Στο μυαλό της Βιρτζίνια Γουλφ

Δεν μπορείς να ξέρεις αν πρόκειται για μόδα ή μια ξαφνική όρεξη για επιστροφή στην κλασική λογοτεχνία, η αλήθεια πάντως είναι ότι τα τελευταία χρόνια ο κινηματογράφος στρέφει όλο και περισσότερο τη ματιά του τόσο προς εμβληματικά έργα της ιστορίας της λογοτεχνίας όσο και σε διάσημες προσωπικότητές της.

Δεν έχει περάσει πολύς καιρός από τότε που είδαμε στις αίθουσες τον «Επαναστάτη στη σίκαλη» του Ντάνι Στρονγκ, όπου ο Νίκολας Χάουλτ υποδύθηκε τον αμερικανό συγγραφέα Τζ. Ντ. Σάλινγκερ, ή από τον «Χαρισματικό άνθρωπο» του Μάικλ Γκράνταεϊτζ, που παρουσιάζει πώς ο επιμελητής κειμένων του εκδοτικού οίκου Scribner Μαξ Πέρκινς (Κόλιν Φερθ) μετέτρεψε σε διασημότητα τον επίσης αμερικανό συγγραφέα Τόμας Γουλφ (Τζουντ Λο). Η Μελίσα ΜακΚάρθι, φέτος, διεκδίκησε το Οσκαρ για την ερμηνεία της στην ταινία «Θα μπορούσες ποτέ να με συγχωρέσεις;» της Mαριέλ Χέλερ, όπου υποδύθηκε την «απατεώνισσα» αμερικανίδα συγγραφέα Λι Ιζραελ, ενώ μια άλλη ταινία που επίσης συζητήθηκε (διεκδικώντας και κερδίζοντας Οσκαρ) ήταν το «Αν η οδός Μπιλ μπορούσε να τραγουδήσει» του Μπάρι Τζένκινς, που μετέτρεψε σε εικόνες το εξαιρετικό μυθιστόρημα του Τζέιμς Μπάλντουιν με τον ίδιο τίτλο.

Η βρετανίδα συγγραφέας Βιρτζίνια Γουλφ είναι επίσης μια περίπτωση που κινεί το ενδιαφέρον, όπως φαίνεται από την ταινία «Ο έρωτας της Βιρτζίνια Γουλφ», που κυκλοφόρησε πρόσφατα.

Αν στον «Επαναστάτη στη σίκαλη» ένα μεγάλο μέρος της ταινίας αφορούσε το πώς ο Σάλιντζερ εμπνεύσθηκε το διαχρονικό αριστούργημά του «Ο φύλακας στη σίκαλη», εδώ το θέμα της ταινίας είναι μια ξεχασμένη ερωτική σχέση της Γουλφ (Ελίζαμπεθ Ντεμπίκι) με μια άλλη συγγραφέα της εποχής της, τη Βίτα Σάκβιλ – Γουέστ (Τζέμα Αθερτον), μέσα από την οποία η πρώτη εμπνεύσθηκε το πιο δύσκολο αλλά και το πιο γοητευτικό έργο της: το «Ορλάντο».

Ο ΟΡΛΑΝΤΟ. Τι ήταν αυτό που αλήθεια οδήγησε τη Γουλφ στη δημιουργία αυτού του τόσο ασυνήθιστου, γοητευτικού μυθιστορηματικού χαρακτήρα, του Ορλάντο, που από μόνος του αποτελεί τεράστιο, άλυτο μυστήριο; Ενα αέρινο πλάσμα που διατρέχει τέσσερις αιώνες, που το μόνο το οποίο θέλει είναι η μοναξιά και που παρ’ όλ’ αυτά μπλέκει με αληθινά πρόσωπα και γεγονότα και κάποια στιγμή βλέπει το φύλο του ανεξήγητα (;) να αλλάζει;

