Η μάχη της «γυναίκας» στο λεξικό της Οξφόρδης

Οι χρήστες του λεξικού αγγλικής γλώσσας της έκδοσης του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης συγκεντρώνουν υπογραφές διαμαρτυρίας και ζητούν από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Οξφόρδης (OUP) να αλλάξουν τους σεξιστικούς προσδιορισμούς στη λέξη γυναίκα σε ορισμένα από τα λεξικά τους. Η διαδικτυακή διαμαρτυρία άρχισε να κυκλοφορεί το καλοκαίρι από τη Μαρία Μπεατρίτσε Τζιοβανάρντι και την υπέγραψαν περίπου 30.000 άνθρωποι.

Η αναφορά επισημαίνει ότι τα λεξικά της Οξφόρδης περιέχουν λέξεις όπως «σκύλα, κομμάτι, φοράδα, μπόγος, μεσοφόρι, ευαίσθητη, πουλάκι» ως συνώνυμα της γυναίκας σε προτάσεις που έχουν επιλεγεί για να δείξουν τη χρήση της λέξης. «Τέτοιες προτάσεις καταδεικνύουν τις γυναίκες ως αντικείμενα σεξουαλικής εκμετάλλευσης, υποτακτικές και/ή ερεθιστικές για τους άνδρες» αναφέρεται. Οι υπογράφοντες καλούν τον εκδοτικό οργανισμό OUP  «να εξαλείψει όλες τις φράσεις και τους ορισμούς που κάνουν διακρίσεις κατά των γυναικών και υποδεικνύουν τη χειραγώγησή τους ή υποστηρίζουν την  κυριότητα των ανδρών στις γυναίκες». Επίσης ζητούν το λεξικό «να διευρύνει το λήμμα για τη γυναίκα και να συμπεριλάβει παραδείγματα αντιπροσωπευτικά των μειονοτήτων, όπως για παράδειγμα μια τρανσέξουαλ γυναίκα, μια λεσβία κ.λπ.».

Σε απάντηση, η επικεφαλής της γραμματείας του OUP για τη στρατηγική  περιεχομένου του λεξικού Κάθριν Κόνορ Μάρτιν δήλωσε ότι οι συντάκτες διερευνούν «αν υπάρχουν έννοιες της γυναίκας που δεν παρουσιάζονται  σήμερα αλλά πρέπει να προστεθούν σε μια αναθεωρημένη εκδοχή».

ΕΥΑΙΣΘΗΣΙΕΣ. «Παρ’ όλα αυτά, μέρος της περιγραφικής διαδικασίας είναι να καθίσταται σαφής η προσβλητική κατάσταση μιας λέξης  κατά τη χρήση του λεξικού. Για παράδειγμα, η φράση “η μικρή γυναίκα” ορίζεται ως “συγκαταβατικός τρόπος αναφοράς στη γυναίκα κάποιου” και η χρήση του “ψίχουλο” ως συνώνυμο για τη γυναίκα χαρακτηρίζεται στον Θησαυρό ως υποτιμητική» δηλώνει η Μάρτιν. «Οι ευαισθησίες σχετικά με τη γλώσσα αλλάζουν διαρκώς και η συντακτική μας ομάδα είναι πάντα ευγνώμων στις επισημάνσεις ώστε να διασφαλίσει ότι η αναφορά των προσβλητικών ή των δυσφημιστικών όρων αποδίδεται με σαφήνεια στους αναγνώστες μας».

Η Μάρτιν επισημαίνει ότι καθώς η χρήση των αγγλικών αλλάζει μεταξύ των ομιλητών, με την πάροδο του χρόνου, το λεξικό θα πρέπει να αλλάξει για να αντικατοπτρίζει το νέο γλωσσικό πεδίο. «Η τρέχουσα πολιτιστική συγκυρία έχει δώσει δείγματα του πραγματικού αντίκτυπου που μπορούν να έχουν τα λόγια σε άτομα και ομάδες. Καθώς αυτή η συνειδητοποίηση οδηγεί σε αλλαγές στη γλωσσική συμπεριφορά, το λεξικό θα προσπαθήσει να τα καταγράψει» ανέφερε η υπεύθυνη περιεχομένου. Και πρόσθεσε ότι το προσωπικό των λεξικών του OUP «παίρνει πολύ σοβαρά τα σημεία που διατυπώνονται στην αναφορά… Οπως πάντα, τα λεξικά μας προσπαθούν να αντικατοπτρίζουν αντί να υπαγορεύουν τη γλώσσα. Επομένως οι όποιες αλλαγές θα γίνουν σε αυτή τη βάση».