Η ιλουστρασιόν μεταμόρφωση ενός κόμματος

Ας υποθέσουμε ότι θα αδικούσε κανείς το ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ εάν έλεγε ότι περιλαμβάνει κυρίως παίκτες ριάλιτι σόου, ηθοποιούς, τηλεοπτικούς δημοσιογράφους και παιδιά, πολλά παιδιά, παιδιά εμβληματικών συνθετών και παιδιά ακόμη πιο εμβληματικών πλουσίων. Θα το αδικούσε εάν έλεγε ότι περισσότερο από ψηφοδέλτιο θυμίζει εκπομπή μιας κάποιας χαζοχαρούμενης τηλεόρασης που δοξάστηκε στην Ελλάδα και ακόμη περισσότερο στη γειτονική Ιταλία. Το ευρωψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ έχει και άλλους μέσα. Οσο όμως και αν ψάξει κανείς δεν θα βρει κάτι που είχε στη λίστα των ευρωεκλογών του 2014. Δεν έχει ένα εμβληματικό πρόσωπο της Αριστεράς. Εναν Μανώλη Γλέζο.

Διαφορές

Είναι αυτή η διαφορά ανάμεσα στις δύο λίστες, εκείνη του 2014 και εκείνη του 2019, που κάνει το χάσμα να μοιάζει τεράστιο. Αλλά δεν είναι η μόνη. Δεν είναι μόνο ότι τότε ο ΣΥΡΙΖΑ είχε καταφέρει να εντάξει στο ψηφοδέλτιό του έναν ζωντανό θρύλο της αντίστασης. Είναι και ότι τώρα αυτό που θα ήταν ένα σαρωτικό άνοιγμα στον χώρο της Κεντροαριστεράς δεν αποδείχθηκε τίποτε περισσότερο από ένα μίζερο άνοιγμα στον χώρο των ημιδιασημοτήτων. Το συριζαϊκό ευρωψηφοδέλτιο φορτώθηκε με τόσο στρας που δεν ακύρωσε μόνο το αριστερό παρελθόν του. Εδωσε και μια ψεύτικη λάμψη που ακυρώνει την προσπάθειά του να αποκτήσει ένα κάποιο κεντροαριστερό παρόν. Και όπως συμβαίνει εξ ορισμού με τα περισσότερα τηλεοπτικά προϊόντα, αυτό που του λείπει είναι το σαφές ιδεολογικό στίγμα.

Κράχτες

Πρόκειται για πραγματική μεταμόρφωση εάν λάβει υπόψη του κανείς ότι το κόμμα της ριζοσπαστικής Αριστεράς, ένα κόμμα δηλαδή που θεωρητικά έχει ισχυρή ιδεολογική βάση, κατάφερε μέσα σε τέσσερα χρόνια να παρουσιάσει ένα σχεδόν απολιτίκ ψηφοδέλτιο. Η «απεύθυνση σε ένα πλατύ κάλεσμα» μοιάζει να έγινε με ένα και μοναδικό κριτήριο. Μοιάζει ο ΣΥΡΙΖΑ να μην αναζήτησε πολιτικά πρόσωπα αλλά κράχτες που θα δώσουν την αίσθηση πως διατηρεί ακόμη ερείσματα στο ευρύτερο ακροατήριο. Είναι σαν το βασικό προεκλογικό του αφήγημα να βασίζεται σε ένα επιχείρημα: πως η Ραλλία είναι ακόμη ΣΥΡΙΖΑ και άρα γιατί να μη δώσει στον ΣΥΡΙΖΑ ακόμη μια ευκαιρία και το κοινό της;

Δεν έχει νόημα να μετρήσει κανείς το κοινό της Ραλλίας, μιας τραγουδίστριας που, αν μη τι άλλο, πέρασε με μια στρώση έντεχνου τους τηλεοπτικούς διαγωνισμούς ταλέντων. Εχει νόημα όμως να εστιάσει στο είδος της στρατηγικής που διαμόρφωσαν οι επιλογές του ΣΥΡΙΖΑ. Εχει νόημα να εστιάσει κανείς δηλαδή στον τρόπο που ψάχνει το κοινό του ένα κόμμα – το κοινό που άλλοτε έβρισκε στους δρόμους και τις πλατείες. Αλλά και στον τρόπο που ξεφούσκωσε το κύμα που καβάλησε κάποτε για να μετατραπεί σήμερα σε κάτι που μοιάζει με ιλουστρασιόν σελίδα τηλεοπτικού περιοδικού.

ΤΟ ΒΕΛΗΝΕΚΕΣ
Η μεταμόρφωση του κόμματος είναι ιλουστρασιόν απέξω. Από μέσα, για όποιον επιμένει να κουβαλάει το ιδεολογικό φορτίο της Αριστεράς εντός του ΣΥΡΙΖΑ, η μεταμόρφωση είναι καφκική. Και είναι και μια μεταμόρφωση που χάθηκε στο παιχνίδι της μίμησης: Ο Ανδρέας Παπανδρέου διεύρυνε κάποτε κόμμα και ακροατήριο με τον Βαφειάδη, τον Ζίγδη και τον Μπούτο. Ως μιμητής, ο Αλέξης Τσίπρας δεν βρήκε τα πρόσωπα. Και αφού δεν βρήκε τα πρόσωπα, δεν βρήκε ούτε το βεληνεκές τους.