Δώδεκα φωνές {LF}για τον Μίκη

Με «πρωταγωνίστρια» τη Λαϊκή Ορχήστρα Μίκη Θεοδωράκη, 24 ερμηνεύτριες και ερμηνευτές (ανάμεσά τους οι Ζουλφού Λιβανελί και Arja Saijonmaa), παιδικές χορωδίες και πάνω από 200 συντελεστές, έχει ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση για τη συναυλία – αφιέρωμα στον κορυφαίο συνθέτη μας Μίκη Θεοδωράκη, την ερχόμενη Δευτέρα στο Καλλιμάρμαρο. Την εκδήλωση θα παρουσιάσουν ο Γρηγόρης Βαλτινός και ο Ιεροκλής Μιχαηλίδης. Ο Κώστας Γεωργουσόπουλος θα μιλήσει για το έργο του Μίκη Θεοδωράκη σε σχέση με τη μουσική και την ποίηση και ο Μίμης Ανδρουλάκης θα μιλήσει για τον αγωνιστή και τον ακτιβιστή Μίκη Θεοδωράκη. Παράλληλα, το Σωματείο Φίλων Παιδιών με Καρκίνο «Ελπίδα» θα γιορτάσει τα 30 χρόνια δράσης του καθώς μέρος των εσόδων θα δοθεί για τους σκοπούς του. Ειδικά για την περίσταση, το «Νσυν» ζήτησε από τραγουδιστές που θα δώσουν το «παρών» στη μεγάλη εκδήλωση να επιλέξουν τη μουσική, το άλμπουμ ή τον κύκλο τραγουδιών που γι’ αυτούς συμβολίζουν την τέχνη του Μίκη Θεοδωράκη.

Μανώλης

Μητσιάς:

Τον Μίκη Θεοδωράκη τον παρακολουθώ από τα πρώτα του βήματα. Μόλις άκουσα τον «Επιτάφιο», συγκλονίστηκα. Φυσικά τις ίδιες δονήσεις ένιωσα όταν άκουσα το «Αξιον Εστί» ή τη «Ρωμιοσύνη». Αλλά εκείνο που με συντάραξε είναι ο δίσκος «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού». Μέσα από αυτό το έργο απευθύνεται στους Ελληνες και μιλάει για τη συμφιλίωση, αυτό που μας λείπει σήμερα, και ο ελληνικός λαός δεινοπάθησε από τη διχόνοια που μας σέρνει. Ο Μίκης μέσα από αυτόν τον δίσκο παροτρύνει τους Ελληνες να συμφιλιωθούν. «Ενωθείτε βράχια βράχια, ενωθείτε χέρια χέρια». Και αυτό ειπώθηκε το 1961. Λειτούργησε κατά κάποιον τρόπο προφητικά. Και για μένα το ωραιότερο τραγούδι που έχει γραφτεί στην ελληνική μουσική είναι το «Στα περβόλια», που το λέει συγκλονιστικά ο Γρηγόρης Μπιθικώτσης.

Σταμάτης

Κόκοτας:

Είναι πολύ δύσκολο να ξεχωρίσεις έναν δίσκο και ένα τραγούδι από τον πλούτο του Μίκη. Θα επιλέξω όμως με βάση το συναίσθημα και θα πω το «Ερωτας» σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου από τον δίσκο «Τσιτσάνης, Θεοδωράκης, Κόκοτας». Με αυτό το τραγούδι, κατά την άποψή μου, ο Μίκης Θεοδωράκης – ο πιο μεγάλος που έχει βγάλει ποτέ όχι η Ελλάδα, αλλά ο κόσμος όλος – δείχνει τη δημιουργική του κλάση και επιβάλλει να το ακούσεις, θες – δεν θες. Δυστυχώς δεν πρόλαβα να το βάλω ποτέ στα προγράμματά μου γιατί δεν υπάρχουν πια σοβαρά μαγαζιά.

