Τα καβουράκια

Δύο επέτειοι. Η μια χθες, η άλλη προχθές. Η πρώτη πριν από 15 χρόνια. Ξαναγεννημένοι την 4η Ιουλίου. Στο στάδιο Ντα Λουζ της  Λισαβόνας. Εκεί που ελλιμενίστηκε πλησίστιο το «πειρατικό». Η Ελλάδα καλπάζει καβάλα στο όνειρο. Κάνει το ανέφικτο εφικτό. Κερδίζουμε την Πορτογαλία, παίρνουμε το Ευρωπαϊκό. Και το σηκώνουμε το «τιμημένο» στον ρυθμό της κυρίας καβουρίνας του Τσιτσάνη.

Ημουν εκεί. Μέσα στο γήπεδο. Σε έξαλλη κατάσταση, μαζί με κάμποσες χιλιάδες επίσης έξαλλους Ελληνες που κάναμε περισσότερο σαματά από τους γηπεδούχους. Το πήγαινε – έλα με τα αεροπλάνα, η κούραση, ο ιδρώτας λειτουργούσαν επάνω μας διεγερτικά. Ηταν όμως και κάτι άλλο. Μια υποβόσκουσα αίσθηση πολιτισμικής υπεροχής απέναντι στους Πορτογάλους – οι οποίοι, σημειωτέον, μας χειροκροτούσαν όταν τριγυρνούσαμε με τις ελληνικές σημαίες στους δρόμους. Ερχόμαστε από τη χώρα που σε ένα μήνα θα υποδεχόταν τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ενα κράτος του οποίου οι κάτοικοι χτυπούσαν κορυφή ως προς τους διεθνείς δείκτες κατανάλωσης ειδών πολυτελείας και έπαιρναν τραπεζικά δάνεια για να πιουν τον καφέ τους στο Μανχάταν. Θυμαμαι, λίγο πριν από την έναρξη του αγώνα, μια βροντερή φωνή να λέει από τα μεγάφωνα «Αυτό είναι το καλοκαίρι της Ελλάδας». Κι εκείνο το σύνθημα, συμβολική αναφορά σε ένα 18χρονο κορίτσι, μια μικροποσότητα Αλίκης Βουγιουκλάκη μίας χρήσης. «Ηρθες και μας άλλαξες τη μοίρα, Καλομοίρα, Καλομοίρα».

Αν σήμερα μπορούσαμε να δούμε μονταρισμένες σκηνές από εκείνη την 4η Ιουλίου, θα διαπιστώναμε ότι δεν ήμασταν παρά οι δραματικοί ήρωες μίας φαρσοτραγωδίας. Διότι, ως θεατές πλέον, θα ξέρουμε αυτά που δεν ξέραμε τότε ως πρωταγωνιστές. Οτι, δηλαδή, δεν ζούσαμε μια αρχή αλλά ένα τέλος. Το τέλος των ψευδαισθήσεων. Είχαμε ήδη αρχίσει να επιβιβαζόμαστε στο καράβι που θα μας οδηγούσε στο ναυάγιό τους. Το πειρατικό είχε ήδη βάλει πλώρη ντουγρού για Φαλκονέρα.

Εντεκα χρόνια μετά. Πεθαμένοι την 5η Ιουλίου. Του 2015. Μεγαλύτεροι στην ηλικία αλλά «μικρότεροι» ως προς τη σοφία μας. Αλαλιασμένοι, διαψευσμένοι, φοβισμένοι, απελπισμένοι, εξαγριωμένοι. Και διχασμένοι από την πολιτική αυθαιρεσία μίας αλαζονικής κυβέρνησης, παγιδευμένοι σε ένα εμφυλιοπολεμικό δημοψήφισμα. Στα πρόθυρα μιας καταστροφής που θα μας γύριζε πολλές δεκαετίες πίσω, θα ήταν σαν να μας εκτόξευε σε κάποια άλλη γωνιά του πλανήτη. Από το ζενίθ στο ναδίρ. Από τη σέντρα στα αποδυτήρια. Από το πιο ψηλό κατάστρωμα στο τρίτο αμπάρι.

Από επιτηδευμένοι κοσμοπολίτες που ήμασταν το 2004 γίναμε τα άγρια θηρία του 2015. Σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα και με τόσο συνοπτικές διαδικασίες που «σε πετάει έξω» ακόμη και δραματουργικά. Φρονώ ότι τα μελλοντικά χρόνια, οι μεγαλύτεροι θα πρέπει να διηγούνται αυτήν τη διαδρομή στα παιδιά τους ως το εθνικό μας παραμύθι. Ή, μάλλον, την εθνική μας παραμύθα. Διότι ένα αόρατο νήμα μοιάζει να συνδέει αυτές τις δύο επετείους. Σαν να έγινε κάποιο λάθος και εκεί, στο Ντα Λουζ, το τραγούδι του Τσιτσάνη να ακούστηκε με τους κανονικούς στίχους: «Κι όλο κλαίνε τα καβουράκια, στου γιαλού τα βοτσαλάκια».

ΥΓ: Αποφασιμένοι, ό,τι κι αν ρίξουμε στην κάλπη, την 7η Ιουλίου. Χωρίς ακόμη να ξέρουμε αν ζούμε ένα τέλος ή μια αρχή. Καλή ψήφο.