Το τυχοδιωκτικό δημοψήφισμα του 2015

Ενα από τα αίτια ουσίας που διαμόρφωσαν το χθεσινό εκλογικό αποτέλεσμα ανιχνεύεται αναμφίβολα στους χειρισμούς της κυβέρνησης Τσίπρα την πρώτη περίοδό της στην εξουσία και σε σχέση με τις τότε ατυχείς διαπραγματεύσεις της με τους δανειστές της χώρας. Περίοδος που σημαδεύτηκε από το διαβόητο δημοψήφισμα της 5ης Ιουλίου 2015, το πλήρες ερώτημα του οποίου ήταν το ακόλουθο: «Πρέπει να γίνει αποδεκτό το σχέδιο συμφωνίας, το οποίο κατέθεσαν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το ΔΝΤ στο Eurogroup της 25.06.2015 και αποτελείται από δύο μέρη, τα οποία συγκροτούν την ενιαία πρότασή τους;

Το πρώτο έγγραφο τιτλοφορείται “Reforms for the completion of the Current Program and Beyond” («Μεταρρυθμίσεις για την ολοκλήρωση του τρέχοντος προγράμματος και πέραν αυτού») και το δεύτερο “Preliminary Debt sustainability analysis” («Προκαταρκτική ανάλυση βιωσιμότητας χρέους»). Οσοι από τους πολίτες της χώρας απορρίπτουν την πρόταση των τριών θεσμών ψηφίζουν: ΔΕΝ ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ/ΟΧΙ. Οσοι από τους πολίτες της χώρας συμφωνούν με την πρόταση των τριών θεσμών ψηφίζουν: ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ/ΝΑΙ».

Πολλές δημοσκοπήσεις προέβλεπαν οριακή έστω νίκη του Ναι. Τελικά, το Οχι επικράτησε με 61,3% και με διαφορά πάνω από 22%. Ομως, ο τότε πρωθυπουργός που ζήτησε με πολύ μεγάλη ένταση από τον ελληνικό λαό να πει το Οχι και είχε πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτό το αποτέλεσμα, ήταν και εκείνος που το πρόδωσε. Το ανέτρεψε μέσα σε λίγες ώρες. Κάτι παρόμοιο δεν πρέπει να έχει συμβεί ξανά στη διεθνή ιστορία. Εκτοτε, είπε πολλές φορές ότι απλώς δεν είχε αντιληφθεί τον συσχετισμό δυνάμεων. Παραδέχθηκε δηλαδή ότι ήταν ο ίδιος ακατάλληλος, αλλά δεν σκέφτηκε στιγμή αν θα όφειλε να αναλάβει πραγματικά την ευθύνη μιας μακράς τραγωδίας της οποίας υπήρξε ο εμπνευστής, ο εκφραστής και ο απόλυτος υπεύθυνος για τα αποτελέσματα που ταλανίζουν ακόμα την ελληνική κοινωνία.

Πρέπει να σημειωθεί ότι την ώρα που προκήρυξε το δημοψήφισμα ο Αλέξης Τσίπρας και ζήτησε το Οχι, όλοι ανεξαιρέτως οι αρμόδιοι ευρωπαϊκοί θεσμοί καθώς και οι κυβερνήσεις των μεγάλων κρατών-μελών της ΕΕ είχαν προειδοποιήσει δημόσια και σε πολλές ευκαιρίες ότι θα αντιμετώπιζαν ένα Οχι ως έναρξη μιας διαδικασίας εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη. Αυτό έχει σημασία καθώς αναιρεί πλήρως τις ασθενικές, ανάξιες σχολιασμού, μετέπειτα δικαιολογίες Τσίπρα για όλη αυτή την τυχοδιωκτική περιπέτεια στην οποία με τέτοια ελαφρότητα ο ίδιος έβαλε την Ελλάδα ενισχύοντας μάλιστα, εκτός των άλλων, και έναν νέο διχασμό στον ελληνικό λαό που παρακολουθούσε τα πρωτοφανή τεκταινόμενα αποσβολωμένος.

Οι συνέπειες αυτής της υπόθεσης, οι οποίες έχουν αναλυθεί διεξοδικά, υπήρξαν ιδιαίτερα επώδυνες και πολλαπλές, με κυριότερες ανάμεσά τους την επιβολή των capital controls στις ελληνικές τράπεζες και την υπογραφή ενός νέου Μνημονίου που έφερε την Ελλάδα σε μακράν δυσμενέστερη θέση από εκείνη στην οποία βρισκόταν τη στιγμή της παράδοσης της εξουσίας από την κυβέρνηση Σαμαρά στις αρχές του ίδιου χρόνου.

Ο Αλέξης Τσίπρας, για να καλύψει την πρωτοφανή στροφή του (η οποία εισήγαγε στο διεθνές πολιτικό λεξιλόγιο τη λέξη «kolotumba»), προκήρυξε σύντομα εκλογές, τις οποίες και κέρδισε ο ΣΥΡΙΖΑ, επικαλούμενος έκτοτε ότι η λαϊκή θέληση εκφράστηκε σχετικά με όλη την πιο πάνω περίοδο και ουσιαστικά την έθεσε έτσι πολιτικά στο παρελθόν. Ομως, οι δεύτερες εκείνες εκλογές του 2015 διεξήχθησαν σε ένα καθεστώς περίπου «εξ εφόδου» έπειτα από μία περίοδο στην οποία κυριάρχησε η ανησυχία για το μέλλον όσο ποτέ άλλοτε στα μεταπολιτευτικά χρόνια. Ο ελληνικός λαός πράγματι, σε αυτές τις συνθήκες δεν μετέβαλλε ουσιαστικά την ψήφο του υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ. Η αγωνία και η έφοδος είχαν λειτουργήσει. Ομως, κάτι τέτοιο, δεν συνέβη πλέον χθες, τέσσερα χρόνια μετά…