Τα δύο λάθη του Πούτιν

Με τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις να μη σταματούν και τις συλλήψεις διαδηλωτών να φτάνουν για ακόμα μία φορά σε τετραψήφιο αριθμό, αριθμώντας χθες τις 1.000, η Μόσχα βρίσκεται υπό τη ζάλη ενός ισχυρού χτυπήματος πολιτικού ακτιβισμού. Υστερα βέβαια από τις συχνές απογοητεύσεις του παρελθόντος, οι ρώσοι δημοκράτες πολίτες ξέρουν καλά πώς να μην αφήνουν τον ενθουσιασμό τους και τις ελπίδες τους να τους παρασέρνουν: ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν παραμένει ακόμα σταθερά στη θέση του.

Παρ’ όλα αυτά, όμως, όπως σημειώνει στους «New York Times» ο καθηγητής Διεθνών και Δημόσιων Σχέσεων του Πανεπιστημίου Columbia Στίβεν Σεστάνοβιτς, τα βήματα του ρώσου προέδρου είναι λιγότερο σίγουρα. Από την κατάρρευση της Σοβιετικής Ενωσης το 1991, οι ηγέτες των μετασοβιετικών κρατών χάνουν την εξουσιαστική τους ισχύ διαπράττοντας ένα από τα δύο ακόλουθα μεγάλα λάθη. Ο Πούτιν και η ομάδα του διέπραξαν και τα δύο.

Το πρώτο λάθος είναι η καταφανής και αναιδής χειραγώγηση των εκλογών, μια πράξη που εξοργίζει τον λαό κάθε χώρας όσο ελάχιστες. Η Επανάσταση των Ρόδων στη Γεωργία το 2003, η Πορτοκαλί Επανάσταση στην Ουκρανία το 2004 και η Επανάσταση της Τουλίπας στο Κιργιστάν το 2005 πυροδοτήθηκαν από ψευδείς καταμετρήσεις ψήφων και άλλες εκλογικές απάτες. Στην ίδια τη Ρωσία οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις της μετασοβιετικής περιόδου ήταν οι διαδηλώσεις που ακολούθησαν τις περίφημες νόθες κοινοβουλευτικές εκλογές του 2011.

Τώρα οι πρακτικές αυτές επαναλαμβάνονται. Οι αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες απέρριψαν τις υποψηφιότητες πολλών ακτιβιστών – μελών της αντιπολίτευσης, ενόψει των τοπικών εκλογών της 8ης Σεπτεμβρίου στη Μόσχα, υπό τον φόβο ότι οι φιλελεύθεροι ψηφοφόροι της ρωσικής πρωτεύουσας θα τους υποστηρίξουν. Οι διαδηλώσεις που έχουν γίνει ως τώρα δεν ήταν ιδιαίτερα μεγάλες, αλλά τα πράγματα φαίνεται να οξύνονται όλο και περισσότερο. Ετσι η ρωσική αντιπολίτευση ανακοίνωσε ότι προγραμματίζει την πραγματοποίηση νέας διαδήλωσης για το επόμενο Σαββατοκύριακο, αυτή τη φορά σε εθνικό επίπεδο, παρά τη βίαιη προσαγωγή από την αστυνομία περισσότερων από 1.000 διαδηλωτών κατά την προχθεσινή διαδήλωση που έγινε στο κέντρο της Μόσχας, με βασικό αίτημα τη διεξαγωγή ελεύθερων εκλογών.

ΛΑΪΚΗ ΟΡΓΗ. Η διαδήλωση αυτή που οργανώθηκε από τους ακτιβιστές της αντιπολίτευσης με τον χαρακτήρα μιας ειρηνικής πορείας διαμαρτυρίας κατά του αποκλεισμού των υποψηφίων της, διαλύθηκε, και σε κάποιες περιπτώσεις μάλιστα με τη χρήση βίας, από τις αστυνομικές δυνάμεις. Οπως ανέφερε σε ανακοίνωσή της η ανεξάρτητη οργάνωση OVD-Info, η αστυνομία προσήγαγε 1.001 διαδηλωτές. Αρκετοί, αλλά όχι όλοι, από τους προσαχθέντες απελευθερώθηκαν αργότερα από τις αστυνομικές Αρχές, αλλά 19 από αυτούς κρατήθηκαν κατά τη διάρκεια της νύχτας. Το δεύτερο λάθος που αποκαθήλωσε τις μετασοβιετικές κυβερνήσεις στο παρελθόν είναι η κυβερνητική και κρατική ασυδοσία και κυρίως η σκληρότητα των Αρχών επιβολής του νόμου. Εκτός λοιπόν από τη χειραγώγηση των εκλογών, το καθεστώς Πούτιν έχει «τικάρει» και αυτό το κουτάκι. Το «φύτεμα» στοιχείων από τις υπηρεσίες ασφαλείας ενάντια στον ιδιαίτερα δημοφιλή ρεπόρτερ – ερευνητή Ιβάν Γκολούνοφ, τον Ιούνιο, ήταν τόσο κραυγαλέο και τσαπατσούλικο και προκάλεσε τέτοια καταιγίδα κριτικής, που το Κρεμλίνο αναγκάστηκε να διατάξει άρον άρον την αποφυλάκισή του εντός ολίγων ημερών. Επιπλέον, ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίστηκαν και συνεχίζουν να αντιμετωπίζονται οι διαδηλώσεις των τελευταίων ημερών αλλά και η υπόθεση της ενδεχόμενης δηλητηρίασης του φυλακισμένου ηγέτη της αντιπολίτευσης Αλεξέι Ναβάλνι φέρνουν τον Πούτιν και την κυβέρνησή του μπροστά στον κίνδυνο να ξεσηκώσουν τη λαϊκή οργή σε επίπεδο που δύσκολα θα είναι πλέον διαχειρίσιμο.