνάμεις μας για να οικοδομήσουμε την Αριστερά της εποχής μας», αλλά και «να συνδιαμορφώσουμε ένα κόμμα μαζικό, λαϊκό, ριζοσπαστικό, δημοκρατικό που θα εκπροσωπεί τα συμφέροντα της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας» και «να δημιουργήσουμε μια μεγάλη προοδευτική κοινωνική πλειοψηφία με στόχο μια νέα προοδευτική διακυβέρνηση».

Πόσο πολιτικό λυρισμό πρέπει να ξοδέψει κανείς για να κρύψει μια απλή επιθυμία; Οπως φαίνεται, πολύ. «Υπάρχει άλλος δρόμος, ο δρόμος των πολλών», μας διαβεβαιώνει ο συντάκτης. «Τώρα είναι η σειρά μας να εμπιστευτούμε τον κόσμο που μας εμπιστεύτηκε. Ολοι μαζί να δημιουργήσουμε μια σύγχρονη προοδευτική παράταξη, που θα εκφράζει τα όνειρα και τις ανάγκες του δημοκρατικού προοδευτικού κόσμου (…) που μέσα από τον συνδυασμό της κυβερνητικής ευθύνης και της ζωντανής συμμετοχής της κοινωνίας των πολιτών θα μετασχηματίσει την Ελλάδα».

Ακόμη και η διαπίστωση ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να αλλάξει κι αυτός», συνοδεύεται από την ίδια μονότονη έκκληση: «Οφείλει να αλλάξει και να αλλάζει γνωρίζοντας ότι η διαδρομή που θέλουμε να ακολουθήσουμε σημαίνει πρώτα από όλα πλατιά κοινωνική συμμετοχή. Δεν είναι δρόμος των λίγων και των «φωτισμένων». Είναι ο δρόμος της πλειοψηφίας».

Θα αλλάξει ο ΣΥΡΙΖΑ; Εάν υπάρχει ένα σημείο όπου σπάει η μονοτονία, αυτό είναι στη διαβεβαίωση, διαβεβαίωση που συνοδεύεται από το μοναδικό θαυμαστικό του κειμένου, πως «η Ιστορία δεν έχει τελειώσει». Δεν είναι βέβαιο ότι οι συντάκτες απαντούν με μερικές δεκαετίες καθυστέρηση στον Φουκουγιάμα, τον διανοητή που προέβλεψε το τέλος της Ιστορίας για να διαψευστεί οικτρά από τα γεγονότα. Είναι σχεδόν βέβαιο όμως πως ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα αλλάξει καθόλου εύκολα. Ο κόσμος εξακολουθεί να χωρίζεται σε καλούς και κακούς, σε εμάς και τους άλλους, τους μαζί και τους απέναντι: «Ή ο γερασμένος κόσμος του ύστερου καπιταλισμού θα εξακολουθεί να καταστρέφει εκατομμύρια ανθρώπους, κοινωνίες, λαούς, το κλίμα, την ίδια τη γη, το κοινό μας σπίτι. Ή οι κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις ενός νέου διαφωτισμού, ενός νέου ανθρωπισμού και πολιτισμού, μιας ευρύτατης κοινωνικής συμμαχίας και αντίστασης, με την Αριστερά σε θέση ευθύνης και μάχης ανάμεσά τους, θα βάλουν φραγμό στην καταστροφή, θα αλλάξουν τη ροή της Ιστορίας».

Στη θεωρία που μας ενώνει, θα υπάρχει πάντα η πράξη που μας προδίδει. Οσο οικολογικό είναι το κείμενο της Διακήρυξης (αν υποθέσει κανείς πως δεν τυπώθηκε σε αμέτρητα αντίτυπα για να μοιραστεί στα μέλη της ΚΕ και ενδεχομένως και σε εκείνα του επερχόμενου συνεδρίου), άλλο τόσο ρυπογόνες είναι οι αφίσες με τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ που γέμισαν τους δρόμους της πρωτεύουσας για να γεμίσει με κόσμο το Σπούτνικ. Γιατί καμιά φορά δεν είναι ο ύστερος καπιταλισμός που καταστρέφει το κοινό μας σπίτι. Είναι το μονότονο κάλεσμα.