Το μεγάλο στοίχημα {CR}του προοδευτικού χώρου

Ηρθε, λοιπόν, η ώρα του ΣΕΦ: στο Κίνημα Αλλαγής, όλο το προηγούμενο διάστημα, προετοίμαζαν ένα συνέδριο συσπείρωσης – και το τάιμινγκ δεν θα μπορούσε να είναι καλύτερο. Η άνοδος στις δημοσκοπήσεις είναι αργή, όμως είναι πλέον εμφανής. Το κλίμα που βλέπουν τα στελέχη σε επισκέψεις και εκδηλώσεις είναι ακόμα καλύτερο, κάνοντάς τα να υπολογίζουν εκ νέου τις εκλογικές τους εκτιμήσεις προς τα πάνω. Στην πραγματικότητα, το «άνοιγμα» που επιχείρησε ο Αλέξης Τσίπρας στην Κεντροαριστερά μόνο καλό έκανε στον φορέα, που μέχρι τότε προσπαθούσε να κρατά λεπτές ισορροπίες για να μη φουντώσει η εσωστρέφεια.

Αρχικά, το συνέδριο που ξεκινά σήμερα και θα εκλέξει όργανα από τη βάση ήταν μια προσπάθεια η πολυφωνία να ενσωματωθεί δομικά στον φορέα, βγάζοντας προς τα έξω μια ενιαία φωνή. Πλέον λειτουργεί ως ένα συσπειρωτικό κερασάκι στην τούρτα για την Κεντροαριστερά. Κυρίως γιατί δημιουργεί την αίσθηση αντεπίθεσης: λίγο που ο ΣΥΡΙΖΑ μετέθεσε τη δική του εκδήλωση για την παρουσίαση της Προοδευτικής Συμμαχίας μία εβδομάδα αργότερα, λίγο που καμία κίνηση που έκανε το Μέγαρο Μαξίμου δεν βγήκε στην κυβέρνηση, στο Κίνημα Αλλαγής θέλουν να δείξουν πως τα θεμέλια της παράταξης αντέχουν στην πίεση.

Ενδεικτικά, είναι ίσως η πρώτη φορά που ένα συνέδριο διεξάγεται χωρίς σημαντικές εσωτερικές εντάσεις – πολλές από τις εκλογικές εκκρεμότητες έχουν κλείσει, καθώς όλες οι πλευρές αντιλαμβάνονται πόσο κρίσιμες είναι οι τελευταίες εβδομάδες πριν από τις ευρωεκλογές.

Οι πρώην πρόεδροι. Στο βήμα θα ανέβουν όλοι οι πρώην πρόεδροι του ΠΑΣΟΚ: ο Κώστας Σημίτης, στο πνεύμα της ομιλίας του στη Θεσσαλονίκη, ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Παρότι η ανησυχία για τον Παπανδρέου δεν κρύβεται από κεντροαριστερά στελέχη (οι δηλώσεις περί «χαρισματικότητας» του Αλέξη Τσίπρα είναι πρόσφατες), όλοι συγκλίνουν στο ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα προκαλέσει από το βήμα. Ο Βενιζέλος, από την άλλη, δεν αναμένεται να μετακινηθεί από τη θέση του για «στρατηγική ήττα» του ΣΥΡΙΖΑ. Πρόσφατα, άλλωστε, στην παρουσία του στο workshop που συνδιοργάνωσε το Ιδρυμα Hanns Seidel, τόνισε πως «οι ευρωεκλογές, εάν δεν γίνουν οι εθνικές εκλογές ταυτοχρόνως, θα είναι το στοίχημα ενός οιονεί δημοψηφίσματος κατά της κυβέρνησης». Εκτός των υποψήφιων βουλευτών και ευρωβουλευτών, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένονται επίσης οι ομιλίες των στελεχών που δεν έχουν πασοκικές αναφορές, όπως τα στελέχη της ΔΗΜΑΡ, τα πρώην στελέχη του Ποταμιού και οι εκπρόσωποι των υπόλοιπων συνιστωσών. Πολλοί εξ αυτών, άλλωστε, θα θέσουν υποψηφιότητα για την Κεντρική Επιτροπή, μετρώντας για πρώτη φορά τις δυνάμεις τους στη βάση.

Οι μετεκλογικές συνεργασίες. Η αυτονομία της παράταξης είναι αδιαμφισβήτητη για όλους. Μόνο ένα είναι το ζήτημα όπου ο καθένας έχει τη δική του άποψη – κι αυτό δεν είναι άλλο από τις μετεκλογικές συνεργασίες. Είναι ξεκάθαρο πως μέσα στο Κίνημα Αλλαγής υπάρχουν ομάδες που προκρίνουν συνεργασία με τη ΝΔ την επόμενη μέρα και άλλες που πρόσκεινται περισσότερο στην παπανδρεϊκή τάση και δεν θέλουν ανάμειξη σε καμία κυβέρνηση με αρχηγό τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Ολοι όμως συμφωνούν πως το Κίνημα Αλλαγής πρέπει να συνεχίσει αυτόνομο. Στην εισήγηση που θα δοθεί στο συνέδριο προς επικύρωση, στη σύνοψη δηλαδή του «σχεδίου Ελλάδα», αναφέρεται πως «το Κίνημα Αλλαγής δεν πρόκειται να εγκλωβιστεί στη συνδιαχείριση καταστάσεων που θα οδηγήσουν στη συνέχιση των συντηρητικών πολιτικών, σε νέα αδιέξοδα και σε νέα κρίση τη χώρα. Η Ελλάδα χρειάζεται προοδευτικές λύσεις και ανατροπές, που δεν γίνονται χωρίς ευρεία συναίνεση, με αδύναμες κυβερνήσεις». Το συγκεκριμένο κείμενο συνδιαμορφώθηκε από στελέχη όλων των τάσεων του Κινήματος Αλλαγής, καθώς η απόφαση της Χαριλάου Τρικούπη ο φορέας να μη λειτουργήσει ως συμπλήρωμα είναι το πλαίσιο στο οποίο, μέχρι τώρα, δεν υπάρχει καμία διαφωνία.

