Το πάρτι {CR}που έγινε μανιφέστο

Μα πού πήγε η πολιτική σκέψη της Σούζαν Σόνταγκ όταν στις σημειώσεις της για το Camp επεδίωξε να κάνει μία σχολιαστική παρωδία γύρω από την κιτς αισθητική συνδυασμένη με την γκέι εξωστρέφεια; Αυτό το Met Gala, με το κόκκινο-ροζ χαλί της φετινής θεματικής γύρω από τη μόδα και το Camp μοιάζει μία ακριβή γελοιότητα. Μία ατελέσφορη επιδειξιομανία – ωστόσο από τεχνικής πλευράς άριστα εκτελεσμένη – με πούπουλα, φτερά, κάπες με ατελείωτη ουρά, πλαστικά προσθετικά γύρω από τις καμπύλες του ήδη πειραγμένου στον πλαστικό χειρουργό σώματος της Κιμ Καρντάσιαν και των ποπ διάσημων ομοίων της. Αυτά σε ό,τι αφορά τις αφίξεις των celebrities οι οποίοι αισθάνονται ότι πρέπει να είναι επιθετικά προκλητικοί για να φανούν πολιτικά προχωρημένοι απέναντι από τον πρόεδρο Τραμπ. Ο οποίος, άλλωστε, σε ένα περασμένων ετών Met Gala έκανε πρόταση γάμου στην όμορφή του συνοδό, Μελάνια.

Γιατί στο εσωτερικό του μουσείου, η έκθεση είχε να παρουσιάσει μία άλλη ποιότητα περιεχομένου. Μία επιλογή υλικού από το αρχείο των συλλογών του Ινστιτούτου Ενδύματος του Μητροπολιτικού Μουσείου σε επιμέλεια του Αντριου Μπόλτον έφερνε σε διάλογο την ενδυματολογική ετικέτα της Αυλής του Λουδοβίκου ΙΔ’ (Βασιλιά Ηλιου των Βερσαλλιών του 17ου αιώνα) με τη σύγχρονη γκαρνταρόμπα που χρησιμοποιούν οι drag queens στις περφόρμανς τους. Με ενδιάμεσες στάσεις τις τουαλέτες της Μαρλέν Ντίντριχ και των τηλεοπτικών πρωταγωνιστριών της «Δυναστείας». Εννοείται ότι η άφιξη της Τζόαν Κόλινς ντυμένης με λευκή τουαλέτα Valentino, άπειρα φτερά μαραμπού και «διαμαντένια» τιάρα ήταν μία από τις πιο συναφείς Camp εμφανίσεις της βραδιάς.

Tο Camp που περιγράφεται στο δοκίμιο πολιτιστικής κριτικής της Σούζαν Σόνταγκ το 1964 «Notes on Camp» αρθρώνει την «ευαισθησία» του μέσου νου στην αγάπη «για το «αφύσικο» που παρουσιάζεται ταυτόχρονα ως τεχνητό και υπερβολικό». Μία τέτοια εικόνα ήταν εκείνη της Μπγιορκ, τη νύχτα των Οσκαρ του 2001, καθώς η ισλανδή μουσικός εμφανίστηκε με ένα φόρεμα σε σχήμα λευκού κύκνου του οποίου ο λαιμός στόλιζε το ντεκολτέ της και η Μπγιορκ άφησε το υποτιθέμενο αυγό του στο κόκκινο χαλί. Αυτό το φόρεμα-κύκνος, του σχεδιαστή από τη Βόρεια Μακεδονία Μάργιαν Πεγιόσκι εκτίθεται στην έκθεση του Ινστιτούτου Ενδύματος. Ας σημειώσουμε όμως ότι το Camp απέκτησε ρίζες στην queer κουλτούρα, καθώς η ένταση της τεχνητής υπερβολής του ύφους του σε μια άλλη εποχή του παρελθόντος λειτούργησε καταλυτικά. Οταν οι μικροαστικές αντιλήψεις θεωρούσαν την ομοφυλοφιλία «αφύσικη» και την αντιμετώπιζαν ως ένα  έγκλημα «χυδαίας αναξιοπρέπειας»,  η queer κουλτούρα  οικειοποιήθηκε με στόμφο την ετικέτα της αριστοκρατίας για να τις ανατρέψει.

Σήμερα αυτή η αισθητική προκαλεί αμφιβολίες για τα οπτικά ερεθίσματα με τα οποία οι περφόρμερ προκαλούν το κοινό τους στην παρωδία της συζήτησης για τα «προφανή» δύο φύλα και τα πολλαπλά «αφύσικα». Ειδικά αν το θέαμα κλίνει προς το εκκωφαντικό κιτς και οι γκροτέσκ πόζες – όπως το στριπτίζ της Lady Gaga και το θέαμα των τριών κοστουμιών της – εκτοπίζουν το θαρραλέο χιούμορ. Ωστόσο αξίζει να διαχωρίσουμε τα εκθέματα του μουσείου από τα τεκταινόμενα του κόκκινου-ροζ χαλιού.

Για τις δύσκολες ημέρες της πολιτικής, μία ενδυματολογική έξαρση είναι θεραπευτική. Σαν φάρμακο που γίνεται φαρμάκι.