«Η κλασική μουσική {LF}αντλεί από {LF}την ελληνική παράδοση»

Στην πρώτη συνάντησή του με τη δασκάλα βιολιού ο Μαξίμ Βενγκέροφ παίρνει φόρα και τη χτυπά με δύναμη στο στομάχι. Μόλις είχε κλείσει τα πέντε του χρόνια και θεωρούσε ότι αυτός ήταν ο καλύτερος τρόπος για να της αποδείξει ότι έχει δυνατά χέρια. Αλλά δεν είναι αυτή η πρώτη εικόνα που εξηγεί τη σχέση του σπουδαίου ρώσου βιολονίστα Μαξίμ Βενγκέροφ με το βιολί.

«Στην πραγματικότητα δεν θυμάμαι καν πώς ξεκίνησα να παίζω. Πίστευα ότι αν παίξω βιολί, θα μπορέσω κάποια μέρα να γίνω εξάρχων, να ερμηνεύω ενώπιον του κοινού και να καθοδηγώ μία ορχήστρα. Φαντάζομαι ήθελα να είμαι ο αρχηγός» λέει στο «Νσυν» με αφορμή την εμφάνισή του στο Ηρώδειο την ερχόμενη Τρίτη. Ο διάσημος σολίστας συμπράττει για πρώτη φορά με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών – σε μουσική διεύθυνση Στέφανου Τσιαλή – σε μια συναυλία όπου θα παρουσιάσουν στο πρώτο μέρος το μεγαλειώδες Κοντσέρτο για βιολί και Ορχήστρα του Γιοχάνες Μπραμς. Σύνθεση στην οποία ο βραβευμένος με Γκράμι Βενγκέροφ έχει διακριθεί, χάρη στην ιδιαίτερη, προσωπική του ανάγνωση.

Η βραδιά θα κλείσει με την ερμηνεία της περίφημης «Συμφωνίας του Νέου Κόσμου» του Αντονίν Ντβόρζακ. Ενα από τα δημοφιλέστερα έργα του συμφωνικού ρεπερτορίου, το οποίο ο  Ντβόρζακ συνέθεσε κατά την παραμονή του στη Νέα Υόρκη, εμφανώς επηρεασμένος από τις μελωδίες των Ινδιάνων αλλά και τα ατμοσφαιρικά spirituals. Ο Μαξίμ Βενγκέροφ δυσκολεύεται να επιλέξει τις αγαπημένες του συνθέσεις για βιολί, γιατί όπως εξηγεί «όταν πρόκειται να παίξεις κάποιο έργο, π.χ. του Μότσαρτ ή του Μπραμς, θα πρέπει εκείνη τη στιγμή να είναι το αγαπημένο σου. Γιατί αν δεν είναι, δεν θα γίνει ποτέ το αγαπημένο του κοινού. Και αυτή η ενέργεια πρέπει να μας ακολουθεί για όσο το δυνατόν περισσότερο».

Ενα από τα στοιχεία που διαμόρφωσαν το μουσικό ιδίωμα του διάσημου σολίστα, είναι πως με την ερμηνεία του κατάφερε βγάλει τη «ρώσικη ψυχή» έξω από το στενό πλαίσιο της πατρίδας του, όπως έχει γράψει ο διεθνής Τύπος: «Η μητέρα μου ήταν δασκάλα μουσικής και φωνητικής σε παιδιά όταν ήμασταν στη Σιβηρία, ενώ ταυτόχρονα ήταν αρχιμουσικός μιας παιδικής χορωδίας 500 ατόμων. Εγινε πολύ γνωστή στη Ρωσία για την τέχνη με την οποία διηύθυνε, αλλά και για τον τρόπο διδασκαλίας της. Νομίζω ότι κληρονόμησα αυτή την παράδοση, το πάθος για τη μουσική, αλλά και την αγάπη για τα παιδιά». Σε αυτό το σημείο της συζήτησης γίνεται αναφορά σε μια παλαιότερη δήλωσή του όπου έλεγε ότι «δεν φτάνει πλέον να είναι κάποιος απλά καλός βιολονίστας».

