H έξοδος της Τουρκίας από το πρόγραμμα {LF}των F-35 θα στοιχίσει στη χώρα 12 δισ. δολάρια

Ας φανταστούμε ένα παγκόσμιο πρότζεκτ οικονομίας και ασφάλειας – με κόστος που ξεπερνά το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, τα μέλη του οποίου εκπροσωπούν το 46% της παγκόσμιας οικονομίας – με στόχο να προωθήσει τα συμφέροντα και την επιρροή της χώρας που το εμπνεύστηκε, καθώς «δένει» μικρότερες χώρες μαζί της. Οι συμμετέχοντες απολαμβάνουν μεγάλα οικονομικά κέρδη αλλά θα τους κοστίσει πολλά περισσότερα η αποχώρησή τους από το δίκτυο αυτό, μακροπρόθεσμα. Θα μπορούσε να είναι το μεγαλόπνοο σχέδιο «Μια Ζώνη, Ενας Δρόμος» της Κίνας, όμως αυτό ακόμα ετοιμάζεται. Πρόκειται για το πρόγραμμα Joint Strike Fighter των ΗΠΑ για τη δημιουργία και πώληση των μαχητικών αεροσκαφών F-35, τη σημασία του οποίου αναδεικνύει η πρόσφατη κόντρα Ουάσιγκτον – Αγκυρας.

Η αμερικανική κυβέρνηση θεωρεί ασύμβατη την απόκτηση των ρωσικών S-400 με τη συμμετοχή της Τουρκίας στο κονσόρτσιουμ για τα F-35. Το αμερικανικό Πεντάγωνο έχει ήδη σταματήσει την εκπαίδευση τούρκων πιλότων που γινόταν στην αεροπορική βάση Luke της Αριζόνα και το Κογκρέσο απειλεί να εκδιώξει εντελώς την Τουρκία από το πρόγραμμα στο οποίο συμμετέχουν επίσης η Αυστραλία, ο Καναδάς, η Δανία, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Νορβηγία και η Βρετανία.

Πολλές χώρες μπορούν να χτίσουν ένα λιμάνι – ίσως όχι τόσο φθηνά όσο η Κίνα – όμως η κατασκευή όπλων είναι κάτι εντελώς διαφορετικό. Καμία χώρα δεν έχει φτιάξει ένα τόσο ισχυρό μαχητικό – παρά την κριτική που υπάρχει σε επιμέρους σημεία. Τα σύγχρονα μαχητικά απαιτούν χιλιάδες εξαρτήματα που προέρχονται από διαφορετικές τεχνολογίες. Το κόστος ανάπτυξης των F-35 μπορεί να αντιμετωπισθεί μόνο εάν πωληθούν πολλά αεροσκάφη. Και από τη στιγμή που μια χώρα διαθέτει αρκετά F-35 είναι μάλλον δύσκολο να επιστρέψει σε τεχνολογικά υποδεέστερα μοντέλα. Αρα η ασφάλεια της χώρας αυτής εξαρτάται από τις ΗΠΑ για αρκετές δεκαετίες. Για παράδειγμα, το 2005 οι ΗΠΑ διέκοψαν την πρόσβαση του Ισραήλ στο πρόγραμμα ως αντίποινα επειδή το Ισραήλ πωλούσε εξαρτήματα drones στην Κίνα. Το Ισραήλ αμέσως υπαναχώρησε.

H πιθανή έξοδος της Τουρκίας από το πρόγραμμα των F-35 θα στοιχίσει στη χώρα 12 δισ. δολάρια – ποσό που αφορά τα εξαρτήματα που φτιάχνονται εκεί. Το ποσό ισούνται με την αξία των αεροδιαστημικών εξαγωγών της Τουρκίας για 8 χρόνια. Πριν οι ΗΠΑ σταματήσουν να στέλνουν F-35 στην Τουρκία τον Απρίλιο, το Βέλγιο παρήγγειλε 34, η Σιγκαπούρη 60 και η Ιαπωνία αύξησε την παραγγελία της στα 105 – έτσι ήδη ξεπεράστηκαν κατά πολύ τα 100 της Τουρκίας.