Το θύμα

Ο Περικλής Αναγνώστου καθόταν στο τραπέζι του, όπως πάντα, στην αίθουσα του καφέ Φίλιον, η οποία αποτελούσε την προέκταση του αρχικού διαδρόμου. Η γωνιά, κοντά στην τζαμαρία, του δημιουργούσε χώρο απομόνωσης και συνάμα ανοίγματος στον έξω κόσμο, αφού από εκεί παρακολουθούσε όποιον ανεβοκατέβαινε στο πεζοδρόμιο της Σκουφά. Στο βάθος έβλεπε τα σκαλιά της εκκλησίας του Αγίου Διονυσίου και κάτι πικροδάφνες που εξείχαν από το κιγκλίδωμα ενός παρτεριού. Παρατηρούσε τους γνωστούς του, που μπαινόβγαιναν στο καφέ, και παρέμεναν πιστοί, όπως και ο ίδιος, σε συνήθειες πολλών ετών. Του άρεσε να βλέπει τις αλλαγές που είχε επιφέρει ο χρόνος στο πρόσωπό τους, αλλά και το ότι αυτοί του έδιναν μια νότα οικειότητας στη μεγαλούπολη.

Κοίταξε γύρω του βαριεστημένα γυρίζοντας τις σελίδες της εφημερίδας του μηχανικά. Διάβαζε τους τίτλους των ειδήσεων και των άρθρων χωρίς να συγκρατεί τίποτε. Μετά την περιπέτεια που έζησε μαζί με τη Σμαράγδα, τη γυναίκα του, στην Κωνσταντινούπολη, όλα στην Αθήνα του φαίνονταν πληκτικά και μικρά. Σαν να επέστρεψε σε ένα χωριό, όπου η κάθε μέρα είναι όμοια με την επομένη. Και το τηλέφωνό του δεν έλεγε να χτυπήσει. Το τελευταίο μήνυμα που είχε λάβει, την προηγουμένη, ήταν από τον φίλο του τον Ουγουρτζάν, που του έδινε αναφορά για τις εξελίξεις ή τα απόνερα στην υπόθεση που είχαν ονομάσει «έγκλημα στον Γαλατά»*.

«Δεν περίμενα να σε δω τέτοια ώρα εδώ».

Η φωνή τού φάνηκε γνωστή. Σήκωσε το κεφάλι του από την εφημερίδα και είδε μπροστά του μια συνάδερφο της Σμαράγδας. Ηταν τόσο βυθισμένος στις χαοτικές σκέψεις του που, προς στιγμήν, δεν θυμήθηκε το όνομά της.

«Τι να κάνει ένας συνταξιούχος; Πώς να περάσει την ώρα του; Εσύ;»

«Βγήκα για ψώνια. Σε είδα και είπα να τα πούμε. Συνάντησα τυχαία στον δρόμο τη Σμαράγδα, τις προάλλες, και μου μίλησε για όσα ζήσατε στην Κωνσταντινούπολη».

«Η φίλη σου πάει και χώνει τη μύτη της εκεί που δεν πρέπει…»

«Δεν πας πίσω κι εσύ».

Ο Αναγνώστου χαμογέλασε και τη ρώτησε τι θα έπαιρνε. Ενιωσε ότι δεν είχε τι άλλο να πει. Σταύρωσε τα χέρια του και την κοίταξε επίμονα, σαν να περίμενε την έμπνευση, να του κατέβει μια ιδέα για να κάνει τη συζήτηση ενδιαφέρουσα. Ούτε η παρουσία της του άλλαξε τη διάθεση.

«Εμαθες τα νέα του Ηλία;» τον ρώτησε, πιθανόν για να πει κάτι και να διαλύσει την αμηχανία.