Πόσο σκληρό και πόσο μάταιο είναι το κυνήγι της τελειότητας;

Εχουμε μπει σε μια νέα εποχή, όπου ο βιολονίστας δεν φτάνει να ξέρει τεχνικά να παίζει π.χ. το Κοντσέρτο του Μπραμς ή του Μπετόβεν. Πρέπει να γνωρίζει το ρεπερτόριο, να ερμηνεύει και άλλα κοντσέρτα ή σονάτες, αλλά και μουσική δωματίου. Ο σολίστ πρέπει να κατανοεί την ορχήστρα, τη σημασία που έχει όταν τον συνοδεύει σε ένα κοντσέρτο. Αυτό για παράδειγμα το αντιλαμβάνεται κάποιος πολύ καλύτερα αν έχει και την εμπειρία της διεύθυνσης ορχήστρας και όταν επιστρέφει για να ερμηνεύσει ένα κοντσέρτο μπορεί να το δει από άλλη οπτική.

Πώς νιώθετε για τον χαρακτηρισμό του «ζωντανού θρύλου», ο οποίος σας ακολουθεί; Μπορεί να γίνει βάρος κάποιες φορές;

Δεν το αντιλαμβάνομαι με αυτόν τον τρόπο, γιατί εγώ κάνω απλώς αυτό που αγαπώ. Συχνά, η έννοια του «θρύλου» είναι κίβδηλη κατά τη γνώμη μου. Του χρόνου θα γιορτάσω με τους φίλους μου, τον Μίσα Μάισκι και τη Μάρτα Αργκεριτς, σε έναν υπαίθριο χώρο στο Λονδίνο, τα 40 χρόνια μου επάνω στη σκηνή.

Εχετε συνεργαστεί ως σολίστ – αλλά και ως αρχιμουσικός – με τις σπουδαιότερες ορχήστρες παγκοσμίως. Πώς νιώθετε για την Ελλάδα και την πρώτη σας συνεργασία με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών;

Ο ερχομός μου στην Ελλάδα με κάνει να αισθάνομαι σαν να επιστρέφω σπίτι μου. Η Ελλάδα έχει μουσική παράδοση αιώνων, από την οποία αντλεί η κλασική μουσική. Ανυπομονώ για την πρώτη μου συνεργασία με την Κρατική Ορχήστρα Αθηνών και με συναρπάζει ακόμα περισσότερο το ότι θα συμπράξουμε σε αυτόν τον μαγευτικό χώρο, που βρίσκεται κάτω από τον βράχο της Ακρόπολης.

Το 2008 είχατε ένα ατύχημα, το οποίο σας οδήγησε στο να απέχετε από την ερμηνεία για τέσσερα χρόνια. Πώς θυμάστε εκείνη την περίοδο;

Αυτή είναι μια από τις ελάχιστες πλευρές της ζωής μου που έχουν διαστρεβλωθεί από τα ΜΜΕ. Δεν υπήρξε ποτέ κάποιο ατύχημα, παρ’ όλο που συνεχίζει να ακούγεται αυτό. Ηταν απόφασή μου να κάνω μια παύση το 2008, γιατί ήθελα να σπουδάσω διεύθυνση ορχήστρας. Δεν θα μπορούσα, αν δεν αφιέρωνα χρόνο για να θητεύσω δίπλα στον σπουδαίο μαέστρο Γιούρι Σιμόνοφ, ο οποίος ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής των Μπαλέτων Μπαλσόι. Θεωρώ ότι αξιοποίησα αυτά τα τρία χρόνια με τον καλύτερο τρόπο.

INFO{CR}Ωδειο Ηρώδου Αττικού, την Τρίτη 16/7 στις 21.00 (τηλ. 210-3241.807)