Ο θησαυρός δύο ασύλητων τάφων

Ακούραστη η γη της Νεμέας εξακολουθεί να «γεννά» αρχαιολογικούς θησαυρούς και να αντιστέκεται στη λαίλαπα των αρχαιοκαπήλων αποκαλύπτοντας το πλούσιο παρελθόν της. Οχι έναν, όπως πέρυσι, αλλά δύο ασύλητους θαλαμοειδείς τάφους έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη στο μυκηναϊκό νεκροταφείο των Αηδονιών. Νεότεροι από τον πλούσια κτερισμένο που εντοπίστηκε πέρυσι, ο οποίος είχε καταφέρει να γλιτώσει από άκαρπη επίθεση αρχαιοκαπήλων, οι δύο τάφοι χρονολογούνται την εποχή της ακμής των μυκηναϊκών ανακτόρων (1400 – 1200 π.Χ.).

Δύο πρωτογενείς ταφές και οστά από 14 επιπλέον άτομα σε ανακομιδή έκρυβε ο πρώτος τάφος, του οποίου διασώζεται και η οροφή του θαλάμου, ενώ στον δεύτερο – η οροφή του οποίου είχε καταρρεύσει ήδη από τη μυκηναϊκή εποχή – είχαν ταφεί τρία άτομα. Οι νεκροί αυτών των τάφων όμως δεν συνοδεύονταν από πλούσια κτερίσματα όπως ο περσινός όπου σε καθέναν από τους τέσσερις λάκκους του είχε βρεθεί και από ένας διαφορετικός σφαγιδόλιθος, γεγονός που έδειχνε πως οι συγκεκριμένοι νεκροί ήταν επιφανείς και είχαν τη δική τους «ταυτότητα», επιβεβαιώνοντας παράλληλα ότι τα Αηδόνια είχαν εξέχουσα θέση στον μυκηναϊκό κόσμο. Ευρήματα που είχαν χαρακτηριστεί από τον ανασκαφέα της περιοχής, Κωνσταντίνο Κίσσα, ως «συγκρίσιμα με εκείνα του ταφικού κύκλου Α’ των Μυκηνών».

ΠΑΡΑΚΜΗ; Αντιθέτως στους δύο αυτούς τάφους οι νεκροί συνοδεύονταν από πήλινα αγγεία, ειδώλια και μικροαντικείμενα, όπως κουμπιά, γεγονός όμως που δεν τους καθιστά διόλου λιγότερο σημαντικούς. Κι αυτό διότι το γεγονός ότι είναι φτωχότεροι αποτελεί ένδειξη που θα μπορούσε να επιβεβαιώνει τη θεωρία η οποία υποστηρίζει πως στη χρυσή εποχή των Μυκηνών τα Αηδόνια παρήκμασαν. «Είναι μια θεωρία την οποία δεν μπορούμε να τεκμηριώσουμε αν πρώτα δεν ερευνήσουμε τον οικισμό και την Ακρόπολη των Αηδονιών, τη θέση των οποίων γνωρίζουμε. Κι αυτό δεν μπορεί να γίνει αν δεν προχωρήσει η ανασκαφή του νεκροταφείου, για τουλάχιστον ακόμη έναν χρόνο, όπως προβλέπεται από το συστηματικό ερευνητικό πρόγραμμα» εξηγεί στο «Νσυν» ο επίκουρος καθηγητή Αρχαιολογίας στα Πανεπιστήμια του Γκρατς της Αυστρίας και του Τράιερ της Γερμανίας, Κωνσταντίνος Κίσσας, ο οποίος συνεργάζεται για την εν λόγω ανασκαφή με τη διευθύντρια στο Κέντρο Νεμέας της Κλασικής Αρχαιολογίας, καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Μπέρκλεϊ, Κιμ Σέλτον.

Τα Αηδόνια, που βρίσκονται στις βορειοδυτικές παρυφές της πεδιάδας της σύγχρονης Νεμέας, αποτέλεσαν μείζον κέντρο της περιοχής κατά τη μυκηναϊκή περίοδο (π. 1700 – 1100 π.Χ.). Ωστόσο βρέθηκαν ξανά στο επίκεντρο της Ιστορίας τη δεκαετία του ’90 όταν χάρη στις αρχαιολογικές ανασκαφές κατάφεραν να συσχετιστούν με την περιοχή ένα πλούσιο σύνολο μυκηναϊκών κοσμημάτων που επρόκειτο να δημοπρατηθούν στη Νέα Υόρκη και τα οποία τελικά επαναπατρίστηκαν συνθέτοντας τη σημαντικότερη ως σήμερα υπόθεση επιστροφής αρχαιοτήτων που αποτελούσαν προϊόντα αρχαιοκαπηλίας στην Ελλάδα.