«Οχι, έχω πολύ καιρό να μιλήσω μαζί του. Εχει εξαφανιστεί. Από τότε που πήρε κι αυτός σύνταξη, χάθηκε. Τι συμβαίνει;»

«Πιάστηκε κορόιδο… Επεσε θύμα απατεώνων… Ποιος θα το ‘λεγε; Τώρα στα γεράματα!»

«Ε… Οχι και γεράματα!»

«Το τσάι σας, κυρία Εύα» είπε ο Ηρακλής, καθώς ακουμπούσε το δίσκο στο τραπέζι. «Θέλετε κάτι άλλο;»

«Οχι προς το παρόν, ευχαριστώ».

Κούνησε το κεφάλι της και έφερε στο στόμα της το φλιτζάνι. «Ισως με όσα ακούσεις» συνέχισε η Εύα «να λυθούν και κάποιες απορίες σου. Γιατί χάθηκε, ας πούμε, από τις παρέες μας. Θα σε παρακαλούσα, όμως, να μη με διακόψεις. Λοιπόν, ξέρεις ότι ο Ηλίας είχε κάποια προβλήματα υγείας μετά το διαζύγιό του. Δεν θυμάμαι το όνομα της πρώην γυναίκας του, αλλά δεν έχει σημασία γιατί αυτή δεν θα μας απασχολήσει καθόλου. Ή θα μας απασχολήσει ελάχιστα».

«Ο Ηλίας, πού και πού, φερόταν περίεργα…» τη διέκοψε ο Αναγνώστου.

«Είπαμε να μη με διακόπτεις. Είχε πάει, λοιπόν, στο ταχυδρομείο της Φιλοθέης να παραλάβει έναν φάκελο που είχε σταλεί σ’ αυτόν ως συστημένος. Αφού τον πήρε, πήγε στο αυτοκίνητό του, που ήταν παρκαρισμένο σε κοντινό δρόμο, δίπλα σε κάτι πικροδάφνες. Μόλις ξεκίνησε, ακούστηκε θόρυβος από την μπροστινή ρόδα του συνοδηγού. Δεν έδωσε σημασία γιατί θα σκέφτηκε ότι κάποιο κλαδί είχε πιαστεί στο αυτοκίνητο, κάτω από τη λαμαρίνα, και συνέχισε».

«Μα καλά πώς τα έμαθες αυτά;» τη διέκοψε πάλι ο Αναγνώστου.

«Θα σου τα εξηγήσω όλα στο τέλος. Μη βιάζεσαι. Συνοδηγό είχε την αρραβωνιαστικιά του, τριάντα χρόνια νεότερή του. Το ήξερες ότι είχε αρραβωνιαστεί και επρόκειτο να παντρευτεί;»

«Ιδέα δεν είχα. Μπράβο στον Ηλία! Στην ηλικία του! Πάντα τον έβρισκα τολμηρό. Από αφέλεια ή από κάτι άλλο;»

«Στην ηλικία του; Αν δεν με διακόψεις όμως…»

«Μα αυτήν τη φορά εσύ με ρώτησες…» της είπε κουνώντας τα χέρια του σαν να την ικέτευε.

«Η αρραβωνιαστικιά του, κάποια Ταμάρα από τη Ρωσία, είπε στους αστυνομικούς όταν έφτασαν στο σημείο του συμβάντος, ότι τους έκανε νόημα κάποιος καλοντυμένος κύριος να σταματήσουν, δείχνοντάς τους την μπροστινή ρόδα. Ο Ηλίας σταμάτησε λίγο παρακάτω και όταν κατέβηκε να δει τι συμβαίνει, τον πλησίασε ο άγνωστος, και αφού τον αιφνιδίασε, τον μαχαίρωσε. Οι περαστικοί κάλεσαν το 100 και η Ρωσίδα έδωσε κατάθεση στη Διεύθυνση Ασφάλειας Αττικής λίγο αργότερα. Ο τύπος, όπως εξήγησαν οι αστυνομικοί, είχε βάλει σύρμα στο τάσι της ρόδας για να ακουμπάει στη λαμαρίνα και να δημιουργείται θόρυβος. Το τέλειο σχέδιο! Θα σταματούσε ο Ηλίας το αυτοκίνητο και εκείνος αφού τον πλησίαζε, θα του ορμούσε… Δεν ξέρω αν ήθελε να τον σκοτώσει. Μήπως αντιστάθηκε ο Ηλίας όταν πήγε ο άλλος να του επιτεθεί και γι’ αυτό τον μαχαίρωσε; Ηθελε να του πάρει κάτι πολύτιμο που κρατούσε μαζί του εκείνη τη στιγμή; Ιδέα δεν έχω. Πάντως, το πορτοφόλι του Ηλία είχε κάνει φτερά. Κανείς δεν ξέρει τι είχε μέσα».

