Αριστερά: συμβαίνει τώρα

Ενας πρώτος χαρακτηρισμός για το βιβλίο του Γιώργου Πολίτη «Εξουσιαστική Αριστερά» θα ήταν η λέξη «τολμηρό», επειδή πηγαίνει κόντρα στην κυρίαρχη αφήγηση που θέλησε να επιβάλει η κυβερνώσα Αριστερά. Ο επίκουρος καθηγητής Κοινωνικής Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών καταδεικνύει με επιχειρήματα πόσο κούφιος ήταν ο λόγος περί ηθικού πλεονεκτήματος και πόσο εγγενής είναι η χρήση της προπαγάνδας από τους κήρυκες της αριστεροσύνης. Ο Γ. Πολίτης παίρνει θέση γι’ αυτό που συνέβη την τελευταία οκταετία συντασσόμενος ξεκάθαρα με τη φιλελεύθερη σκέψη, ενώ υποδεικνύει τη διόγκωση του ανορθολογισμού ως το βασικό εργαλείο που χρησιμοποίησαν οι πρώην αντιμνημονιακοί. Μαζί με αυτό και τη διάχυση πάσης φύσεως επιθυμιών κάτω από τη μεγάλη ομπρέλα του «δικαιωματισμού» (μπορεί να μην κατονομάζεται, αλλά υπονοείται συνεχώς, κυρίως στο β’ μέρος): «Ας θυμηθούμε τα κινήματα “δεν πληρώνω”, τη “σεισάχθεια”, τις σπασμένες μπάρες των διοδίων, τους παρεμποδιστές των παρελάσεων, τους αγανακτισμένους των πλατειών. Οσες από αυτές τις πρωτοβουλίες δεν ήταν αμέσως κατευθυνόμενες από την επίσημη Αριστερά αλλά ήταν αποτέλεσμα αυτόνομων κινήσεων χρησιμοποιήθηκαν, καπελώθηκαν γρήγορα από την ίδια. Και, όταν τελικώς έφτασε στην εξουσία, η Αριστερά έφερε μαζί της και τα πρόστιμα, τις καταδίκες για τις παράνομες διελεύσεις των διοδίων, την αύξηση του ΕΝΦΙΑ, τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας».

Στο πρώτο μέρος συγκεφαλαιώνει την ανάγκη να εκτεθεί – ξανά – μια κριτική της μαρξιστικής θεωρίας, από τη στρεβλή ανάγνωση της οποίας φτάσαμε στους «κόκκινους» ολοκληρωτισμούς του 20ού αιώνα. Για την Ελλάδα, πάλι, επισημαίνει ότι η Αριστερά που έλεγξε μεταπολεμικά τους ιδεολογικούς μηχανισμούς του αστικού κράτος ήταν πάντα σφιχταγκαλιασμένη με τον λαϊκισμό. «Η πραγματική Αριστερά, αυτή που με διάφορους τρόπους ηγεμόνευσε στην κοινωνία, είναι αυτή η Αριστερά. Ασφαλώς υπάρχουν πρόσωπα και ομάδες που έχουν άλλες αντιλήψεις, ενδεχομένως πιο ανοιχτές και πιο δημιουργικές, που δεν διολισθαίνουν στον λαϊκισμό. Αλλά, πρακτικά, αυτές οι αντιλήψεις δεν έχουν μετρήσιμο αντίκτυπο». Δίπλα στον δογματικό μαρξισμό και τον λαϊκισμό, λοιπόν, ο Πολίτης χρεώνει ένα ακόμη πρωταρχικό γνώρισμα της Αριστεράς: την προπαγάνδα και ιδεολογική τρομοκρατία.

Ιδρυτικοί μύθοι

Ο συγγραφέας αναλύει με άνεση τον λόγο κορυφαίων στοχαστών του 20ού αιώνα: από τους ρώσους αναρχικούς και τον Αλτουσέρ ώς τον Κορνήλιο Καστοριάδη και τον Κώστα Παπαϊωάννου (από τη σκέψη των δύο τελευταίων άλλωστε φαίνεται να εμπνέεται). Αφήνοντας σταδιακά τη μεγάλη εικόνα της μαρξιστικής θεωρίας εντοπίζει τις (αυτ)απάτες στην «ελληνική περίπτωση»: τον αλάνθαστο λαό ως ιδεολογικό μύθο ήδη από τη συγκρότηση του νεότερου κράτους (με αυτόν εγκαινιάζεται ο μεταπολιτευτικός λόγος της ευρύτερης Αριστεράς) και την επίκληση της μοναδικής «ιστορικής αλήθειας». Σ’ αυτό το πλαίσιο ερμηνεύει τελικά την επικράτηση του διχαστικού λόγου, τον «εργαλειακό ανορθολογισμό», τις μετα-αλήθειες και τα fake news. Αναλαμβάνοντας το κόστος να χαρακτηριστεί «εχθρός του λαού» ο Γ. Πολίτης τοποθετεί τον καθρέφτη μπροστά στην κυβερνώσα Αριστερά για να αντικρίσει τη Μέδουσα. Το πιθανότερο είναι ότι όσοι ομνύουν ακόμη στον ΣΥΡΙΖΑ θα αρνηθούν ότι υπάρχει καν καθρέφτης.

Γιώργος Πολίτης
Εξουσιαστική Αριστερά
Αλεξάνδρεια, 2019, σελ. 320
Τιμή: 16,96 ευρώ