Νίκος Κυπουργός

Ονειρεύτηκα ότι κοιμόμουν και μες στον ύπνο μου έβλεπα ένα όνειρο. Τα όνειρά μου μοιάζουν συχνά με φράκταλ. Βλέπω, ας πούμε, ότι ο Κουροσάβα ονειρεύεται τον Φελίνι, κι εκείνος με τη σειρά του τον Πεσόα. Αναρωτιέμαι αν όλοι οι μεγάλοι καλλιτέχνες ονειρεύονταν τη ζωή τους ή ζούσαν τα όνειρά τους. Κι όταν έρχονται και με επισκέπτονται στα όνειρά μου, απρόσκλητοι βέβαια, αφού δεν μπορώ από μόνος μου να τους καλέσω, δεν δίνουν ποτέ σαφείς απαντήσεις.

Είχα πάντα την απορία, από πού έρχονται τα όνειρά μας. Απ’ αυτό το ανεξιχνίαστο ασυνείδητο; Το δικό μας; Το λεγόμενο συλλογικό; Και πόσο δικά μας είναι τα όνειρά μας; Μήπως, όπως τα έργα τέχνης, όσο πιο ωραία και πιο σημαντικά είναι, τόσο λιγότερο μας ανήκουν; Κι αυτό με οδηγεί ακόμα πιο μακριά. Τι είναι εν τέλει αληθινά δικό μας, εκτός από την ψευδαίσθηση του εγώ, που αυτή τελικά είναι και το μόνο πράγμα που γεννιέται και πεθαίνει;

Αν είναι αλήθεια ότι τίποτα δεν χάνεται στο Σύμπαν, καμία πληροφορία, τότε κάπου θα κρύβονται και τα όνειρά μας, ίσως σκόρπια στα άπειρα παράλληλα Σύμπαντα, ίσως μαζεμένα σ’ ένα σημείο, εκεί όπου συγχέονται το πριν και το μετά.

Υπάρχει κι εκείνος ο χρόνος ανάμεσα. Αυτή η ώρα μεταξύ ύπνου και ξύπνιου γίνεται ώρες ώρες απρόσμενα δημιουργική. Λίγο πριν κοιμηθώ, λίγο πριν ξυπνήσω. Γελάστε όσο θέλετε, αλλά είναι πολλές οι μουσικές που γεννιούνται μέσα μου εκείνες τις ώρες. Εχω πάντα δίπλα στο κρεβάτι μολύβι και πεντάγραμμο. Νότες και ρυθμοί ακροβατούν μπροστά μου, έρχονται από ταξίδια μακρινά στον χρόνο και στον χώρο, χοροπηδούν χωρίς να συγκρούονται και καταλήγουν άλλοτε σε δυο – τρεις εμμονικές νότες που με στοιχειώνουν, άλλοτε σε σύνθετες, πολύπλοκες δομές χωρίς τέλος, που παλεύω απελπισμένα να θυμηθώ μετά. Κάποιες φορές, ευτυχώς, βρίσκω το πρωί γραμμένες ιδέες και μουσικές φράσεις ολόκληρες, χωρίς φυσικά να μπορώ να θυμηθώ πότε και πού τις έγραψα.

Με εξαίρεση ίσως τους εφιάλτες, δεν μπορούμε εύκολα να μεταφέρουμε ένα όνειρο, όσο καλά κι αν το θυμόμαστε. Εμείς. Ο Μότσαρτ όμως ή ο Πικάσο μήπως μπορούσαν; Μήπως όταν γράφει κάποιος ή ζωγραφίζει, ζωντανεύει ένα όνειρο; Αλλοτε ονειρεύεται εικόνες, άλλοτε ονειρεύεται σε πρόζα ή σε στίχο ή σε νότες.

Λένε ότι τα όνειρα που μπορούν να πραγματοποιηθούν δεν είναι αληθινά όνειρα, αλλά επιθυμίες. Ομως κάποιοι τα όνειρά τους τα κάνουν ποιήματα, μουσικές, πίνακες, ταινίες. Μερικές φορές σκέφτομαι ότι ίσως τα μόνα αληθινά όνειρα να είναι τα έργα τέχνης. Είναι όνειρα πραγματοποιημένα.

Ολα συγχέονται μέσα μου. Ονειρεύτηκα ότι κοιμόμουν και μες στον ύπνο μου έβλεπα ένα όνειρο, ότι είχα γράψει, λέει, μουσική για τη «Μήδεια» του Μποστ. Και όταν ξύπνησα κατάλαβα πως ήταν όνειρο. Μα όταν ξύπνησα στ’ αλήθεια, ήταν αλήθεια.

O Νίκος Κυπουργός είναι συνθέτης. Εχει συνθέσει έργα για το θέατρο και τον κινηματογράφο, φωνητική μουσική, ορχηστρική μουσική, μουσική δωματίου, για χορό, καθώς και τραγούδια και έχει βραβευθεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Στις 27 και 28 Ιουνίου παρουσιάζει έπειτα από παραγγελία της Εθνικής Λυρικής Σκηνής τη «Μήδεια» του Μποστ ως οπερέτα, στο πλαίσιο του κύκλου Operetta Restart, στην αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της ΕΛΣ, στο Κέντρο Πολιτισμού Ιδρυμα Σταύρος Νιάρχος