Το δύσκολο καλοκαίρι του Βλαντίμιρ Πούτιν

Χθες συμπληρώθηκαν 20 χρόνια από την ημέρα που ο τότε πρόεδρος της Ρωσίας Μπόρις Γέλτσιν διόρισε έναν άγνωστο αξιωματικό των υπηρεσιών ασφαλείας ονόματι Βλαντίμιρ Πούτιν στο αξίωμα του πρωθυπουργού. Λίγο αργότερα, την παραμονή της καινούργιας χρονιάς θα τον διόριζε και διάδοχό του. Ομως στην τωρινή επέτειο της ανόδου του στην εξουσία, ο Πούτιν δεν έχει πολλούς λόγους να γιορτάζει.

Το περασμένο Σάββατο, όπως συνέβαινε και στα προηγούμενα πέντε, χιλιάδες Ρώσοι κατέβηκαν στους δρόμους της Μόσχας ζητώντας να επιτραπεί στους πολιτικούς της αντιπολίτευσης να πάρουν μέρος στις δημοτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου. Περίπου 60.000 διαδηλωτές φώναζαν το σύνθημα «Να ελευθερωθεί η Ρωσία!». Ηταν η μεγαλύτερη συγκέντρωση της αντιπολίτευσης από το 2012. Το δημοτικό συμβούλιο δεν έχει ουσιαστική εξουσία, όμως η αναίσχυντη παρέμβαση μετέτρεψε αυτές τις αδιάφορες, κατα τ’ άλλα, εκλογές σε πολιτική κρίση για το Κρεμλίνο. Πολλοί από τους υποψηφίους της αντιπολίτευσης είναι πιθανόν να κέρδιζαν έδρες. Ομως ο Πούτιν φαίνεται αποφασισμένος να αρνηθεί στους επικριτές του να ανέβουν ακόμα και το πιο χαμηλό σκαλί στην εκλογική ιεραρχία της Ρωσίας.

Οι διαδηλώσεις έρχονται σε μια δύσκολη στιγμή για τον ρώσο πρόεδρο, η δημοτικότητα του οποίου έχει αρχίσει να φθίνει αφότου η κυβέρνησή του παρουσίασε μια πενταετή αύξηση στην ηλικία συνταξιοδότησης πέρσι το καλοκαίρι. Οι διαδηλώσεις μπορεί να ξεκίνησαν για τις δημοτικές εκλογές, όμως γρήγορα μετατράπηκαν σε μια ευρύτερη έκφραση θυμού για την κυβερνητική διαφθορά, την αδιαφάνεια και την εκτεταμένη φτώχεια. Ακόμα και η κρατική στατιστική εταιρεία Rosstat, παραδέχθηκε αυτόν τον μήνα ότι το 1/4 των παιδιών στη Ρωσία ζουν σε συνθήκες φτώχειας.

Η επίδειξη δύναμης της αντιπολίτευσης ήρθε έπειτα από μεγάλο κύμα καταστολής – μια τακτική που είχε αποδώσει και την περίοδο 2011-12 όταν επίσης είχαν ξεσπάσει μεγάλες διαδηλώσεις. Από τότε που ξεκίνησαν φέτος οι συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας στις 14 Ιουλίου, οι ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας έχουν συλλάβει, συχνά με βίαιο τρόπο, περισσότερα από 2.500 άτομα. Εξ αυτών οι 14 αντιμετωπίζουν έως και 8ετή κάθειρξη με ασαφείς κατηγορίες για «υποκίνηση σε μαζική αναταραχή» – ανάμεσά τους και ένας άνδρας που κατηγορείται ότι πέταξε ένα άδειο πλαστικό μπουκάλι νερού σε αστυνομικούς.

ΝΕΟΙ ΗΓΕΤΕΣ. Οι διαδηλώσεις φτιάχνουν και τους νέους ηγέτες της αντιπολίτευσης. Μεταξύ αυτών και η 31χρονη δικηγόρος Λιουμπόφ Σόμπολ που εργάζεται με την οργάνωση εναντίον της διαφθοράς που έχει φτιάξει ο Αλεξέι Ναβάλνι, από τους πλέον γνωστούς επικριτές του Κρεμλίνου. Η Σόμπολ που έκανε απεργία πείνας ζητώντας να της επιτραπεί να είναι υποψήφια στις δημοτικές εκλογές, συνελήφθη βίαια από αστυνομικούς μέσα στο γραφείο της λίγο πριν από τη διαδήλωση του περασμένου Σαββάτου.

Μέσα σε όλα αυτά, το πυρηνικό δυστύχημα που σημειώθηκε πριν από λίγες ημέρες στην περιοχή του Αρχανγκέλσκ, στη διάρκεια δοκιμής του υπερόπλου που είχε υποσχεθεί ο Πούτιν – έναν πυρηνοκίνητο βαλλιστικό πύραυλο που μπορεί να χτυπήσει σε κάθε σημείο του κόσμου και πετά σε χαμηλό ύψος ώστε να μην εντοπίζεται – ήρθε ως άλλο ένα πλήγμα στον άλλοτε πανίσχυρο ρώσο πρόεδρο. Οι Ρώσοι για άλλη μια φορά προσπάθησαν να κρύψουν κάθε λεπτομέρεια. Ομως τα επίπεδα ραδιενέργειας στην περιοχή ήταν 16 φορές πάνω από το επιτρεπτό όριο ενώ αυξημένα επίπεδα ραδιενεργού ιωδίου εντοπίστηκαν και στη Νορβηγία.

Μήπως βρισκόμαστε μπροστά σε αλυσιδωτές αντιδράσεις; Σε κρατικό φόρουμ στη νότια Ρωσία πριν από λίγες ημέρες, οι συμμετέχοντες, μεταξύ των οποίων και μέλη της νεολαίας του κυβερνώντος κόμματος, εξέφρασαν την ανησυχία τους για την εκτεταμένη διαφθορά και τις ανισότητες – με λόγια που θα ταίριαζαν στους συνομηλίκους τους που διαδηλώνουν στην κεντρική πλατεία της Μόσχας.