Γιατί «σβήνουν» την Ιστορία στο Σαν Φρανσίσκο;

Υστερα από μισό αιώνα συζητήσεων και διαμαρτυριών, το Συμβούλιο Παιδείας του Σαν Φρανσίσκο αποφάσισε να «σβήσει» 13 τοιχογραφίες που απεικονίζουν τη ζωή του αμερικανού προέδρου Τζορτζ Ουάσιγκτον από τις αίθουσες ενός γυμνασίου που πήρε το όνομά του από τον πρώτο πρόεδρο των ΗΠΑ. Η αιτία αυτής της παρέμβασης είναι η λογοκρισία στο περιεχόμενο των αναπαραστάσεων που ζωγράφισε το διάστημα 1935-36 ο ρώσος κομμουνιστής καλλιτέχνης Βίκτορ Αρναούτοφ απεικονίζοντας κάποιες άσχημες αλήθειες σχετικά με την ιστορία των Ηνωμένων Πολιτειών. Δηλαδή δύο από τις πρωταρχικές αμαρτίες της αμερικανικής ιστορίας: τη δουλεία και τη γενοκτονία των ιθαγενών Ινδιάνων της Αμερικής.

ΟΙ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΕΣ. Σκηνές σκλάβων που εργάζονται στα χωράφια του όρους Βερνόν της Ουάσιγκτον και μια νεκρή ιθαγενής που εμφανίζονται σε τρεις από τις τοιχογραφίες αναστάτωσαν ορισμένους γονείς και μαθητές που θίγονται ως μειονότητες. Ομως υπάρχουν πιο δημιουργικές λύσεις από την εξάλειψη των παραστάσεων, επισημαίνει η κριτικός τέχνης των «New York Times» Ρομπέρτα Σμιθ και υποστηρίζει στο άρθρο της πως «σε μια δημοκρατία η καταστροφή ενός έργου τέχνης δεν είναι ποτέ λύση για οποιασδήποτε προσβολή και αν έχει προκαλέσει. Η  τέχνη, από τη στιγμή που απελευθερώνεται μέσα στη συχνά ασταθή ροή της ζωής, θα πρέπει να μείνει εκεί και να υπάρχει με κάθε τρόπο». Η έγκριτη θεωρητικός προσθέτει ότι η εξάλειψη της τέχνης είναι μια σιωπηρά αυταρχική κίνηση, παρόμοια στο πνεύμα, αν όχι στην κλίμακα, με τη σκόπιμη κατεδάφιση αρχαίων μνημείων και έργων τέχνης από τους Ταλιμπάν και το Ισλαμικό Κράτος. Αλλωστε το ίδιο συνέβη στην τοιχογραφία του μεξικανού καλλιτέχνη Ντιέγκο Ριβέρα «Man at the Crossroads» που επικαλύφθηκε στο Rockefeller Center το 1934 από τον μεγαλοτραπεζίτη Ροκφέλερ. Ηταν μάλιστα ο ίδιος που είχε κάνει την ανάθεση στον καλλιτέχνη. Και η Ρομπέρτα Σμιθ αναρωτιέται: «Ποιος κατέχει ένα έργο τέχνης; Οπως έγραψε ο θυμωμένος Ριβέρα σε μια επιστολή, “αν κάποιος αγοράσει το παρεκκλήσι της Σιξτίνας, έχει την εξουσία να το καταστρέψει”; Η τέχνη δεν ανήκει ποτέ σε κανέναν».