Λάκης

Χαλκιάς:

Η προσωπικότητα του Μίκη Θεοδωράκη καταλάμπει, σχεδόν έναν αιώνα τώρα, στο ελληνικό πνευματικό και μουσικό στερέωμα. Είναι ο έλληνας συνθέτης που ανίχνευσε το ηρωικό στοιχείο μέσα στη σύγχρονη παγκόσμια μουσική σκέψη ως μοναδικότητα. Είναι αυτός που επεξεργάστηκε κυρίως την ιδέα της λαϊκής μας μουσικής ως υλικό, για να τη στείλει στα πέρατα της γης. Η ποίηση και οι ποιητάρηδες δώσανε υγιή βάση για να δημιουργήσει ο Μίκης Θεοδωράκης μελωδίες, να μας τις μεταγγίσει, κι εμείς να τις τραγουδήσουμε. Για μία ακόμη φορά λέμε, το έργο του έγινε σταθμός και πηγή έμπνευσης. Επηρέασε νέες γενιές ελλήνων συνθετών. Τον τραγουδάω από μικρός, όταν ήμουν στους Λαμπράκηδες. Θεωρώ ότι στα τραγούδια του Μίκη κάθε άνθρωπος και κάθε λαός που αγωνίζεται για το δίκιο του μπορεί να εκφραστεί σε κάθε στιγμή της ζωής του με κάποιο του τραγούδι. Οταν άκουσα το τραγούδι «Είσαι Ελληνας… πρέπει να γίνεις ξανά», επέλεξα να το τραγουδήσω το 2002 σε ένα αφιέρωμα που έκανα στον Ανδρέα Λεντάκη, στο Ηρώδειο, γιατί ένιωσα την ανάγκη να εκφραστώ μέσα από αυτό το τραγούδι. Δεν μπορώ να ξεχωρίσω κάποιο, ακολουθώ τον Μίκη που επέλεξε το «Είσαι Ελληνας! Αυτό που ήσουν κάποτε θα γίνεις ξανά», το επιλέγω κι εγώ συμβολικά λοιπόν για να στείλω το ίδιο μήνυμα με τον Μίκη Θεοδωράκη σε αυτήν τη συναυλία.

Δημήτρης

Μπάσης:

Ο Μίκης Θεοδωράκης είναι ένα συγκλονιστικό μουσικό σύμπαν. Είχα την τύχη το 1999 να τον συναντήσω και την ευλογία να ηχογραφήσω μαζί του δύο CD. Στο ένα να επανεκτελέσω «Το Τραγούδι του Νεκρού Αδελφού» σε ποίηση Γιάννη Ρίτσου με την προσθήκη όλων των τραγουδιών που είχε μελοποιήσει ο Μίκης Θεοδωράκης και δεν είχαν συμπεριληφθεί όταν πρωτοκυκλοφόρησε με τον Γρήγορη Μπιθικώτση το 1961, διότι είχε λογοκριθεί. Εζησα αξέχαστες στιγμές και ήμουν ένα νέος άνθρωπος στο ξεκίνημά του. Σκεφτείτε τι δέος και άγχος είχα όταν βρισκόμουν μπροστά στον Μίκη Θεοδωράκη για να επανεκτελέσω έργο που
είχε κυκλοφορήσει και αγαπηθεί με τη φωνή του Γρήγορη Μπιθικώτση. Ο Μίκης Θεοδωράκης κατάφερε με έναν μαγικό τρόπο
να με κάνει να τραγουδήσω και να δώσω ό,τι καλύτερο είχα. Εχω ηχογραφήσει και
ένα δεύτερο CD με τίτλο «Η Αγάπη είναι Φωτιά» το 2001 με τη Warner Μusic, με κάποια από τα αριστουργήματα του Μίκη Θεοδωράκη όπως «Νύχτα Μαγικιά», «Είν’ ο Καημός μου Ενα Πουλί», «Την Πόρτα Ανοίγω το Βράδυ», «Νύχτα Μέσα στα Μάτια Σου», «Η Λυπημένη», «Μην Κλαις»… Τον έζησα πολλές ώρες μέσα στο στούντιο, επιμελήθηκε ο ίδιος τις ηχογραφήσεις και με δίδαξε, μπορώ να πω, την ερμηνευτική «σχολή» του, πώς θέλει να ερμηνεύονται τα τραγούδια του και τα έργα του. Εχω τραγουδήσει και ένα μεγάλο μέρος του μνημειώδους έργου του όλα αυτά τα χρόνια, όπως το «Αξιον Εστί» και τόσα άλλα.