Το μυθιστόρημα της Γουλφ είναι αφιερωμένο στη Βίτα Σάκβιλ – Γουέστ, μια ασήμαντη (αλλά επιτυχημένη) συγγραφέα και πάμπλουτη, παντρεμένη αριστοκράτισσα, η οποία ανέπτυξε με την πρώτη ερωτικό ειδύλλιο από το 1922 ως το 1925. Αυτός είναι ο χρόνος εξέλιξης της ιστορίας σε μια ταινία που στοχεύει να βγάλει στην επιφάνεια τον ασυμβίβαστο, εύθραυστο εσωτερικό κόσμο μιας ιδιοφυούς γυναίκας, η οποία άλλαζε συμπεριφορά από τη μια στιγμή στην άλλη και έμοιαζε έτη φωτός μακριά από την καθημερινότητα ενός «φυσιολογικού» κόσμου που θαρρείς την ενοχλούσε διαρκώς.

Εξάλλου, στόχος των δημιουργών αυτής της ταινίας δεν ήταν ένα δράμα εποχής, αλλά μια ταινία που θα έδειχνε σύγχρονη, έστω και αν διαδραματιζόταν στα χρόνια της δεκαετίας του 1920.

«Η σχέση των δύο αυτών γυναικών ήταν έτσι κι αλλιώς πολύ μπροστά από την εποχή της, γι’ αυτό και δεν θέλαμε αυτή η ταινία να κολλήσει στο παρελθόν» δήλωσε η σκηνοθέτρια Τσάνια Μπάτον. «Αν σκεφτεί κανείς τις βιογραφίες εμβληματικών προσώπων που έχουν γυριστεί, θα διαπιστώσει, πρώτον, ότι συνήθως αφορούν άνδρες και, δεύτερον, ότι δεν είναι και ιδιαίτερα ενδιαφέρον να παρακολουθείς απλώς έναν ευφυή άνθρωπο να είναι έξυπνος». Η Μπάτον θέλησε να μπει μέσα στο μυαλό της Βιρτζίνια, «ιδιαίτερα όταν εμπνέεται από τη Βίτα και ξυπνούν μέσα της συναισθήματα».

Γεννημένη το 1882 στο Λονδίνο (δέκα χρόνια μεγαλύτερη από τη Σάκβιλ – Γουέστ), η Βιρτζίνια Γουλφ υπήρξε μια σπουδαία μυθιστοριογράφος και δοκιμιογράφος αλλά και μια πολύ σκοτεινή, τραυματισμένη ψυχή που την οδήγησε στην αυτοκτονία το 1941.

Εργα της όπως το «Ορλάντο» (1928) – που αποδόθηκε θαυμάσια στο σινεμά από τη Σάλι Πότερ με πρωταγωνίστρια την Τίλντα Σουίντον το 1992 -, το «Ταξίδι» (1915), το «Μέρα και νύχτα» (1919), το «Δωμάτιο του Ιάκωβου» (1922), η «Κυρία Ντάλογουεϊ» (1925) – που επίσης έγινε ταινία το 1997 με πρωταγωνίστρια τη Βανέσα Ρέντγκρεϊβ – και το «Στον φάρο» (1927) διακρίνονται για τη διεισδυτική κριτική ματιά τους, στην υπηρεσία πάντα της μυθοπλασίας.

Η ίδια ιντριγκάρει και εμπνέει ακόμα όλες τις τέχνες, ενώ το σινεμά την έχει ήδη τιμήσει με μια εξαιρετικά δημοφιλή ταινία εμπνευσμένη από τη ζωή της, τις «Ωρες» (2000) του Στίβεν Ντάλτρεϊ, σίγουρα μια πολύ ανώτερη ταινία του «Ερωτα της Βιρτζίνια» (θυμίζουμε ότι για τις «Ωρες» η Νικόλ Κίντμαν κέρδισε το Οσκαρ α’ γυναικείου ρόλου έχοντας παίξει, μεταμορφωμένη, τη Γουλφ).