«Ο Ηλίας είναι καλά; Εσύ πώς τα έμαθες αυτά; Η αρραβωνιαστικιά τι απέγινε;»

«Επειδή ο Ηλίας δεν έχει συγγενείς, μόνο κάτι δικοί του ζούνε στη Γαλλία, οι αστυνομικοί βρήκαν, στο κινητό του, τον αριθμό του τηλεφώνου μου και με ειδοποίησαν, μιας και δεν μπορούσαν να συνεννοηθούν με την κυρία… Πιθανόν να υποκρινόταν ότι δεν ξέρει καλά ελληνικά». Εκανε μια παύση και συνέχισε.

«Πάντως, αυτή εξαφανίστηκε, ενώ ο Ηλίας ακόμα νοσηλεύεται, γιατί το τραύμα είναι σοβαρό. Κανείς δεν ξέρει αν θα τη γλιτώσει. Ηθελε ο συνεργός της να τον σκοτώσει ή να τον τραυματίσει, για να μπορέσουν οι δυο τους να κερδίσουν χρόνο και να φύγουν ανενόχλητοι; Για να μην τους κυνηγήσει; Ισως ο Ηλίας να ήξερε πού να την αναζητήσει. Ισως ο συστημένος φάκελος, που δεν βρέθηκε, να έκρυβε κάτι. Γιατί αλλιώς δεν καταλαβαίνω για ποιον λόγο διακινδύνεψαν τα πάντα».

«Τον έπιασαν;»

«Μα τι λες; Οπως μου είπαν οι αστυνομικοί, όταν συνέδεσαν όλα τα στοιχεία, η γυναίκα σίγουρα γνώριζε τον τύπο. Η εξαφάνισή της τους έβαλε σε σκέψεις, και γι’ αυτό έψαξαν και βρήκαν ότι μεγάλο μέρος των καταθέσεων του Ηλία είχε κάνει φτερά. Τον είχε πείσει να βάλει το όνομά της σε κοινό τραπεζικό λογαριασμό, αφού της είχε προηγουμένως δώσει ένα μεγάλο χρηματικό ποσόν, το οποίο αυτή, μάλλον, έβγαλε έξω. Σήκωνε χρήματα σιγά σιγά, για να μην το καταλάβει ο Ηλίας. Αλλωστε δεν μπορούσε να τραβήξει μεγάλο ποσόν, μια και έξω, λόγω των capital controls. Είχε συνεννοηθεί με τον φίλο της, που μπορεί να ήταν και εραστής της, να δώσουν το τελικό χτύπημα στο θύμα της. Θα την ικανοποιούσε να τον αποτελειώσει; Του πούλησε πρώτα έρωτα του Ηλία, που ούτε ξέρω πού τη γνώρισε… Σε κάποιο μπαρ; Και έπειτα… Σε μένα δεν είχε πει τίποτε ο Ηλίας, ίσως κατά βάθος να ντρεπόταν. Ευτυχώς, πάντως, που δεν του έφαγε η κυρία το σπίτι. Σαν να ήταν υπνωτισμένος και έκανε ό,τι του έλεγε εκείνη. Μερικά από αυτά τα έμαθα αργότερα από τον κοινό μας φίλο που εργάζεται στην τράπεζα, όπου ο Ηλίας είχε τις καταθέσεις του. Αυτός έδωσε πληροφορίες στους αστυνομικούς. Το σπίτι είναι το μόνο που του απέμεινε, συν ένα χρηματικό ποσόν που του άφησε η συνδικαιούχος του, για να μην την πάρουν είδηση. Και τώρα κανείς δεν ενδιαφέρεται γι’ αυτόν. Οι συγγενείς του ενημερώθηκαν, όπως σου είπα, αλλά μέχρι στιγμής δεν εμφανίστηκαν. Τηλεφώνησα και εξήγησα τι συνέβη στην πρώην γυναίκα του, εκείνη, όμως, δεν έδειξε κανένα ενδιαφέρον. Εχω πολλές δουλειές, μου είπε, και μου το έκλεισε».

