Ο Χέρτσογκ, {LF}μόνος, {LF}στον κόσμο

Ο κορυφαίος σκηνοθέτης Βέρνερ Χέρτσογκ στο μεγαλύτερο μέρος του έργου του διαπνέεται από την αγωνία του αυθεντικού ιχνηλάτη για γνώση και διαφύλαξη των πολιτισμικών κοιτίδων σε παγκόσμια κλίμακα. Παράλληλα στηλιτεύει την καταστροφή που επέφερε από πλευράς Δύσης η αποικιοκρατική φρενίτιδα. Ο λόγος που εκφέρουν οι εικόνες του απαρτίζεται από τη σύζευξη της παράφορης ανάγκης για ανακάλυψη με τις τραγικές συνέπειές της. Η πορεία προς την πτώση, με άλλα λόγια.

Ο Χέρτσογκ έχει ασχοληθεί και με τη γραφή. Στο εξωτερικό έχουν κυκλοφορήσει καμιά ντουζίνα κειμένων του, ανάμεσά τους και πρόζα. Στην «Οδοιπορία στον πάγο» έχουμε ένα αξιοπρόσεκτο δείγμα της δουλειάς του, που ορίζεται από ένα παράξενο περιστατικό της ζωής του το οποίο λίγοι ήξεραν και, για να πούμε την αλήθεια, συνάδει απολύτως με το πνεύμα του σπουδαίου δημιουργού. Το 1974 η μέντορας του Χέρτσογκ αλλά και ολόκληρου του Νέου Γερμανικού Κινηματογράφου, που βρισκόταν στο απόγειό του εκείνη την εποχή, η περίφημη Λότε Αϊσνερ νοσηλεύεται βαριά άρρωστη σε νοσοκομείο του Παρισιού. Από τις 23 Νοεμβρίου του ιδίου έτους ο Χέρτσογκ θα ξεκινήσει από το Μόναχο με τα πόδια για να τη συναντήσει. Θα φτάσει στην πρωτεύουσα της Γαλλίας στις 14 Δεκεμβρίου.

Ημερολόγιο σκέψεων

Καθ’ όλη τη διάρκεια του επίπονου και πρωτόγνωρου ταξιδιού στην ενδοχώρα της Ευρώπης, ο σκηνοθέτης σημειώνει τις σκέψεις του. Αυτό το ημερολόγιο κρατάτε στα χέρια σας, σε εξαιρετική μετάφραση του Γιάννη Καλιφατίδη. Ο Χέρτσογκ περπατά για να σώσει μια ζωή. Περπατά για να αναπαραστήσει την πορεία του ανθρώπου προς το τελείωμά της ή προς τη στάση για μια ίσως νέα αρχή. Οι περιγραφές του σκηνοθέτη φυγόκεντρες, οραματικές. Είναι σαν να ξετυλίγεται μπροστά μας το ντοκιμαντέρ των απέραντων εκτάσεων της ζήσης που με άγνοια κινδύνου σέβεται τον οργανικό κύκλο της φύσης. Ο Χέρτσογκ παρακάμπτει τα μέσα μεταφοράς. Δεν έχει σκοπό να περάσει ο χρόνος με τεχνητό τρόπο. Θέλει ο πόνος να απλωθεί στην έκταση των συνόρων των χωριών, στον άνεμο που λυσσομανά, στις χιονοθύελλες που αυλακώνουν το δέρμα του, στις χαραμάδες των κορμών στα ορεινά δάση, στο λίκνισμα του χορταριού, στα εγκαταλειμμένα όνειρα. Μια ψυχή να πιαστεί από το πουθενά για να σώσει ό,τι πιστεύει πως τον ενέχει. Μια απεγνωσμένη προσευχή του δρόμου. Ο λυρισμός εναλλάσσεται με τη ρεαλιστική απεικόνιση, συνθέτοντας ένα αφαιρετικό μα ισχυρό σχόλιο πάνω στην πορεία της θνητότητας. Ο σκηνοθέτης αφήνεται έκθετος, δίχως την πανοπλία της μανιέρας. Αφοπλίζει το συναισθηματικό του Εγώ και οδεύει για να σώσει μια γυναίκα.

Μια αληθινή ιστορία που ανασαίνει μέσα από τη δύναμη της θέλησης. Η περιπλάνηση που αναλαμβάνει να καταγράψει τους απώτερους δεσμούς του εαυτού με τον διάτρητο κόσμο γύρω και την ανάγκη να ακουστούν οι βαθύτερες φωνές που οδηγούν προς μια λύτρωση χωρίς πυξίδα και αναπαμό. Ενα μικρό λευκό βιβλίο, που κρύβει μια γενναιόδωρη καρδιά.

Βέρνερ Χέρτσογκ
«Οδοιπορία στον πάγο»
Μτφ. Γιάννης Καλιφατίδης
Εκδ. Alloglotta, σελ. 175
Τιμή: 11 ευρώ