Οικογένειες – παράσιτα και τζιχαντιστές

Αν και κατά τη διάρκεια του φετινού φεστιβάλ έχουμε δει καλές ταινίες – ανάμεσά τους το «Πόνος και δόξα» του Πέδρο Αλμοδόβαρ και το «Sorry we missed you» του Κεν Λόουτς – χρειάστηκε να περάσουν αρκετές μέρες μέχρι να δούμε μια ταινία από το διεθνές διαγωνιστικό τμήμα που ν’ αφήσει μέσα μας πραγματικά έντονο αποτύπωμα.

Αυτή η ταινία είναι κορεάτικη και λέγεται «Παράσιτο» του Μπονγκ Τζουν Χο, ενός νέου σκηνοθέτη που με ταινίες όπως το «Snowpiercer» και ο «Επισκέπτης» έχει χαράξει ένα εντελώς δικό του, προσωπικό στυλ σε ό,τι αφορά τον κινηματογραφικό τρόμο και το cinema fantastique. Εν προκειμένω δεν υπάρχει τόσο τρόμος όσο μια έκτακτη ιδέα, ένα πανέξυπνο παιχνίδι απάτης ανάμεσα στο Καλό και το Κακό, με απρόβλεπτη εξέλιξη. Μια φτωχή τετραμελής οικογένεια, μια οικογένεια «παρασίτων» της οποίας το σπίτι θυμίζει υπόνομο, ετοιμάζει το τέλειο σχέδιο έτσι ώστε να εισβάλει σε μια άλλη οικογένεια και να καρπωθεί από αυτήν. Το σχέδιο δείχνει πραγματικά ευφυές και εξίσου ευφυώς ο Μπονγκ Τζουνγκ Χο συνδέει την καλά μελετημένη πρόβα με τη ριψοκίνδυνη πράξη. Ομως υπάρχει, τελικά, το τέλειο σχέδιο; Ή μήπως η απειλή του απρόβλεπτου παράγοντα, του ανθρώπινου παράγοντα, έχει τον τελευταίο λόγο; Η απάντηση βρίσκεται σε μια ταινία που ξεχωρίζει για την υψηλή αισθητική, την αψεγάδιαστη σεναριακή δομή, τον έξυπνο κοινωνικό σχολιασμό  και βέβαια, τη σκηνοθεσία της.

ΟΙ ΝΕΟΙ ΝΤΑΡΝΤΕΝ. Πώς μπορεί να δημιουργηθεί ένας έφηβος τζιχαντιστής; Πόσο επικίνδυνος μπορεί να γίνει; Και πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση όταν το παιδί αποφασίζει όντως να αναλάβει δράση; Τα παραπάνω ερωτήματα τίθενται ψυχρά στον «Νεαρό Αχμέντ», τελευταία ταινία των βέλγων αδελφών Ζαν Πιερ και Λικ Νταρντέν, οι οποίοι καταγράφουν βήμα προς βήμα την πορεία του νεαρού χωρίς να κρίνουν (πόσο μάλλον να κατακρίνουν) τις πράξεις του. Επίκαιρο θέμα, καλά ειπωμένο, σε μια σφιχτή, δεμένη αλλά όχι σπουδαία ταινία των βέλγων αδελφών που μετρούν δύο Χρυσούς Φοίνικες με τη «Ροζετά» και το «Παιδί».

Ηθοποιός τεράστιας κλάσης, η Γαλλίδα Ιζαμπέλ Ιπέρ έχει μακρά ιστορία με το φεστιβάλ των Καννών, στο οποίο οι ταινίες της συμμετέχουν από τη δεκαετία του 1970. Η Ιπέρ εξάλλου μετρά δύο βραβεία ερμηνείας – το 1978 για το «Violette noziere» του Κλοντ Σαμπρόλ και το 2001 για τη «Δασκάλα του πιάνου» του Μίκαελ Χάνεκε – και ήταν πρόεδρος της κριτικής επιτροπής όταν ο Χάνεκε κέρδισε τον πρώτο Χρυσό Φοίνικά του το 2009 με τη «Λευκή κορδέλα». Λίγα χρόνια αργότερα η ίδια ηθοποιός βρισκόταν ανάμεσα στο καστ της «Αγάπης» για την οποία ο Χάνεκε κέρδισε τον δεύτερο Χρυσό Φοίνικά του.

Το ζήτημα βέβαια με την Ιπέρ είναι ότι μπορεί και δίνει ανάσα ακόμα και σε αδύναμες ταινίες, καταφέρνει πάντα να γίνει η ψυχή του έργου στο οποίο παίζει και αυτό ακριβώς συμβαίνει στη «Frankie», μια διεθνούς καστ συμπαραγωγή που σκηνοθέτησε ο Αμερικανός Αϊρα Σακς στο υπέροχο χωριό Σίντρα της Πορτογαλίας. Η Ιπέρ είναι η ηρωίδα του τίτλου, μια γυναίκα που ενώ οδεύει προς το τέλος της ζωής της (δεν μαθαίνουμε τον λόγο), ζητεί να δει συγκεντρωμένα κοντά της κάποια πρόσωπα που την έχουν σημαδέψει. Ο νυν σύζυγος, ένας πρώην σύζυγος, μια πολύ καλή φίλη, δύο μεγάλα παιδιά από διαφορετικούς γάμους. Ο Σακς κινηματογραφεί με αγάπη και μια σχετική αθωότητα ανθρώπινες, αναγνωρίσιμες καταστάσεις που όμως δεν δείχνουν να καταλήγουν κάπου σε μια ταινία που θέλει να γίνει λίγο Γούντι Αλεν και λίγο Ερίκ Ρομέρ· κάτι λίγο τέλος πάντων… Ωστόσο, όσοι τη δουν πολύ δύσκολα θα αντισταθούν να επισκεφθούν την Σίντρα, ένα υπέροχο μέρος και τελικά το μόνον που σου μένει στη μνήμη από την ταινία.