Ισχυρή εντολή. Η Φώφη Γεννηματά, επομένως, αναμένεται να ζητήσει ισχυρή εντολή, έτσι ώστε, όπως τονίζουν επιτελικά στελέχη, «να μπορέσει να επιβάλει το πρόγραμμα προοδευτικής διακυβέρνησης». Ξεκαθαρίζοντας πως το Κίνημα Αλλαγής «τάσσεται ενάντια στον λαϊκισμό της κυβέρνησης και στη συντήρηση της ΝΔ», καθώς «η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ – Ακροδεξιάς φεύγει και αφήνει πίσω της μεγάλη ζημιά και βαριά κληρονομιά», ενώ την ίδια στιγμή «δεν αποτελεί λύση η επιστροφή της Δεξιάς». Οπως επισημαίνουν πολλά κεντροαριστερά στελέχη το τελευταίο διάστημα, άλλωστε, «η μόνη λύση για να μην επιστρέψει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι το Κίνημα Αλλαγής».

ΤΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ. Κι ενώ η σημερινή μέρα θα κυλήσει με τις κανονικές διαδικασίες ενός κανονικού συνεδρίου, αυτά που θα συμβούν αύριο έχουν τον δικό τους ιδιαίτερο συμβολισμό. Ο πρώτος αφορά την παρουσία του Φρανς Τίμερμανς. Ο υποψήφιος των Ευρωπαίων Σοσιαλιστών για την προεδρία της Κομισιόν έρχεται στην Ελλάδα ενόψει ευρωεκλογών – και επέλεξε να έρθει την ημέρα του συνεδρίου, ύστερα από πρόσκληση της Φώφης Γεννηματά. Στη Χαριλάου Τρικούπη δεν θα μπορούσαν να ζητήσουν περισσότερα, καθώς και μόνο η παρουσία του δείχνει την καλή σχέση που έχει αναπτυχθεί το τελευταίο διάστημα, και μετά τη Συμφωνία των Πρεσπών, ανάμεσα στο Κίνημα Αλλαγής και την ευρωπαϊκή του οικογένεια. Το πρώτο δείγμα ήταν η παρέμβαση του Σεργκέι Στάνισεφ μπροστά στον Αλέξη Τσίπρα και το δεύτερο η παρουσία της αναπληρώτριας γενικής γραμματέως του PES Μαρίγε Λαφέμπερ στην εκδήλωση για την Ακροδεξιά που διοργανώθηκε την Πέμπτη. Ο Τίμερμανς συμπληρώνει το κάδρο, με κεντροαριστερά στελέχη να σχολιάζουν πως, παρά τις «γέφυρες» που επιχειρήθηκε να στηθούν και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, «η δημοκρατική παράταξη παραμένει ο γνήσιος εκφραστής της σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα».

Πέραν του Τίμερμανς, η Κυριακή είναι μια ημέρα αφιερωμένη και στον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ Ανδρέα Παπανδρέου, με μια εκδήλωση που προετοιμαζόταν για τα τέλη Μαρτίου, πριν ακόμα ληφθεί η απόφαση για το συνέδριο. Και θα έχει όλα τα παραδοσιακά πασοκικά στοιχεία: τη Συμφωνική Μαντολινάτα και την Ορχήστρα «Μίκης Θεοδωράκης», με τον Μανώλη Μητσιά να ερμηνεύει τα γνωστά άσματα που συνδέθηκαν με την παράταξη, και ταινία με τη ζωή και το έργο του Παπανδρέου. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που ποντάρουν στο ότι το (πολυσυζητημένο το τελευταίο διάστημα) «Καλημέρα, ήλιε» θα ακουστεί ξανά, παρότι ο ήλιος του ΠΑΣΟΚ εντάσσεται πλέον στο πλαίσιο του Κινήματος Αλλαγής – πράγμα που θα αποτυπωθεί και στα ψηφοδέλτια που έρχονται. Στην πραγματικότητα, η εκδήλωση, πέραν της επετειακής διάστασης, μπορεί να ερμηνευθεί ως ένας φόρος τιμής στον μεγαλύτερο πόλο του κεντροαριστερού φορέα, αλλά και ως ένα είδος καθησυχασμού προς το καθαρά πασοκικό κοινό που δείχνει επιφυλακτικό στη διεύρυνση. Κι αυτό γιατί, πολιτικά, η απόφαση που έχει ληφθεί δεν αλλάζει. Παρότι δεν αποκλείεται σήμερα το θέμα αλλαγής της ονομασίας σε «Κίνημα Αλλαγής – ΠΑΣΟΚ» να τεθεί από ομάδα συνέδρων, στη Χαριλάου Τρικούπη έχουν ξεκαθαρίσει πως το Κίνημα Αλλαγής αποτελεί τη συνέχεια της δημοκρατικής παράταξης – «με το ΠΑΣΟΚ, αλλά όχι μόνο με το ΠΑΣΟΚ».