Στις φυλακές βασανιστηρίων του Ασαντ

Οι σύροι άνδρες ασφαλείας κρέμασαν τον Mουχάμεντ Γκάμπας από τους καρπούς των χεριών του για ώρες, τον χτύπησαν μέχρι να ματώσει, τον υπέβαλαν σε ηλεκτροσόκ και του έχωσαν ένα όπλο στο στόμα.

Ο Γκάμπας, ένας φοιτητής Νομικής από το Χαλέπι, ομολόγησε επανειλημμένα τo πραγματικό παράπτωμά του: οργάνωνε ειρηνικές αντικυβερνητικές διαδηλώσεις. Τα βασανιστήρια όμως συνεχίστηκαν για δώδεκα ημέρες, ώσπου συνέταξε ψεύτικη ομολογία για σχεδιασμό βομβιστικής επίθεσης. Κι αυτό, όπως δήλωσε στους «New York Times», ήταν μόνο η αρχή. Στάλθηκε με αεροπλάνο στην ασφυκτικά γεμάτη φυλακή της αεροπορικής βάσης Μεζ στη Δαμασκό, όπου αυτόν και άλλους κρατούμενους, τις παγωμένες νύχτες, τους έδεναν γυμνούς από έναν φράχτη και τους κατάβρεχαν με νερό. Σύμφωνα επίσης με τις καταγγελίες του Γκάμπας και άλλων επιζώντων, ένας αξιωματικός που αποκαλούσε τον εαυτό του «Χίτλερ», προκειμένου να διασκεδάζουν οι συνάδελφοί του, ανάγκαζε τους φυλακισμένους να υποδύονται τα σκυλιά, τα γαϊδούρια και τις γάτες, χτυπώντας όσους, κατά τη γνώμη του, δεν γάβγιζαν, νιαούριζαν ή δεν γκάριζαν σωστά.

Σε ένα στρατιωτικό νοσοκομείο, λέει ο Γκάμπας, είδε μια νοσοκόμα να χαστουκίζει στο πρόσωπο έναν ακρωτηριασμένο νοσηλευόμενο που εκλιπαρούσε για παυσίπονα. Ενώ σε μια άλλη φυλακή, μέσα σε μόλις έναν μήνα, μέτρησε δεκαεννέα συγκρατούμενούς του να χάνουν τη ζωή τους από επιδημίες και βασανιστήρια, παρατημένοι στην τύχη τους. «Ημουν ανάμεσα στους τυχερούς» δηλώνει. Εμεινε φυλακισμένος για δεκαεννέα μήνες, μέχρις ότου ένας δικαστής δωροδοκήθηκε για να τον απελευθερώσει.

Καθώς ο πρόεδρος της Συρίας Μπασάρ αλ Ασαντ, οκτώ χρόνια μετά την εξέγερση εναντίον του, πλησιάζει στη νίκη, ένα μυστικό, βιομηχανικό σχεδόν, σύστημα αυθαίρετων συλλήψεων και φυλακών βασανιστηρίων έχει κομβικό ρόλο στην επιτυχία του. Οσο ο συριακός στρατός, υποστηριζόμενος από τη Ρωσία και το Ιράν, αντιμετώπιζε τους ένοπλους επαναστάτες στα πεδία των μαχών, η συριακή κυβέρνηση διεξήγε έναν ανηλεή πόλεμο κατά των πολιτών ρίχνοντας εκατοντάδες χιλιάδες από αυτούς κυριολεκτικά σε μπουντρούμια, όπου βασανίστηκαν και δολοφονήθηκαν χιλιάδες.

Σύμφωνα με το Συριακό Δίκτυο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, περίπου 128.000 άνθρωποι δεν έχουν δώσει σημάδι ζωής και θεωρούνται είτε νεκροί είτε ακόμα υπό κράτηση. Σχεδόν 14.000 «σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια βασανιστηρίων», ενώ πολλοί άλλοι έχασαν τη ζωή τους υπό συνθήκες τέτοιες που η έρευνα του ΟΗΕ μιλά για «διαδικασία εξόντωσης». Στη Συρία, τον Λίβανο, την Τουρκία, την Ιορδανία, τη Γερμανία, τη Σουηδία και αλλού οι επιζώντες και οι οικογένειες όσων ακόμα κρατούνται ή αγνοούνται ζητούν βοήθεια. «Μη μας ξεχνάτε!». Οι μεν για να επουλώσουν τις βαθιές πληγές τους, οι δε για να βρουν κάποιο στοιχείο για την τύχη των αγαπημένων τους. Ο Γκάμπας, από το 2013 που απελευθερώθηκε, ζει στην Τουρκία και έχει την ευθύνη προγραμμάτων υποστήριξης των δικαιωμάτων γυναικών και προσφύγων.

H Φάντβα Μαχμούντ, που τώρα ζει στο Βερολίνο, δεν έχει ιδέα για το αν ο άνδρας της Αμπτελαζίζ αλ Χάιρ είναι ζωντανός. Εξι χρόνια πριν, ο Αλ Χάιρ, προβεβλημένος αντιφρονών του Αλ Ασαντ, πέταξε για τη Δαμασκό, από το εξωτερικό όπου βρισκόταν, έχοντας εξασφαλίσει εγγυήσεις για την ασφάλειά του, για συζητήσεις μεταξύ της κυβέρνησης και της «μη βίαιης» αντιπολίτευσης. Ο γιος της Μαχμούντ πήγε να τον παραλάβει. Κανείς από τους δύο δεν ξαναβγήκε από το αεροδρόμιο, που ελέγχεται από τις μυστικές υπηρεσίες της πολεμικής αεροπορίας. Κανείς δεν άκουσε τίποτα για αυτούς έκτοτε.

«Δεν έχουμε το δικαίωμα να μας καταβάλει η θλίψη» λέει η Μαχμούντ, πλέκοντας μια κουβέρτα καθισμένη στο σαλόνι της. «Πρέπει να συνεχίσουμε». Σε μια γωνία του δωματίου στέκεται μια στοίβα από κουβέρτες σε χρώματα λεβάντας, κίτρινο και γαλάζιο. Η στοίβα δεν σταματάει να μεγαλώνει. Φαντάζεται τον σύζυγό της να κρυώνει στη φυλακή. Τις φτιάχνει γι’ αυτόν.