Δύο – τρεις σκέψεις {LF}για το χαρτοφυλάκιο

Η κατανομή των χαρτοφυλακίων στη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή που ανακοίνωσε χθες η (εκλεγμένη) πρόεδρός της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επεφύλασσε ορισμένες εκπλήξεις όχι και τόσο ευχάριστες ίσως και για την Ελλάδα. Πρώτα απ’ όλα, αλλάζει η οργανωτική δομή της. Δημιουργούνται οκτώ θέσεις αντιπροέδρων από τις πέντε που υπήρχαν ως σήμερα. Αλλά οι τρεις αναβαθμίζονται σε θέσεις εκτελεστικών αντιπροέδρων (executive vice-presidents) και καταλαμβάνουν οι Φρ. Τίμερμανς (Ολλανδία), Μαργκ. Βεστάγκερ (Δανία) και Βάλτις Ντομπρόβσκις (Λετονία). Οι εκτελεστικοί αντιπρόεδροι θα έχουν την επίβλεψη ενός ευρέος φάσματος θεμάτων αλλά ταυτόχρονα θα είναι και επίτροποι με την έννοια ότι θα έχουν υπό την ευθύνη τους έναν συγκεκριμένο τομέα πολιτικής που θα υποστηρίζεται από Γενική Διεύθυνση (ο Φρ. Τίμερμανς την κλιματική αλλαγή, Η Μ. Βεστάγκερ τον ανταγωνισμό και ο Β. Ντομπρόβσκις τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες). Ουσιαστικά οι τρεις εκτελεστικοί αντιπρόεδροι μαζί με την πρόεδρο της επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν – το κουαρτέτο – θα διευθύνουν τη νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως εσωτερικό διευθυντήριο. Οι υπόλοιποι πέντε θα είναι απλοί αντιπρόεδροι που θα έχουν μόνο συντονιστικές κυρίως λειτουργίες στο μέτρο που οι λειτουργίες αυτές θα μπορούν να ασκηθούν στη νέα Επιτροπή.

Η Ελλάδα για πρώτη φορά στην ευρωπαϊκή της ιστορία αποκτά θέση αντιπροέδρου. Μια εξέλιξη που για συμβολικούς λόγους τουλάχιστον είναι σημαντική. Ωστόσο ο έλληνας αντιπρόεδρος (Μ. Σχοινάς) θα έχει υπό τη συντονιστική του ευθύνη έναν τομέα, αυτόν της «προστασίας του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής», που εμφανίζεται για πρώτη φορά στην οργάνωση της Επιτροπής με ασαφή περιεχόμενο και ακόμη ασαφέστερους στόχους – από την κατάρτιση των εργατών, την εκπαίδευση, τις επιπτώσεις της παράτυπης μετανάστευσης, την κουλτούρα και τον αθλητισμό, τον συντονισμό για ένα Νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο, κ.λπ. (η μετανάστευση αυτή καθεαυτή ανατίθεται στην επίτροπο από τη Σουηδία, Υ. Γιόχανσον). Αυτό σημαίνει ότι δεν υπάρχει στο έργο του αντιπροέδρου ένα ξεχωριστό ιδιαίτερα ισχυρό χαρτοφυλάκιο (και μάλιστα στον οικονομικό τομέα, όπως φαίνεται να επεδίωκε η κυβέρνηση). Ετσι, για ορισμένους, καλή μεν η θέση του αντιπροέδρου αλλά χωρίς πραγματικό ουσιαστικό αντίκρισμα στα όρια του χαρακτηρισμού της ως διακοσμητικής.

Παρά ταύτα, ο ικανότατος Μ. Σχοινάς μπορεί να μετατρέψει αυτό το χαλαρό, πλατειάζον περιεχόμενο σε κάτι ουσιαστικό για την Ευρώπη (και για την Ελλάδα). Και αυτό είναι η μεγάλη πρόκληση που αντιμετωπίζει.

Αλλά πρώτα να ολοκληρωθεί η τοποθέτηση της Επιτροπής με την έγκρισή της από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πριν αναλάβει την 1η Νοεμβρίου.

Ο Π.Κ. Ιωακειμίδης είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών