Η ώρα των Λεόντων

Δύο ημέρες πριν από τη λήξη του, το φεστιβάλ κινηματογράφου της Βενετίας εξακολουθεί να εντυπωσιάζει από πλευράς ποιότητας ταινιών, πράγμα που κάνει ακόμη πιο δύσκολη μια πρόβλεψη για τα βραβεία που θα δοθούν αύριο Σαββάτο στη Σάλα Γκράντε. Για παράδειγμα, την Πέμπτη, στο επίσημο διαγωνιστικό τμήμα, προβλήθηκε η «Gloria Mundi», τελευταία ταινία του βαθιά πολιτικοποιημένου, διανοούμενου γάλλου σκηνοθέτη, Ρομπέρ Γκεντιγκιάν, του «σκηνοθέτη της Μασσαλίας», όπως συχνά τον αποκαλούν αφού εκεί γυρίζει συνήθως τις ταινίες του.

Η πιο χαρακτηριστική όλων των ταινιών του Γκεντγκιάν (και η πιο γνωστή στην Ελλάδα) παραμένει η ταινία «Τα χιόνια του Κιλιμάντζαρο», μια σημαντική ματιά πάνω στην κατάρρευση της ιδεολογίας, στην αδυναμία του συνδικαλισμού να αγγίξει πια την καρδιά της μάζας και στην  ισοπεδωτική κυριαρχία του χρήματος.

Η «Gloria Mundi» είναι μια ταινία στην οποία όλα τα παραπάνω αφήνουν επίσης το αποτύπωμά τους, όμως και πάλι, ο Γκεντγκιάν δεν νιώθεις ότι επαναλαμβάνεται. Και αυτό επειδή καταφέρνει πάντα να χτίζει χυμώδεις χαρακτήρες, σάρκινους, πρωτότυπους και αυθεντικούς, τους οποίους υποδύονται πάντα οι ηθοποιοί της ομάδας του, η Αριάν Ασκαρίντ που είναι και γυναίκα του, ο Ζαν Πιερ Ντουρασέλ και ο Zεράρ Μεϊλάν, ο οποίος, εδώ κρατά τον ρόλο – κλειδί της ταινίας, παίζοντας έναν αποφυλακισθέντα που αναζητεί τρόπους να ενταχθεί και πάλι στην κοινωνία.

Ομως ενδιαφέρον βρίσκει επίσης στην τελευταία ταινία του κινέζου σκηνοθέτη Λου Γε «Satυrday fiction», ένα μυστηριώδες ασπρόμαυρο φιλμ που αναμειγνύει τη μυθοπλασία με την Ιστορία με φόντο τη Σαγκάη της δεκαετίας του 1940 με κεντρική ηρωίδα μια διάσημη κινέζα σταρ (Γκονγκ Λι) που είναι κατάσκοπος των Συμμάχων και αντιμετωπίζει ιάπωνες κατάσκοπους. Δεν θα μας έκανε καμία έκπληξη αν η κριτική επιτροπή εστίαζε στην Γκονγκ Λι για ένα βραβείο ερμηνείας, γιατί η κινέζα ηθοποιός είναι πραγματικά αποκαλυπτική σε έναν απρόβλεπτο ρόλο.

ΝΕΑ ΠΡΟΣΩΠΑ. Μιλώντας για γυναίκες, σε αυτό το Φεστιβάλ Βενετίας, γνωρίσαμε και νέα πρόσωπα που διόλου απίθανο να έχουν λαμπρό μέλλον μπροστά τους, ή – ποιος ξέρει – ακόμα και να βραβευτούν. Η μία είναι η Xιλιανή Μαριάνα Ντι Τζιρόλαμο που παίζει τον ρόλο του τίτλου στην «Εμα» του συμπατριώτη της Πάμπλο Λαρέν. Η Εμα είναι μια ταλαντούχα χορεύτρια με άστατη ζωή στην οποία μελανή κηλίδα αποτελεί η ανικανότητά της να μεγαλώσει όπως θα έπρεπε το αγόρι που υιοθέτησε. Μαγνητική προσωπικότητα, η Ντι Τζιρόλαμο με το φιδίσιο σώμα και το γατίσιο βλέμμα της πετυχαίνει μια πραγματικά συναρπαστική ερμηνεία σε μια αδύναμη ταινία (συγκριτικά με τις προηγούμενες του σκηνοθέτη του «Νο» και της «Τζάκι»).