«Μα για στάσου! Μήπως ζήλευε ο τύπος; Μήπως φοβήθηκε ότι η γυναίκα θα του την έφερνε και γι’ αυτό πήγε να σκοτώσει τον Ηλία; Αλλά οι αστυνομικοί έχουν τα στοιχεία της από τον τραπεζικό λογαριασμό, έχουν αριθμό διαβατηρίου, όλα… αφού μίλησαν μαζί της. Θα την πιάσουν, αν δεν την έχουν ήδη πιάσει… Αν βρεθεί ο φάκελος, ίσως μάθουμε την αλήθεια».

«Το διαβατήριο ήταν πλαστό. Σίγουρα θα εγκατέλειψε τη χώρα με άλλα στοιχεία προτού δοθεί σήμα από τους αστυνομικούς».

«Αχ, τον καημένο Ηλία! Δεν του άξιζε τέτοιο τέλος… Μακάρι να τη σκαπουλάρει…»

«Μακάρι… Τι τον περιμένει, όμως, όταν συνέρθει… Δεν ξέρω, να σου πω την αλήθεια, τι είναι καλύτερο… Να συνέρθει και να δει κατάματα την πραγματικότητα ή να “φύγει”; Δεν της έφτανε που του πήρε τα χρήματα; Γιατί να του κάνει τόσο κακό;»

«Κρίμα. Μα και η πρώην γυναίκα του; Να δείξει τέτοια αδιαφορία!»

«Μόνο που δεν μου είπε ότι η εκδίκηση είναι ένα πιάτο που τρώγεται κρύο…»

Ο Αναγνώστου άρχισε να νιώθει καλύτερα, αν και κάπως ένοχος. Θα εκμεταλλευόταν τη δυστυχία του παλιού του φίλου; Αλλά έτσι είναι η ζωή, σκέφτηκε. Του ήρθε η ιστορία από το πουθενά. Θα την αξιοποιούσε για να σκοτώσει την πλήξη του. Θα συμπλήρωνε τα όποια κενά της. Είχε υλικό για την επόμενη νουβέλα του. Δεν θα πρόσβαλλε τον Ηλία. Θα προσπαθούσε να δώσει καθολικές διαστάσεις στην υπόθεση. Η σκέψη αυτή τον καθησύχασε. Σήκωσε το χέρι του ανακουφισμένος και παρήγγειλε στον Ηρακλή δυο φλιτζάνια τσάι μάτσα. Ηξερε ότι το μάτσα άρεσε και στην Εύα. Θα έπρεπε να την ευχαριστήσει εμπράκτως… Είχαν να πούνε κι άλλα, δεν θα έμεναν μόνο στον πρώτο γύρο, άλλωστε.

* Αναφορά στο διήγημα Εγκλημα στον Γαλατά με πρωταγωνιστές το ζεύγος Αναγνώστου.

Η Χρύσα Σπυροπούλου είναι συγγραφέας αστυνομικής λογοτεχνίας