Δεν μπορώ να ξεχωρίσω ένα τραγούδι, ο Μίκης έχει σφραγίσει την ψυχή μου ως ανθρώπου και την πορεία μου ως καλλιτέχνη, αλλά και την ψυχή όλων των Ελλήνων. Είναι μέγας και στα τραγούδια του κυλάει το αίμα της Ελλάδας – αυτός είναι ο συμβολισμός για εμένα εάν πρέπει να πω κάτι… Και στην πραγματικότητα αυτό που θέλω να πω είναι ένα ακόμη τραγούδι του…

Γιάννης

Ζουγανέλης:

Τον Μίκη τον θεωρώ εμβληματική και ξεχωριστή προσωπικότητα. Ολα είναι μοναδικά. Θέλω όμως να μιλήσω για τον «Επιτάφιο». Αυτό το έργο για μένα συνδυάζει την ποίηση, την παράδοση, την αγωνιστικότητα, τον ύμνο στη ζωή θυμίζοντάς μας τον θάνατο. Συνδυάζει ακόμη τη δωρικότητα των λαϊκών τραγουδιών και τη φωνή του Γρηγόρη Μπιθικώτση, την ποίηση με την καθημερινότητα. Αυτός ο δίσκος πάντα θα μας θυμίζει ότι υπάρχουν άνθρωποι που αγωνίστηκαν και πέθαναν για να μπορούμε να έχουμε αντιλήψεις ιδεολογικές για ισονομία, για την ψυχή, το σώμα και τον έρωτα. Το τραγούδι που επιλέγω από τον συγκεκριμένο δίσκο είναι το «Μέρα Μαγιού». Είναι ο ύμνος του θανάτου, του έρωτα, της άνοιξης, της μάνας.

Παντελής

Θαλασσινός:

Με μια λέξη ο Μίκης συμβολίζει την Αριστερά. Πολλά τραγούδια του παίχτηκαν και παίζονται σε διαδηλώσεις, μάλιστα παίζονται και έργα που δεν θα τα έλεγες «αγωνιστικά», όπως το «Αξιον Εστί», όμως όταν το ακούμε στους δρόμους στις πορείες γίνεται αυτομάτως αγωνιστικό. Το «Αξιον Εστί» είναι ύμνος στην ελευθερία. Τα τραγούδια του είναι διαποτισμένα με  αγωνιστικότητα, έχουν παλμό, είναι σαν να σου δίνουν μια γροθιά για να σε ξυπνήσουν, να σε κάνουν να σκέφτεσαι πολιτικά. Αυτό το καταθέτω ως ακρατής, δεν το λέω ως μουσικολόγος ούτε ως τραγουδιστής ούτε ως τίποτα από όλα αυτά τα βαρύγδουπα – ως απλός ακροατής του έργου του. Ολα τα έργα του Μίκη Θεοδωράκη «έχουν λόγο ύπαρξης» και δεν γράφτηκε τίποτα απλά για να δώσει το «παρών». Είναι όλα πολύ μεγάλα! Το «Αξιον Εστί» είναι για εμένα ένα μεγαλούργημα, είναι κάτι το ιδιαίτερο. Και η «Ρωμιοσύνη» και «Οι πολιτείες» και τα λαϊκά του τραγούδια μού αρέσουν πάρα πολύ, δεν μπορείς να ξεχωρίσεις  πραγματικά το έργο του Θεοδωράκη.

Ηρώ

Σαΐα:

Ποιο τραγούδι άραγε να ξεχωρίσει κανείς μέσα από τον υπέροχο κήπο, τον «μπαξέ» των λουλουδιών – τραγουδιών του Μίκη Θεοδωράκη; Με μεγάλη δυσκολία και με γνώμονα μόνο το συναίσθημα και τη μεταφυσική μας σύνδεση με τραγούδια και έργα που μας κάνει να τα ξεχωρίζουμε, θα επιλέξω το έργο Romanchero Gitano. Τσιγγάνικες μπαλάντες που έγραψε ο Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα το 1928 μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης και απέδωσε στα ελληνικά ο Οδυσσέας Ελύτης το 1967.  Ολα τα τραγούδια διαμάντια. Σε ταξιδεύουν στην επαρχία της  Ισπανίας. Τσιγγάνες, φεγγάρια, πετεινοί, έρωτας… ένας υπέροχος κύκλος τραγουδιών!Και το πιο αγαπημένο από τα αγαπημένα, το τραγούδι η «Παντέρμη».

