Η γεωμετρία μιας ζωής

Μπορώ να φανταστώ τη χαρά της Εφης Φαλίδα όταν έφτασε στα χέρια της το χειρόγραφο τετράδιο εργασίας της εικοσάχρονης τότε Μαρίκας Χαντζή, μαθήτριας του οίκου Τσοπανέλλη, γεμάτο σημειώσεις εργασίας και σκίτσα για πατρόν. Ολοι μας έχουμε «χάσει» από ένα τέτοιο τετράδιο, το πρώτο επίσημο έγγραφο της ζωής μας, όπου σαφώς καταγράφονται τα τότε χαρακτηριστικά μας: ύψος τάλιας, μανίκι, περιφέρεια στήθους και γλουτών, μέση, κάθε μέτρημα και καρφιτσάκι, αλλά η πρώτη εικόνα του εαυτού, ανυπόμονη να πετάξει, δεν το εκλάμβανε για ενόχληση. Τα μάζεψε όλα αυτά η επιμελήτρια της έκδοσης και της ομώνυμης έκθεσης που έγινε στην γκαλερί a.Antonopoulou.Art, τα διέσωσε, τα ταξινόμησε και ζήτησε από μια χορωδία με τους καλύτερους επαγγελματίες της μόδας και του σύγχρονου υλικού πολιτισμού να αποδώσει τις οφειλόμενες τιμές και να συνομιλήσει μ’ αυτό το σπάνιο αρχείο, πλαισιώνοντάς το με δικές της δημιουργίες.

Θυμάται, λένε, το σώμα, αλλά εγώ πιστεύω ότι ξεχνάει όταν πάψεις να του απευθύνεις τον λόγο. Και οι παλιές μοδίστρες μιλούσαν πολύ μαζί του, του έδιναν αέρα, πρωτοκαθεδρία, άπειρες δυνατότητες να εκφραστεί και το απόλυτο δικαίωμα να αισθάνεται μοναδικό, με τις διαστάσεις του γραμμένες καταλεπτώς στο μπλοκάκι. Είμαι από τα παιδιά που πήγαιναν να παίξουν στη γειτονιά, δηλαδή στο απέναντι μοδιστράδικο και στη διπλανή φραγκοράφτισσα. Με τα υφάσματα και με τα πατρόν, έτσι έμαθα να ξεχωρίζω τα φύλα που μέχρι τότε ήταν μόνον η μαμά μου και ο μπαμπάς μου. Οι μαθητευόμενες με άφηναν να τα πιάνω, να τα μυρίζω, να τα παίζω και μετά με έστρωναν στη δουλειά. Εμαθα να καρικώνω, να στριφώνω, να βγάζω τα τρυπώματα, να προστρέχω με την κιμωλία – σαπουνάκι και την ξύλινη ρίγα όταν η αρχηγός της σέχτας έσκυβε με περίσκεψη πάνω από το πατρόν της, προειδοποιώντας τις μαθήτριες ότι σήμερα θα κάνουν «γεωμετρία». Τι γεωμετρία να κάνουν τα χαρωπά και ανορθόγραφα αυτά κορίτσια που χρησιμοποιούσαν τα φωνήεντα της ελληνικής γλώσσας με αισθητικό μόνον κριτήριο αγνοώντας περίτρανα τη σεμνοτυφία της γραμματικής; Κι όμως! Είδα να στήνονται ρεντικότες με ακρίβεια αεροναυπηγού και φορέματα κοκτέιλ με προδιαγραφές αεροπλανοφόρου. Ολες αυτές οι μικρές μηχανικοί που δεν είχαν τελειώσει καλά καλά το σχολείο ήξεραν να τραβήξουν κάθετο, διαγώνιο και να ορίσουν χορδές και ημικύκλια για τα μανικάκια – φούσκα και τα ζαπονέ καλύτερα κι από τον μαθηματικό μου. Αυτό το θαύμα περιγράφει, δείχνει και δοξάζει η καλαίσθητη αυτή έκδοση. Μια πράξη αγάπης και σεβασμού προς τη Μαρίκα Χαντζή, μια προσπάθεια αρχειακή, εκθεσιακή και εκδοτική, αλλά προπάντων μια ιστορία. Η ιστορία της ζωής μας.

Εφη Φαλίδα (επιμέλεια)
Το ημερολόγιο μιας μοδίστρας
Εκδόσεις Καπόν, σελ. 111
Tιμή: 19,98 ευρώ