«Ξιφομαχία» για μετανάστες και ανεργία των νέων

Ηταν μια αναπάντεχα έντονη συζήτηση. Το χθεσινό ντιμπέιτ των υποψηφίων για την προεδρία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τα είχε όλα. Επιχειρήματα, υπονοούμενα, επιθέσεις και διαφορετικές απόψεις. Το θέμα της μετανάστευσης ήταν εκείνο που απασχόλησε ιδιαίτερα τόσο τους έξι υποψηφίους που πήραν μέρος όσο και τους ευρωπαίους πολίτες που έστελναν κατά χιλιάδες τα ερωτήματά τους. Η οικονομία, η εξωτερική πολιτική και το κύμα λαϊκισμού και ευρωσκεπτικισμού που αυξάνεται απασχόλησαν επίσης τους ομιλητές.

Οι δύο βασικότεροι υποψήφιοι για την προεδρία της Κομισιόν, ο Μάνφρεντ Βέμπερ του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος και ο Φρανς Τίμερμανς του Κόμματος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών, διασταύρωσαν τα ξίφη τους όχι μόνο στο θέμα της μετανάστευσης αλλά κυρίως στο ζήτημα της ανεργίας της νεολαίας και της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. Ο Τίμερμανς είπε ότι πρόσφατα βρέθηκε στην Πορτογαλία και οι νέοι τον ρωτούσαν γιατί ο Βέμπερ αντιτάχθηκε στη λήψη μέτρων για την οικονομική ανάπτυξη – επειδή υπήρχε ο φόβος ότι η χώρα θα ξεπεράσει το όριο του 3% στο έλλειμμα του προϋπολογισμού. Ο Βέμπερ ανταπάντησε: «Δηλαδή για την οικονομία πιστεύετε ότι η λύση είναι η αλληλεγγύη και όχι η υπευθυνότητα;».

Οι αντιπαραθέσεις δεν έλειψαν καθώς στη συζήτηση συμμετείχαν επίσης η Μαργκρέτε Βεστάγκερ από τη Συμμαχία των Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη, η Σκα Κέλερ από το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα, ο Νίκο Κιου από την Ευρωπαϊκή Αριστερά και ο Γαν Ζαχραντίλ από τη Συμμαχία των Συντηρητικών και Μεταρρυθμιστών στην Ευρώπη. Οι δύο γυναίκες πολιτικοί ήταν ιδιαίτερα καλές στις τοποθετήσεις τους, ενώ ο Τίμερμανς δέχθηκε αρκετές φορές χειροκροτήματα από το κοινό. Αντίθετα ο Βέμπερ δεν στάθηκε στο ύψος των περιστάσεων, σύμφωνα με τους αναλυτές.

Για το μέγα θέμα του Μεταναστευτικού όλοι συμφώνησαν πως χρειάζονται ριζικές λύσεις και ότι η Ευρώπη μέχρι τώρα δεν έχει σταθεί στο ύψος των περιστάσεων. Δεν ήταν λίγοι οι υποψήφιοι – μεταξύ των οποίων ο Τίμερμανς και ο Βέμπερ – που τόνισαν πως χρειάζεται μια συμφωνία με την Αφρική για να περιοριστεί το κύμα των προσφύγων και να μη χάνονται πια τόσες χιλιάδες ζωές κάθε χρόνο στη Μεσόγειο. Ο Ζαχραντίλ πάντως επανέφερε την πρόταση για κέντρα υποδοχής προσφύγων εκτός εδάφους της ΕΕ, έπειτα από συμφωνία με τρίτες χώρες.

Οι περισσότεροι υποψήφιοι τόνισαν πως χρειάζεται να φορολογηθούν περισσότερο οι επιχειρήσεις και να υπάρξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών, ιδιαίτερα στο θέμα της μετανάστευσης, το βάρος της οποίας σηκώνουν λίγες χώρες – κυρίως οι χώρες του Νότου. Η επίτροπος Ανταγωνισμού Βεστάγκερ είπε με έμφαση πως χρειάζεται κοινό σύστημα ασύλου, και όσον αφορά τις θέσεις εργασίας ανέφερε πως δημιουργήθηκαν 12 εκατομμύρια τα τελευταία πέντε χρόνια, αλλά πολλές εξ αυτών δεν πληρώνουν καλά. «Η μετανάστευση θα μείνει λόγω της κλιματικής αλλαγής» και πρέπει να αποφασίσουμε τι θα κάνουμε άμεσα γι’ αυτό.

Πάντως τις τελευταίες ημέρες οι Βρυξέλλες ζουν στους ρυθμούς του ντιμπέιτ. Εντός του Ευρωκοινοβουλίου η συμμετοχή και η αποχή των ψηφοφόρων στις ευρωεκλογές είναι ένα από τα ζητήματα που απασχολούν πολλούς. «Στη χώρα μου ο κόσμος ουσιαστικά δεν ενδιαφέρεται για τις ευρωεκλογές» μου λέει ο λιθουανός δημοσιογράφος Αντριους Μπαλτσιούνας μπροστά από τον αυτόματο πωλητή καφέ. «Βλέπουν τις Βρυξέλλες ως μια γραφειοκρατική μηχανή και αισθάνονται ότι οι ευρωεκλογές είναι το μέσον ώστε οι παλαιοί πολιτικοί να εξασφαλίσουν, στη δύση της καριέρας τους, ένα καλό συνταξιοδοτικό πρόγραμμα». Λίγο πριν ο γενικός γραμματέας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Κλάους Βέλε πάρει τη θέση του στο βήμα, μπήκα στον πειρασμό να μιλήσω με ανθρώπους που βλέπουν και ακούν όσα συμβαίνουν στο Ευρωκοινοβούλιο από μη επίσημες θέσεις. Πλησίασα στην κονσόλα των τεχνικών υπευθύνων της συνέντευξης Τύπου. Εκεί καθόταν ο βέλγος ηλεκτρολόγος Ζακόμπ Κλε που εργάζεται και για το τηλεοπτικό δίκτυο RTL. «Ποια είναι η γνώμη σου για την Ευρώπη;» τον ρωτάω. «Θέλω να παραμείνει ενωμένη, έχει όμως ανάγκη από μεγάλες αλλαγές». Και ποια είναι η αλλαγή που πιστεύει ότι έχει ανάγκη περισσότερο; «H αλλαγή σε σχέση με το πώς ζούμε». Λίγο αργότερα οι υποψήφιοι για την προεδρία της Κομισιόν στο ντιμπέιτ φάνηκαν να συμφωνούν μαζί του.