«Η αγάπη είναι το πιο σκληρό χειρουργείο»

Τα τελευταία χρόνια στο θέατρο Σημείο η κεντρική ιδέα πάνω στην οποία χτίζεται το ρεπερτόριο είναι ο άνθρωπος και οι πληγές του. Ο άνθρωπος που πέφτει και σηκώνεται. Με αυτόν λοιπόν τον γνώμονα, ο – και καλλιτεχνικός διευθυντής του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά – Νίκος Διαμαντής παρουσιάζει από τις 4 Μαΐου την παράσταση «Σκηνές από έναν γάμο». Σκηνοθετώντας τους Ιωάννα Μακρή, Πέρη Μιχαηλίδη, Κατερίνα Παρισσινού και Λευτέρη Παπακώστα, δράττεται της ευκαιρίας για να μιλήσει για τον εαυτό και την αγάπη που στοιχειώνουν το έργο του Ινγκμαρ Μπέργκμαν.

«Οδηγηθήκαμε στις “Σκηνές από έναν γάμο” για να μιλήσουμε όχι προφανώς για τον γάμο και τα προβλήματά του αλλά για τις ανθρώπινες πληγές της ψυχής. Για τον τρόπο που δύο άνθρωποι, ένα ζευγάρι, βρίσκεται κάπου μέσα στον κόσμο κι ακουμπάει τις τρύπες της ψυχής του. Ο Μπέργκμαν βυθίζει το χέρι του βαθιά μέσα στις ψυχές τους και δείχνει ότι μέσα σ’ αυτά τα 20 χρόνια της κοινής ζωής τους επιλέγουν ένα πράγμα: την αγάπη. Μπορεί να ακούγεται κοινότυπο, εύκολο, αλλά δεν είναι καθόλου εύκολο να οδηγηθείς σε μια πραγματική, βαθιά αγάπη, ξεπερνώντας την επιπολαιότητα, τη σύγχυση, την ανοησία, τη ματαιοδοξία, τη ρουτίνα του ανθρώπου. Θέλει κατά την προσωπική μου άποψη να υπερβείς τους προσωπικούς εγωισμούς για να μπορέσεις να συνυπάρξεις με έναν άλλον άνθρωπο και νομίζω ότι αυτό είναι το νόημα του ανεβάσματος και του τρόπου με τον οποίο θέλουμε να το παρουσιάσουμε. Παρουσιάζουμε μια παράσταση η οποία με χειρουργικό τρόπο χρησιμοποιώντας δύο ζευγάρια, ένα ζευγάρι της νιότης κι ένα ζευγάρι μεγαλύτερο, διαγράφει όλη αυτή την πορεία των 20 ετών συνομιλώντας μαζί τους ως φωνές ή σχέσεις που επανέρχονται, ως φωλιές μέσα στις ψυχές των ανθρώπων, ως γνώση κατακτημένη η οποία οδηγεί το μεγαλύτερο ζευγάρι στην πείρα ζωής και στην πείρα της αγάπης. Είναι μια βαθιά πνευματική συνομιλία δύο ανθρώπων, μια χειρονομία που προσπαθεί τη συγκεκριμένη στιγμή αυτού του είδους την πρόταση, να μιλήσει για τις πραγματικές αλήθειες που υπάρχουν» επισημαίνει στο «Νσυν».

Η παράσταση εκτυλίσσεται φαινομενικά ως μια χρονογραμμή που παρακολουθεί τη βιογραφία της σχέσης ανάμεσα στον Γιόχαν και στη Μαριάν από την πλασματική ασφάλεια του γάμου, στην απιστία, στον χωρισμό, στην αυτονόμηση και στην επανασύνδεση. «Στην παράσταση μέσα, μέσα στο ίδιο το κείμενο του Μπέργκμαν, χρησιμοποιούνται βυθίσματα απόλυτα μοναχικά, προσωπικές και μη προσωπικές εξομολογήσεις οι οποίες συνομιλούν με άλλους συγγραφείς, όπως οι Ερπενμπεκ και Γιαναγκιχάρα. Μέσα σε όλη την παράσταση υπάρχει η προσωπική καταβύθιση στη μοναξιά, στην κόλαση, στον φόβο και στο αδιέξοδο του καθενός με διάφορες μορφές, σαν ψαλμός, σαν παρηγοριά της ψυχής. Αυτό λοιπόν είναι μια διακειμενική πρόταση πάνω στην οποία ακουμπάνε τα δύο πρόσωπα του έργου» τονίζει ο Διαμαντής.

ΕΓΩΙΣΜΟΙ. Ολες οι σκηνές που εναλλάσσονται στον κοινό τους βίο αποκαλύπτονται τελικά ως παραφράσεις μιας ανάγκης: της ανθρώπινης ανάγκης να ζήσει κανείς με αγάπη. Η ιστορία λοιπόν του γάμου καταλήγει να είναι η ιστορία της ανθρώπινης ανάγκης για αγάπη. «Η αγάπη είναι από τα πιο σκληρά χειρουργεία που επιβάλλονται στον άνθρωπο γιατί σε αναγκάζει να απεκδυθείς από οτιδήποτε περιττό, οτιδήποτε εγωιστικό κουβαλάς μαζί σου. Η αγάπη είναι ένας βηματισμός κατάκτησης στην πραγματικότητα της ψυχής. Η ψυχή δεν είναι ένα δεδομένο, αλλά χτίζεται σιγά σιγά σε σχέση με τους άλλους. Κι αυτό δείχνει το έργο. Τον παράλληλο βηματισμό, το σμίξιμο των δύο ανθρώπων, τη σκληρή απέκδυση. Δεν είναι εύκολο να κόψεις, να χειρουργήσεις τον εγωισμό σου. Δεν είναι εύκολο να φτάσεις στο πραγματικό κουκούτσι του εαυτού σου όταν συναντάς τον άλλον. Είναι μια διαδικασία σκληρή κι επώδυνη. Και το έργο έχει πολύ σκληρές αναφορές και πολύ σκληρά πράγματα που συμβαίνουν πάνω στη σκηνή είτε λεκτικά είτε συμπεριφορικά. Νομίζω ειδικά σε μια στιγμή που βρισκόμαστε όλοι μας, ευκολίας, στην οποία αναζητούμε την προσωρινή απόλαυση των πραγμάτων. Οποια απόλαυση κι αν είναι, σεξουαλική, πνευματική. Αλλά και το παίδεμα των ανθρώπινων σχέσεων, το σμίλεμα του ενός μαζί με τον άλλον, είναι από τα δυσκολότερα πράγματα. Σε τανίζουν, σε τεντώνουν δηλαδή, σε πλάθουν σαν άνθρωπο και σε δημιουργούν. Αυτό θέλει να πει το έργο» καταλήγει ο ιδρυτής του θεάτρου Σημείο.

INFO{CR}«Σκηνές από έναν γάμο» από τις 4 Μαΐου κάθε Πέμπτη έως Σάββατο στο θέατρο Σημείο (Χαριλάου Τρικούπη 4, Καλλιθέα, τηλ. 210-9229.579, είσοδος 10-15 ευρώ)