Ο κατάσκοπος που τον γύρισαν από το κρύο

Η CIA πέρασε δεκαετίες λαμβάνοντας πληροφορίες από κατάσκοπο στη Μόσχα που ήταν τόσο κοντά στον ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ώστε να φωτογραφίζει έγγραφα πάνω στο προεδρικό γραφείο και να στέλνει πολύτιμα μυστικά στους αμερικανούς αξιωματούχους, έγινε γνωστό χθες. Η υπηρεσία πληροφοριών των ΗΠΑ αναγκάστηκε να αποσύρει αυτόν τον σημαντικό πληροφοριοδότη το 2017, εν μέσω φόβων ότι υπήρχε κίνδυνος να αποκαλυφθεί.

Ο άνθρωπος αυτός έγινε γρήγορα μία από τις σημαντικότερες πηγές της CIA σε ανώτατο επίπεδο στη Ρωσία και παρείχε κρίσιμες πληροφορίες επί πολλά χρόνια, μεταξύ των οποίων και λεπτομέρειες για τις ρωσικές προσπάθειες επηρεασμού της αμερικανικής προεκλογικής εκστρατείας για την ανάδειξη προέδρου το 2016 προς όφελος του Ντόναλντ Τραμπ. Ομως λίγο πριν από την εκλογή του Τραμπ δημιουργήθηκαν ανησυχίες για την ασφάλεια του πληροφοριοδότη που, τελικά, φυγαδεύτηκε από τη Ρωσία με μυστική αποστολή το 2017. Και αυτό επειδή, σύμφωνα με πηγές του CNN, ο τότε διευθυντής της CIA είχε αποκαλύψει πως διέρρεαν πάρα πολλές πληροφορίες από την κυβέρνηση Τραμπ που έκανε κακή χρήση διαβαθμισμένων πληροφοριών και το γεγονός αυτό υπήρχε κίνδυνος να οδηγήσει στην αποκάλυψη της ταυτότητας του πράκτορα. Ο πληροφοριοδότης είχε αρνηθεί να αφήσει τη χώρα του την πρώτη φορά που του προτάθηκε, γεγονός που έκανε κάποιους στη CIA να φοβηθούν ότι είναι διπλός πράκτορας. Ομως μερικούς μήνες αργότερα δέχθηκε.

Οπως αποκάλυψαν οι «New York Times», ο κατάσκοπος που ήταν ρώσος υπήκοος άρχισε να συνεργάζεται με τη CIA πριν από δεκαετίες και στρατολογήθηκε ενώ ήταν ακόμη «μεσαίο στέλεχος». Λίγο μετά τη στρατολόγησή του, ο κατάσκοπος άρχισε να «προωθείται» γρήγορα μέχρι να «προσγειωθεί» σε «θέση επιρροής» με «πρόσβαση στο υψηλότερο επίπεδο του Κρεμλίνου». Μία από τις πηγές δήλωσε ότι ο κατάσκοπος, που λέγεται ότι είναι ρώσος υπήκοος, απομακρύνθηκε υπό τον φόβο ότι η κυβέρνηση Τραμπ θα μπορούσε να τον εκθέσει τυχαία με την κακή χρήση πληροφοριών διαβαθμισμένης κλίμακας αλλά και του ίδιου του Τραμπ στις συναντήσεις του με τον ρώσο πρέσβη Σεργκέι Κίσλιακ. Το CNN ανακοίνωσε ότι είχε αποκρύψει «πολλές λεπτομέρειες σχετικά με τον κατάσκοπο προκειμένου να μειώσει τον κίνδυνο αποκάλυψης» της ταυτότητάς του.

Πάντως όλοι θυμούνται ότι στη διάρκεια της μεγάλης έρευνας που έκαναν μεγάλα αμερικανικά ΜΜΕ για την εμπλοκή της Ρωσίας στην προεκλογική εκστρατεία του 2016, πρώτα η «Washington Post» και κατόπιν οι «New York Times» είχαν αναφέρει ότι τα συμπεράσματα της CIA είχαν βασιστεί σε «πληροφορίες βαθιά μέσα από τη ρωσική κυβέρνηση».

Διαψεύσεις. Στο χθεσινό αποκαλυπτικό τους δημοσίευμα οι εφημερίδες αναφέρουν ότι η στρατολόγηση κατασκόπων που εργάζονται μέσα στο Κρεμλίνο είναι εξαιρετικά δύσκολη λόγω της αποτελεσματικής αντικατασκοπείας της Ρωσίας. Ο ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, ο οποίος έχει διατελέσει αξιωματικός πληροφοριών, εμπιστεύεται μόνο πολύ στενό κύκλο συνεργατών και αποφεύγει τις ηλεκτρονικές επικοινωνίες. Ο πληροφοριοδιότης δεν ανήκε στον στενό κύκλο του Πούτιν, αλλά τον έβλεπε τακτικά. Η κατάργηση της κατασκοπευτικής αυτής πηγής προκάλεσε σημαντικό πλήγμα στην αντικατασκοπεία, καθώς χάθηκε η πρόσβαση στο Κρεμλίνο αλλά και έγινε πιο δύσκολη η μελλοντική στρατολόγηση κατασκόπων.

Φυσικά, υπήρξαν και οι απαραίτητες διαψεύσεις και από τις δύο πλευρές. Η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Στεφανία Γκρίσαμ απέρριψε την ιστορία του CNN λέγοντας ότι «η αναφορά δεν είναι μόνο εσφαλμένη», αλλά «έχει τη δυνατότητα να θέσει σε κίνδυνο ζωές». Η υπεύθυνη Δημοσίων Υποθέσεων της CIA Μπρίτανι Μπρεμέλ αποκάλεσε την έκθεση «ψευδή». Το Κρεμλίνο υποβάθμισε τις αποκαλύψεις των αμερικανικών ΜΜΕ αποκαλώντας τις «μυθιστόρημα της κακιάς ώρας», προσθέτοντας ότι ένας χαμηλόβαθμος αξιωματούχος για τον οποίο οι ρωσικές εφημερίδες έγραψαν ότι ήταν κατάσκοπος εργαζόταν στο προεδρικό γραφείο πριν απολυθεί.