Καυτό 20ήμερο με {CR}απειλές για κυρώσεις και στο βάθος… νέα μέτρα

Μετά την απομάκρυνση από τις κάλπες, ο λογαριασμός των πρόσφατων παροχών αλλά και των προεκλογικών υποσχέσεων μπαίνει με ανοιχτά χαρτιά στο τραπέζι των θεσμών. Μέχρι πρότινος, τα μισόλογα από ορισμένες πλευρές των θεσμών, κυρίως από την Κομισιόν, έδωσαν το περιθώριο ελιγμών στην κυβέρνηση αλλά τώρα έρχεται η ώρα της αλήθειας.

Οι πρώτες εκτιμήσεις της Κομισιόν υποδεικνύουν «μαύρη τρύπα» η οποία μπορεί και να ξεπερνά τα 5 δισ. ευρώ στη διετία 2019-20, με τις υστερήσεις να οδηγούν σε απώλεια των στόχων για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ. Η σύνταξη της έκθεσης ενισχυμένης εποπτείας από τους τεχνοκράτες των Βρυξελλών βρίσκεται στην τελική της ευθεία καθώς στις 3 Ιουνίου, στη συνεδρίαση του EuroWorking Group, το ελληνικό ζήτημα μπαίνει στο τραπέζι.

Στις 5 Ιουνίου η έκθεση θα δοθεί επισήμως στη δημοσιότητα και στις 13 Ιουνίου παροχές, υποσχέσεις, καθυστερήσεις και πισωγυρίσματα θα τεθούν στη συνεδρίαση του Eurogroup στο Λουξεμβούργο. Σε εκείνη τη συνεδρίαση, αναλόγως της τροπής που θα λάβουν οι εξελίξεις, δεν αποκλείεται να συζητηθεί ακόμα και το ενδεχόμενο «παγώματος» των μεσοπρόθεσμων μέτρων για το χρέος τα οποία εγκρίθηκαν ένα χρόνο νωρίτερα, τον Ιούνιο του 2018, ως αντάλλαγμα στις ελληνικές δεσμεύσεις για πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ έως και το 2022 και 2,2% έως και το 2060. Η ελληνική κυβέρνηση, όμως, θεωρούν οι θεσμοί, δεν τηρεί τις δεσμεύσεις της.

Τα προβλήματα ξεκινούν ακριβώς στο πεδίο των δημοσιονομικών στόχων. Οι πρώτες μετρήσεις των Βρυξελλών έδειξαν ότι μόνο για το 2019, η υστέρηση έναντι του στόχου υπερβαίνει το 1,5 δισ. ευρώ με το πρωτογενές πλεόνασμα να υποχωρεί σχεδόν μια μονάδα κάτω από το όριο του 3,5% του ΑΕΠ. Ακόμα χειρότερα, το 2020 σύμφωνα με πληροφορίες το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται από τις Βρυξέλλες πως τείνει προς την περιοχή του 1,5% -2% του ΑΕΠ, πολύ πιο κάτω και από το ανεπίσημο – επί του παρόντος – νέο όριο του 2,5% του ΑΕΠ που επιχείρησε να καθιερώσει ως στόχο η κυβέρνηση με την ιδιόμορφη παροχή «εγγυήσεων» από το μαξιλάρι ταμειακών διαθεσίμων.

Στο ενδεχόμενο χρήσης των ταμειακών διαθεσίμων ως «εγγύηση» δε, οι θεσμοί αντιδρούν κατηγορηματικά επιμένοντας στην ανάγκη τήρησης των αρχικών δεσμεύσεων.

Από την πλευρά του το ελληνικό υπουργείο Οικονομικών, κάνει έναν εντελώς διαφορετικό λογαριασμό. Εκτιμά ότι τα πρόσφατα μέτρα τα οποία τέθηκαν σε ισχύ πριν από τις κάλπες  (επίδομα στους συνταξιούχους, ΦΠΑ, ρυθμίσεις οφειλών σε έως 120 δόσεις) έχουν δημοσιονομικό κόστος 0,7% του ΑΕΠ για φέτος ή περίπου 1,4 δισ. ευρώ και κάπως έτσι, το πρωτογενές πλεόνασμα από 4,1% του ΑΕΠ θα κλείσει τελικά στο 3,5%.

