Το πλήθος στη λογοτεχνία και την παγκόσμια Ιστορία

Μια έννοια φορτισμένη τα τελευταία χρόνια, το πλήθος, είναι η κεντρική θεματική στη διοργάνωση της 16ης Διεθνούς Εκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Κάτω από τον γενικό τίτλο «Το πλήθος ως πρωταγωνιστής στη λογοτεχνία και την Ιστορία», λοιπόν, εντάσσονται διαφορετικές εκδηλώσεις και συζητήσεις. Ενας από τους σημαντικότερους προσκεκλημένους της διοργάνωσης, ο γάλλος συγγραφέας Ερίκ Βυϊγιάρ (μόλις κυκλοφόρησε η «14η Ιουλίου» από τις εκδ. Πόλις) συνομιλεί με τον αναπληρωτή καθηγητή Νεότερης Ευρωπαϊκής Ιστορίας του Τμήματος Ιστορίας & Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής ΕΚΠΑ Κώστα Γαγανάκη με θέμα «Ο χαρακτήρας του πλήθους: από τη Γαλλική Επανάσταση στα Κίτρινα Γιλέκα». Συντονιστής της συζήτησης θα είναι ο δημοσιογράφος, διευθυντής της ΔΕΒΘ, Μανώλης Πιμπλής.

Στη συζήτηση, εξάλλου, με θέμα «Το πλήθος στις πλατείες. Μνήμη μιας χαμένης κοινότητας;» άλλοι τρεις σημαντικοί ξένοι συγγραφείς, καλεσμένοι της διοργάνωσης, ο Κολομβιανός Σαντιάγκο Γκαμπόα, η Τουρκάλα Ασλί Ερντογάν και ο ισπανός Πέδρο Ολάγια συνομιλούν για τις πολλές πτυχές του θέματος αυτού: Ποιο είναι αυτό το σύνολο ανθρώπων που συνεργούν χωρίς κομματική ταυτότητα, χωρίς αναγκαστικά συγκεκριμένη ιδεολογία και κυρίως χωρίς αντιπροσώπευση; Τι ζητούν από την κεντρική εξουσία και πόσο εισακούονται; Τι μπορούν άραγε να πετύχουν; Τη συζήτηση συντονίζει ο γνωστός έλληνας συγγραφέας Πέτρος Μάρκαρης.

ΜΕΤΑ ΤΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ. Το πλήθος έκανε αισθητή την παρουσία του σε αρκετές περιπτώσεις μετά τη δικτατορία στην Ελλάδα και εικόνες από εκείνη την περίοδο μπαίνουν στο μικροσκόπιο της συζήτησης «Το πλήθος στην εικόνα, 1974-2019: κομπάρσος ή πρωταγωνιστής;». Από τη σκοπιά των πολιτισμικών, κοινωνικών και πολιτικών σπουδών οι συνομιλητές/τριες θα εστιάσουν σε πρόσφατες και αναγνωρίσιμες εικόνες πλήθους, εξηγώντας την ιστορία που αναδύεται μαζί του και αναλύοντας την πολιτική τους σημασία σήμερα. Ομιλητές θα είναι οι Δημήτρης Παπανικολάου (αναπληρωτής καθηγητής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης), Αντζελα Δημητρακάκη (συγγραφέας, καθηγήτρια Ιστορίας και Θεωρίας της Σύγχρονης Τέχνης στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου), Αλέξανδρος Κιουπκιολής (επίκουρος καθηγητής, Τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ), Αθηνά Αθανασίου (καθηγήτρια Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο). Συντονιστής θα είναι ο Δημήτρης Παπανικολάου.

Στη συζήτηση «Η ιστορία από την πλευρά του πλήθους. Οψεις αυθορμητισμού και μαζικότητας στο παρελθόν της Ελλάδας και της Ευρώπης» με τον φακό του ιστορικού αλλά και του πολιτικού επιστήμονα εξετάζονται η ίδια η έννοια του πλήθους, παραδείγματα δραστηριοποίησής του στον ελληνικό 20ό αιώνα αλλά και σε ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο. Συμμετέχουν: Βαγγέλης Καραμανωλάκης (επίκουρος καθηγητής Νεότερης και Σύγχρονης Ιστορίας, ΕΚΠΑ), Κώστας Γαγανάκης (αναπληρωτής καθηγητής Νεότερης Ευρωπαϊκής Ιστορίας, Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας, Φιλοσοφική Σχολή ΕΚΠΑ), Γιάννης Σταυρακάκης (αναπληρωτής καθηγητής, Τμήμα Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ). Συντονίζει ο Μ. Πιμπλής.

Τέλος, η συζήτηση «Αψυχες φιγούρες από χαρτόνι». Το πλήθος στο μικροσκόπιο της λογοτεχνίας και της κριτικής έχει στόχο να εξετάσει με τη ματιά του φιλολόγου και του κριτικού λογοτεχνίας το πώς το πλήθος παρουσιάζεται (ή δεν παρουσιάζεται) σε λογοτεχνικά κείμενα, το πώς αντιμετωπίζεται από την κριτική, αλλά και από τη θεωρία της λογοτεχνίας. Ομιλητές θα είναι οι Αριστοτέλης Σαΐνης και Γιώργος Περαντωνάκης (κριτικοί λογοτεχνίας), Ελένη Παπαργυρίου (επίκουρη καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Πατρών). Συντονιστής θα είναι ο Βαγγέλης Χατζηβασιλείου (δημοσιογράφος, κριτικός βιβλίου).