Αγνωστο πρόσωπο είναι και η Αυστραλή Ελίζα Σκάνλεν πρωταγωνίστρια στο  «Babyteeth» της Σάνον Μέρφι όπου υποδύεται μια κοπέλα πάσχουσα από σοβαρή ασθένεια, η οποία που παρά την κατάστασή της προσπαθεί να αντιμετωπίζει θετικά τη ζωή. Μια ταινία που προσφέρει μια φρέσκια διάσταση στο είδος του οικογενειακού δράματος.

ΤΑ ΦΑΒΟΡΙ. Εν τω μεταξυ το «J’ accuse» («Κατηγορώ») του Ρόμαν Πολάνσκι εξακολουθεί να προηγείται στις βαθμολογίες των ιταλών κριτικών που δίδονται καθημερινά στο περιοδικό CIAK, με μια θέση πιο κάτω το «Joker» του Τοντ Φίλιπς. Αυτές είναι οι δύο ταινίες που αγαπήσαμε περισσότερο στην εφετινή διοργάνωση, ταινίες που μπορούν να αγγίξουν πολύ κόσμο και που συγχρόνως έχουν εμφανείς καλλιτεχνικές αρετές. Θα ήταν πραγματικά αστείο να μη βραβευτεί ο Χοακίν Φίνιξ για τη δουλειά που έκανε τόσο στο σώμα, όσο και με το μυαλό παίζοντας τον άσπονδο εχθρό του Μπάτμαν, σε μια ιστορία μάλιστα που δεν έχει καμία σχέση με το «σύμπαν» της DC Comics, αφού ο Φίλιπς έγραψε ένα εντελώς δικό του σενάριο στο οποίο το παρελθόν του Τζόκερ είναι καθαρά προϊόν της φαντασίας του. Αντικειμενικά μιλώντας οι δύο αυτές ταινίες δεν θα έπρεπε να απουσιάσουν από τα βραβεία και θα είχε πολύ ενδιαφέρον στην εποχή μας να πάρει ένα μεγάλο βραβείο από γυναίκα (η Λουκρίσια Μαρτέλ είναι πρόεδρος της εφετινής επιτροπής) μια ταινία του… Πολάνσκι.

Υπενθυμίζω τον διχασμό που προκάλεσε η τσέχικη ταινία «Το βαμμένο πουλί» του Βάτσλαβ Μαρχούλ που πιστεύω ότι θα «παίξει» στα βραβεία αλλά και τη feelgood ταινία του φεστιβάλ, το «Marriage story» του Νόα Μπάουμπαχ που άρεσε στους πάντες και που μάλλον θα είναι και στα Οσκαρ.

Από την άλλη πλευρά βέβαια, ποτέ δεν ξέρεις πώς μπορεί να λειτουργήσει μια κριτική επιτροπή, ποια οδό θα αποφασίσει να χαράξει και τι ρόλο θα παίξει ο ή η πρόεδρος. Ο Αλμπέρτο Μπαρμπέρα κατηγορήθηκε που δεν ενέταξε στο πρόγραμμα ταινίες γυρισμένες από γυναίκες, όμως πολύ σωστά απάντησε ότι το Φεστιβάλ Βενετίας ενδιαφέρεται για καλές ταινίες και όχι ποσότητα ταινιών που να σχετίζεται, πάση θυσία, με το φύλο του δημιουργού.