ΑΠΟΚΛΙΣΕΙΣ. Ενα μεγάλο μέρος της απόκλισης ανάμεσα στις εκτιμήσεις των Βρυξελλών και του υπουργείου Οικονομικών έχει να κάνει με την ενεργοποίηση της ρύθμισης χρεών στην Εφορία. Η Κομισιόν, σύμφωνα με πληροφορίες, στις αρχικές της εκτιμήσεις προέβλεπε τρύπα στα φετινά έσοδα η οποία θα μπορούσε να προσεγγίσει ακόμα και το 0,5% του ΑΕΠ ή περίπου 1 δισ. ευρώ.

Από την πλευρά του το υπουργείο Οικονομικών, κατά την κατάθεση της ρύθμισης στη Βουλή εκτιμούσε, μέσω της έκθεσης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, πως δεν μπορεί να προβλεφθεί η επίπτωση. Λίγες ώρες αργότερα ο Ευκλείδης Τσακαλώτος προέβλεπε πρόσθετα έσοδα 200 εκατ. ευρώ, εκτίμηση την οποία μέχρι πρότινος κάθε άλλο παρά συμμερίζονταν οι τεχνοκράτες των θεσμών. Στο πεδίο αυτό, όμως, δεν αποκλείεται τελικά να υπάρξουν συγκλίσεις σε νέες εκτιμήσεις περιορίζοντας ενδεχομένως τις αρχικές προβλέψεις «μαύρης τρύπας». Ακόμα και έτσι, όμως, τα νούμερα συνεχίζουν να μη βγαίνουν. Για το 2020, οι προβλέψεις του ίδιου του υπουργείου Οικονομικών θέτουν τον πήχη του πλεονάσματος στο 2,5% του ΑΕΠ, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, ενεργοποιώντας την «εγγύηση» από το μαξιλάρι ταμειακών διαθεσίμων της χώρας στην οποία αντιδρούν οι θεσμοί.

Για την αναπτυξη. Ενστάσεις από την πλευρά των θεσμών υπάρχουν και στην ποιότητα των μέτρων τα οποία επέλεξε ως ελαφρύνσεις η ελληνική κυβέρνηση. Παρότι όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές αναγνωρίζουν ότι οι φορολογικοί συντελεστές στην Ελλάδα είναι πολύ υψηλοί και «κόβουν» ανάπτυξη, το μεγαλύτερο μέρος του πακέτου Τσίπρα αναλώθηκε στη γνωστή συνταγή της επιδοματικής πολιτικής, υπό μορφή «13^ης σύνταξης» αυτή τη φορά.  Το μέγεθος των τελικών αποκλίσεων στις οποίες θα καταλήξει η Κομισιόν, θα διαμορφώσει το εύρος των πιθανών κυρώσεων. Ηδη στους κόλπους των θεσμών συζητείται το ενδεχόμενο αναγκαστικής εφαρμογής της προνομοθετημένης μείωσης του αφορολογήτου από το 2020, την οποία η Κομισιόν στην τελευταία της έκθεση είχε αφήσει ξεκάθαρα να εννοηθεί πως υπάρχει το περιθώριο να αποφευχθεί.

Στους κόλπους των κρατών – μελών, άλλωστε, γίνονται ζυμώσεις για ενδεχόμενο μπλόκο στην πρόωρη αποπληρωμή μέρους του δανείου του ΔΝΤ. Το ολλανδικό Κοινοβούλιο, φέρουν οι πληροφορίες έτοιμο να ανάψει κόκκινο. Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, το πραγματικό κόστος δεν είναι ευκαταφρόνητο (150 εκατ. ευρώ θα χάσει η Ελλάδα τα οποία θα κέρδιζε από τόκους) αλλά μεγαλύτερο είναι το κόστος από το αρνητικό μήνυμα στις αγορές.

Το ενδεχόμενο ακύρωσης της προσυμφωνημένης μείωσης του επιτοκιακού πέναλτι στο κόστος του δεύτερου πακέτου χρηματοδότησης στα χρόνια των Μνημονίων εξετάστηκε επίσης  (περίπου 300 εκατ. ευρώ τον χρόνο) αλλά οι πληροφορίες αναφέρουν πως δεν είναι πολύ πιθανό να εφαρμοστεί. Αντίθετα, ανάλογα με το μέγεθος της κόντρας (ή του συμβιβασμού) δεν αποκλείεται «πάγωμα» των εκταμιεύσεων κερδών από ελληνικά ομόλογα. Κάθε δόση ανά εξάμηνο, είναι 600 εκατ. ευρώ αλλά η επόμενη εκταμίευση θα γίνει όταν σίγουρα θα έχουν μεσολαβήσει εθνικές εκλογές, τον ερχόμενο Δεκέμβριο.