Καλλιόπη

Βέττα:

Επιλέγω ως ολόκληρο έργο το  Romanchero Gitano, σε απόδοση Οδυσσέα Ελύτη. Το αγαπάω ιδιαίτερα γιατί για μένα είναι ένας ύμνος στην ελευθερία, ενάντια στην καταπίεση. Για τραγούδι θα επιλέξω ένα από άλλο cd το «Τέρμα η μιζέρια». Πρόκειται για ένα σχετικά άγνωστο τραγούδι σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου και μάλιστα είναι στα πέντε πιο δημοφιλή τραγούδια του Μίκη σε όλο τον κόσμο.

Γιώτα

Νέγκα:

Ο δίσκος του Μίκη Θεοδωράκη που ξεχωρίζω είναι οι «Μικρές Κυκλάδες».Για μένα ο Μίκης εκφράζει μέσα σ’ αυτόν τον δίσκο όλη την γκάμα των συναισθημάτων του Ελληνα από την τρυφερότητα της Μαρίνας μέχρι τον παλικαρίσιο τρόπο αντιμετώπισης της απώλειας που αφηγείται το «Μέρα μαγιού», που είναι και το αγαπημένο μου τραγούδι.

Δώρος Δημοσθένους:

«Το τραγούδι του νεκρού αδερφού» – μουσική και στίχοι από τον ίδιο – είναι το έργο που ξεχωρίζω. Σηματοδοτεί τη συμφιλίωση και
τη δίψα για ζωή. Ο Θεοδωράκης συμβολίζει για μένα ένα ελεύθερο πνεύμα που αγαπάει τις χαρές της ζωής, τους φίλους, τη φύση, είναι υμνητής του έρωτα, παλεύει μέσα από την τέχνη του για το δίκαιο του ανθρώπου και την ελευθερία του. Στα περβόλια φαίνεται ξεκάθαρα η αγάπη του για τη ζωή χωρίς να φοβάται τον θάνατο. Αυτός είναι για μένα ο Μίκης Θεοδωράκης: ένα θείο δώρο, ένας ήρωας που ήρθε να μας δώσει πολλά μέσω της τέχνης του.

Ρίτα Αντωνοπούλου:

Από το τεράστιο έργο του Μίκη Θεοδωράκη θα εστιάσω στο «Μαουτχάουζεν» και στο τραγούδι «Ασμα Ασμάτων». Μέσα από τους στίχους τους ο Ιάκωβος Καμπανέλλης περιγράφει με έναν μοναδικό τρόπο την κατάσταση στα στρατόπεδα συγκέντρωσης. Εχοντας συμμετάσχει και σε παραστάσεις με βασικό άξονα τον συγκεκριμένο κύκλο τραγουδιών και έχοντάς τα ερμηνεύσει, η συγκίνηση, η ανατριχίλα και το δέος που ένιωθα ήταν απερίγραπτα. Δεν μπορούσα να συγκρατήσω τα δάκρυά μου. Είναι και ένα τραγούδι φορτισμένο από μια προσωπική μνήμη. Ο στίχος που με συγκλονίζει είναι «τι ωραία που είναι η αγάπη μου και ένα χτενάκι στα μαλλιά» το έχω συνδυάσει με την κόρη μου, η οποία με είχε ακούσει σε μια πρόβα να το λέω και είχε στενοχωρηθεί. Θεώρησε ότι απευθύνομαι σε εκείνη γιατί την είχα χάσει. Μου έλεγε «σε παρακαλώ μαμά μη λες αυτό το τραγούδι. Δεν έχω φύγει είμαι εδώ».

Σοφία

Παπάζογλου:

Ο αγαπημένος κύκλος τραγουδιών από το τεράστιο έργο του Μίκη Θεοδωράκη για μένα είναι «Τα τραγούδια του νεκρού αδερφού». Ξεχωρίζω το «Στα περβόλια» γιατί αυτό που περιγράφει στους στίχους είναι ανατριχιαστικό. Μου προκαλεί συγκίνηση και δέος. Οσες φορές και να το τραγουδήσω ανεβαίνουν δάκρυα στα μάτια μου. Για μένα αυτό το τραγούδι είναι σαν να υπήρχε πάντα.

INFO{CR}

Μίκης Θεοδωράκης, {LF}«Είσαι Ελληνας! {LF}Αυτό που ήσουν {LF}κάποτε θα γίνεις ξανά», {LF}τη Δευτέρα 24 Ιουνίου στις 21.00 στο Καλλιμάρμαρο. Εισιτήρια και ομαδικές κρατήσεις: viva.gr, 11876